ABD'li analist Stewart'tan Baykar yorumu: İşte bu yüzden Reaper'larımız tercih edilmiyor

Ateş Serbest-2026 tatbikatında otonom sürü harekatı ile hedefleri başarıyla imha eden Türk İHA'ları, ABD'li askeri analist Preston Stewart'ın dikkatini çekti. Stewart, K2 Kamikaze İHA'larla Türkiye'nin büyük bir kabiliyet kazandığını ifade ederek, sistemlerin maliyet etkinliğinin küresel pazardaki yerini analiz etti.

Baykar tarafından geliştirilen insansız platformlar, Ateş Serbest-2026 Tatbikatı'nda otonom sürü harekatından hedef tespitine, hassas vuruştan ağ merkezli görev yönetimine kadar uzanan kabiliyetleriyle müşterek harekat etkinliğini sergiledi. Tatbikat kapsamında havalanan 5 adet K2 Kamikaze İHA, yer kontrol istasyonu ile kurulan bağlantı üzerinden havada 20 adet SİVRİSİNEK Akıllı Dolanan Mühimmat'tan oluşan sürünün kontrol ve koordinasyonunu sağladı. Havada otonom sürü harekatı icra eden gruptan ayrılan 10 adet SİVRİSİNEK, belirlenen noktalara salvo dalış gerçekleştirerek hedefleri tam isabetle imha etti. Söz konusu tatbikattaki başarı, uluslararası arenada da yankı uyandırdı. Eski ABD Kara Kuvvetleri personeli askeri analist Preston Stewart, YouTube kanalında yayımladığı videoda konuyla ilgili çarpıcı bir analize imza attı.

"BAYRAKTAR TB2 İÇİN NEDEN BÖYLE BİR PAZAR OLUŞTUĞUNU ORTAYA KOYUYOR"

İnsansız platformların gelişim sürecine dikkati çeken Stewart, burada yapılabilecek en uygun karşılaştırmanın birebir aynı özelliklere sahip olmasalar da muhtemelen ABD üretimi Reaper İHA'ları olduğunu belirtti. Söz konusu sistemlerin fiyat avantajına değinen Stewart, "Ancak bu karşılaştırma, Bayraktar TB2 için neden böyle bir pazar oluştuğunu da ortaya koyuyor. Bir Reaper İHA'nın birim maliyeti yaklaşık 50 milyon dolar. Dünyada insansız hava araçlarına ihtiyaç duyan ancak tek bir platform için 50 milyon dolar harcamayı göze alamayacak çok sayıda ülke var." dedi. Ülkelerin bu sistemleri uzun vadede muhafaza edebilecek ve işletebilecek altyapıya da sahip olmadıklarını anlatan ABD'li analist, Amerikan yapımı askeri ekipmanların maliyetinin yalnızca satın alma bedelinden ibaret olmadığı gerçeğine işaret etti. İdame süreçlerinde uzun vadeli bakım giderlerinin de ciddi bir maliyet oluşturduğu belirtiliyor.

"TÜRKİYE'NIN ABD'Yİ GEÇEN STRATEJİSİ"

Yüksek maliyetli Amerikan platformlarıyla Bayraktar sistemleri arasındaki fiyat farkını değerlendiren Preston Stewart, "50 milyon dolarlık Reaper ile karşılaştırıldığında Bayraktar'ın birim fiyatı 5 ila 10 milyon dolar arasında değişiyor. Bu da dünya genelinde çok daha fazla ülkenin bu sistemleri satın alabilmesinin önünü açıyor. Görünüşe göre Türkiye de tam olarak bunu yaptı ve bu İHA'lardan önemli miktarda ihraç etti." ifadelerini kullandı. Düşman toprakları üzerinde yavaş hareket eden İHA'ların karşı karşıya olduğu riskin açık olduğunu belirten Stewart, bu platformların kolaylıkla hedef alınabildiğini ve art arda düşürülebildiğini ifade etti. Bu duruma karşı farklı bir harekat konsepti geliştirilebileceğini söyleyen askeri analist, "Ancak şöyle bir yaklaşım benimsenebilir: Bu İHA'ları doğrudan kara tehdidiyle karşı karşıya olmadıkları bir bölgeye konuşlandırıp 27 saat boyunca havada tutmak. Bu sistemler bir günden daha uzun süre havada kalabiliyor. Dolayısıyla onları sürekli havada devriye gezecek ve gerektiğinde kullanılmaya hazır olacak şekilde konuşlandırabilirsiniz." şeklinde konuştu.

"TÜRK İHA'LARI BÜYTÜK BİR KABİLİYET KAZANDI"

Tatbikattaki sürü konseptini geleceğin harekat ortamı üzerinden okuyan Stewart, "Bu örnekte söz konusu İHA'ların üzerinde 16 FPV dron bulunduğunu söylemiştiniz. Peki, bunların yerine 16 adet önleyici dron (20 adet SİVRİSİNEK Akıllı Dolanan Mühimmat') yerleştirmeye ne dersiniz? Bu gerçekten büyük bir kabiliyet." değerlendirmesinde bulundu. Söz konusu önleyici dronların seyir füzelerine veya düşman uçaklarına karşı da etkili biçimde kullanılabilmesinin artık sadece zaman meselesi olduğunu vurgulayan ABD'li analist, "İşte bu, maliyet açısından muazzam bir tasarruf anlamına gelir. Aynı zamanda bu sistemlerden çok sayıda havalandırarak, ister Bayraktar ister Reaper olsun, çok daha geniş bir hava sahasını kontrol edebilir ve daha fazla alanı gözetim altında tutabilirsiniz. Hatta Reaper'lara da bazı önleyici dronlar entegre ederek aynı konsepti uygulayabiliriz." dedi. Sistemlerin asıl kullanım alanının savunma olacağını düşünen Preston Stewart, savunma sanayisinin genelinde de benzer bir eğilim gördüklerini aktardı. Kişisel olarak, savunma alanında taarruz ve saldırı kabiliyetlerine çok fazla odaklanıldığını ifade eden Stewart, buna karşılık savunma ve önleme sistemlerine yeterince önem verilmediğini söyledi. Ortaya konulan bu yeni vizyonun harekat alanında önemli bir boşluğu dolduracağına dikkati çeken askeri analist, "Oysa burada söz konusu olan yaklaşım, uygulanması son derece mantıklı ve açık bir çözüm gibi görünüyor." değerlendirmesini yaptı.