ABD'de nefes kesen seçim! İlk sonuçlar gelmeye başladı

• ABD'de Kongre ara seçimlerinde sandıkların kapandığı eyalet sayısı 30'a ulaştı; oy verme işlemi diğer eyaletlerde devam ediyor.
• Açıklanan ilk sonuçlara göre Senatoda Demokratlar 46, Cumhuriyetçiler 38; Temsilciler Meclisinde Demokratlar 125, Cumhuriyetçiler 68 sandalye kazandı.
• Florida Üniversitesi Seçim Laboratuvarı verilerine göre 59 milyondan fazla Amerikalı seçim gününden önce oy kullandı.

ABD'de Kongrenin yeni üyelerini belirlemek için seçmenler sandık başına gitti. Başkan Donald Trump'ın siyasi geleceği ve Kongredeki güç dengeleri açısından kritik önem taşıyan ara seçimlerde oy verme işlemleri eyaletlere göre farklı saatlerde sona eriyor.

New York ve Iowa'nın da aralarında bulunduğu 10 eyalette daha oy verme işleminin tamamlanmasıyla sandıkların kapandığı eyalet sayısı 30'a yükseldi.

Ülkenin diğer eyaletlerinde oy verme işlemi devam ederken, doğu eyaletlerinden başlayarak sandıkların ilerleyen saatlerde kapanması bekleniyor. Saat farkı nedeniyle son sandığın Alaska'da yerel saatle 01.00'de, Türkiye saatiyle 09.00'da kapanacağı öngörülüyor.

SENATODA VE TEMSİLCİLER MECLİSİNDE SON DURUM

Açıklanan ilk sonuçlara göre Senatoda Demokratlar 46, Cumhuriyetçiler ise 38 sandalyeye ulaştı.

Temsilciler Meclisinde ise Demokratların kazandığı sandalye sayısı 125, Cumhuriyetçilerin sandalye sayısı 68 olarak kaydedildi.

Seçimlerde Cumhuriyetçilerin Temsilciler Meclisindeki çoğunluğunu koruyup koruyamayacağı ve Demokratların Senatoda kontrolü yeniden ele geçirip geçiremeyeceği merakla bekleniyor.

ABD MEDYASI: DEMOKRATLAR TEMSİLCİLER MECLİSİNİ KAZANACAK

ABD medyasında yer alan seçim projeksiyonlarına göre Demokratların Temsilciler Meclisinde çoğunluğu elde etmesi bekleniyor. Projeksiyonlarda Demokratların 244, Cumhuriyetçilerin ise 191 sandalye kazanacağı öngörülüyor.

Demokrat Roy Cooper, Kuzey Carolina'da Cumhuriyetçilerin elinde bulunan Senato koltuğunu kazanarak partisinin sandalye sayısını artırdı. Virginia'da Demokrat Senatör Mark Warner yeniden seçilirken, Florida'da Demokrat Debbie Wasserman Schultz da Temsilciler Meclisindeki koltuğunu korudu.

Wyoming, West Virginia, Kentucky ve Florida eyaletlerinde Cumhuriyetçi adaylar galip gelirken, Colorado ve New Mexico'da Demokrat adaylar seçim yarışını kazandı.

Demokrat adaylar ayrıca Georgia, Virginia, Massachusetts, Rhode Island, Delaware, New Jersey, Illinois, North Carolina ve New Hampshire eyaletlerinde de sandalyeler elde etti.

59 MİLYONDAN FAZLA AMERİKALI ERKEN OY KULLANDI

Ara seçimlere katılımın yüksek olması dikkat çekti. Florida Üniversitesi الانتخابات Laboratuvarının verilerine göre 59 milyondan fazla Amerikalı, seçim gününden önce oyunu kullandı.

ABD genelinde seçim merkezlerinde yoğunluk yaşanırken, seçmenlerin kararlarında ekonomi, hayat pahalılığı, göçmenlik politikaları, İran savaşı ve Trump yönetiminin uygulamaları etkili oldu.

İlk sandık çıkış anketleri, ekonomi ve Amerikan demokrasisinin geleceğinin seçmenlerin en önemli gündem maddeleri arasında bulunduğunu ortaya koydu.

HAKEEM JEFFRIES VE ALEXANDRIA OCASIO-CORTEZ YENİDEN SEÇİLDİ

Temsilciler Meclisinde Demokratların Azınlık Lideri Hakeem Jeffries ile Demokrat Kongre üyesi Alexandria Ocasio-Cortez, seçimlerde koltuklarını korumayı başardı.

Michigan eyaletinden Filistin asıllı Kongre üyesi Rashida Tlaib de Cumhuriyetçi rakibi James D. Hooper'ı geride bırakarak yeniden seçildi.

Tlaib, 2019 yılından bu yana Michigan'ın 13. bölgesini Temsilciler Meclisinde temsil ediyor.

435 sandalyeli Temsilciler Meclisinde bir partinin çoğunluğu elde edebilmesi için en az 218 sandalyeye ulaşması gerekiyor.

TRUMP: İRAN'I DERHAL VURMA PLANIMIZ YOK

ABD'de ara seçim süreci devam ederken Başkan Donald Trump, Financial Times'a telefonla verdiği röportajda İran'la yaşanan gerilime ilişkin açıklamalarda bulundu.

Tahran'la ilişkilerinin "mükemmel" olduğunu belirten Trump, ABD'nin İran'a saldırmak için acil bir planının bulunmadığını söyledi.

Gerekirse daha fazla savaşa hazır olduklarını vurgulayan Trump, İran'la yaşanan gerilimin mevcut durumundan memnun olduğunu ima etti.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun bu hafta içinde bir saldırı düzenlenebileceğine yönelik açıklamaları sorulan Trump, "Ben hazırım, biz hazırız. Gerekirse harekete geçmeye hazırız ancak bunun için bir neden olmayabilir." ifadelerini kullandı.

Trump ayrıca ara seçimlerin ardından enerji fiyatlarının hızla düşeceğini savundu. Hürmüz Boğazı'ndan savaş öncesine kıyasla daha fazla petrol geçtiğini öne süren ABD Başkanı, İran limanlarına uygulanan ablukanın Tahran'ı ekonomik olarak "boğduğunu" iddia etti.

ABD'NİN İLK SİYAHİ KADIN VALİSİ SEÇİLDİ

Kongre seçimleriyle birlikte bazı eyaletlerde valilik seçimleri de yapıldı.

Demokrat Parti adayı Keisha Lance Bottoms, Georgia'daki valilik seçimlerini kazanarak ABD tarihindeki ilk siyahi kadın vali oldu.

DEMOKRATLAR TEMSİLCİLER MECLİSİNDE ÇOĞUNLUĞA YAKIN

Cumhuriyetçiler, 2024 seçimlerinin ardından Temsilciler Meclisindeki çoğunluklarını korumuştu. Ancak aradan geçen iki yılda istifalar ve boşalan sandalyeler nedeniyle iki parti arasındaki fark daraldı.

1 Kasım itibarıyla Temsilciler Meclisinde 218 Cumhuriyetçi, 214 Demokrat ve bir bağımsız üye bulunurken, iki sandalye boş durumdaydı.

435 sandalyeli Mecliste salt çoğunluk için 218 sandalye gerekiyor. Bu nedenle Demokratların çoğunluğu elde edebilmesi için mevcut sandalyelerine ek olarak en az 4 sandalye daha kazanması gerekiyor.

Temsilciler Meclisindeki çoğunluk, Meclis Başkanının belirlenmesi, yasama gündeminin oluşturulması, bütçe görüşmeleri ve Kongre komitelerinin yönetilmesi açısından önem taşıyor.

Demokratların çoğunluğu kazanması durumunda Trump'ın azline yönelik süreç de dahil olmak üzere birçok kritik konunun Temsilciler Meclisinin gündemine gelebileceği değerlendiriliyor.

SENATODA KAFA KAFAYA YARIŞ

Cumhuriyetçiler, seçim öncesinde 100 üyeli Senatoda 53 sandalyeyle çoğunluğu elinde bulundururken, Demokratlar kendileriyle hareket eden 2 bağımsız senatörle birlikte toplam 47 sandalyeye sahipti.

Bu tabloya göre Demokratların Senatoda çoğunluğu ele geçirebilmesi için Cumhuriyetçilerin elindeki en az 4 sandalyeyi kazanması gerekiyor.

Senato seçimlerinde Georgia, Michigan, Maine, Alaska, Kuzey Carolina, Ohio ve Iowa gibi eyaletlerdeki yarışlar yakından takip ediliyor.

Demokratlar, 2024 başkanlık seçimlerinde Trump'ın kazandığı Georgia ve Michigan'daki sandalyelerini korumaya çalışırken, Cumhuriyetçiler ise Demokrat başkan adayı Kamala Harris'in kazandığı Maine'deki sandalyelerini korumayı hedefliyor.

SENATONUN KONTROLÜ NEDEN ÖNEMLİ?

ABD Senatosu, Yüksek Mahkeme üyeleri dahil federal yargıçların ve üst düzey yönetim görevlilerinin onaylanması ile uluslararası anlaşmaların değerlendirilmesi gibi yetkileri nedeniyle başkanlık yönetimi açısından büyük önem taşıyor.

Bununla birlikte Senatoda çoğunluğun elde edilmesi, her yasa teklifinin kabul edilmesi için yeterli olmuyor. Birçok düzenlemede tartışmaların sona erdirilebilmesi için 60 senatörün desteği gerekiyor.

Amerikan siyasi sisteminde "filibuster" olarak bilinen yöntem nedeniyle senatörler, uzun süre kürsüde konuşarak yasama sürecini geciktirebiliyor. Bu durum, Senatoda çoğunluğa sahip olan partinin bazı düzenlemeleri geçirmesini zorlaştırabiliyor.

ABD'DE OY VERME İŞLEMİ NASIL YAPILIYOR?

ABD'de seçimler federal düzeyde gerçekleştirilmesine rağmen oy verme ve oy sayım süreçleri büyük ölçüde eyalet yönetimleri tarafından yürütülüyor.

Seçmenler, bulundukları eyaletin belirlediği kurallar çerçevesinde seçim günü sandığa giderek, erken oy kullanarak veya posta yoluyla oylarını verebiliyor.

Bazı eyaletlerde seçmenlere posta yoluyla oy pusulaları otomatik olarak gönderilirken, bazı eyaletlerde ise posta yoluyla oy kullanmak isteyenlerin önceden başvuruda bulunması gerekiyor.

Oy kullanırken kimlik gösterme zorunluluğu, seçmen kayıt süreleri ve posta oylarının kabul edilmesine ilişkin son tarihler de eyaletlere göre farklılık gösteriyor.

Trump'ın seçim sistemine yönelik eleştirilerinde öne çıkan posta yoluyla oy kullanma ve kimlik gösterme zorunluluğu konuları, Amerikan kamuoyunda tartışılmaya devam ediyor.

KESİN SONUÇLARIN AÇIKLANMASI GÜNLER SÜREBİLİR

ABD genelinde ortak bir sandık kapanış saati bulunmadığı için seçim sonuçları ülkenin doğusundan batısına doğru farklı saatlerde açıklanıyor.

Özellikle oy farkının düşük olduğu eyaletlerde posta yoluyla kullanılan oyların sayılması ve olası itiraz süreçleri nedeniyle kesin sonuçların açıklanması birkaç gün sürebiliyor.

Bu yılki Kongre ara seçimlerinde katılımın yüksek olması beklenirken, Trump'ı destekleyenlerle karşı çıkanlar arasındaki siyasi ayrışmanın seçmenlerin sandığa yönelmesinde etkili olduğu değerlendiriliyor.

ABD medyasına yansıyan önceki analizlerde, 47 eyalet ve başkent Washington'da 43 milyondan fazla seçmenin erken oy kullandığı veya posta yoluyla oyunu gönderdiği belirtilmişti. Bu sayı, 2022 ara seçimlerinin aynı dönemine kıyasla yaklaşık 10 milyonluk artışa işaret etmişti.