Azercosmos yetkilisi Badirkhanov Antalya'da Türkiye-Azerbaycan uzay işbirliğini anlattı

Azercosmos Yönetim Kurulu Başkan Vekili Dunay Badirkhanov, Türkiye ile Azerbaycan'ın pek çok alanda olduğu gibi uzay sektöründe de işbirliğine işaret ederek, "Uzay faaliyetlerimiz gelişirken, hem Türkiye'de hem Azerbaycan'da daha fazla işbirliği fırsatları ve işbirliğimizin başarı hikayeleri olacak." dedi.

Badirkhanov, Uluslararası Uzay Federasyonu (IAF) tarafından AA'nın "Global İletişim Ortaklığı"nda Antalya'da düzenlenen Uluslararası Uzay Kongresi'nde AA muhabirinin sorularını yanıtladı.

Azerbaycan Uzay Ajansı ve Azerbaycan olarak "Dünyanın Daha Fazla Uzaya/Alana İhtiyacı Var" temasıyla düzenlenen 77. Uluslararası Uzay Kongresi'ne katılmaktan memnuniyet duyduklarını belirten Badirkhanov, bu kongrenin, uzay faaliyetlerinin, uzay biliminin, teknolojinin, yeniliklerin ve şu anda dünyanın karşı karşıya olduğu zorlukları çözmeye yönelik uluslararası işbirliğinin önemini vurguladığını söyledi.

Badirkhanov, ülkesinin yaklaşık 100 kişiyle aktif olarak kongreye katıldığını belirterek, son 10 yılda katıldıkları kongreler arasında katılımın en yüksek olduğu programın bu olduğunu dile getirdi.

Çoğunluğunun genç bilim insanları olduğuna ve son yıllarda halihazırda bu sayının kayda değer derecede artış gösterdiğine işaret eden Badirkhanov, bu artışın özellikle 2023'te IAC'ye ev sahipliği yaptıkları dönemde yaşanmaya başladığını kaydetti.

Badirkhanov, Azerbaycan Uzay Akademisi ile ulusal bilim ekibi kurduklarını ve bu yıl bildiri özeti ile başvuruda bulunan 108 ülke arasında Türkiye'nin ardından ikinci sırada yer aldıklarını anlattı.

Bu istatistiklerin Azerbaycan'da uzaya duyulan ilgiyi ve başarılı uluslararası işbirliğinin sonucunu gösterdiğine işaret eden Badirkhanov, sunumlara, panellere katıldıklarını, uzay işbirliği alanında bazı anlaşmalar imzaladıklarını aktardı.

Türkiye, Azerbaycan, Özbekistan ve Kazakistan'dan uzayda işbirliği sözleşmesi

Badirkhanov, Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) üyelerinden Türkiye, Azerbaycan, Özbekistan ve Kazakistan tarafından imzalanan "Uzay Sanayii Başlangıç Çerçeve Sözleşmesi"ne ilişkin, şunları kaydetti:

"Azerbaycan'da uzaya duyulan ilginin artmasından bahsederken aslında sadece Azerbaycan'ı kastetmiyoruz, aslında bu tüm bölge, Türk Devletleri Teşkilatının tüm üyeleri için geçerli. Bu yıl iki üye ilk uydularını fırlattı. 2021'den bu yana bu teşkilat bünyesinde uzay ajansları liderleri olarak görüşmeler yaptık. Faaliyetlerin farklı yönlerinde işbirliğine başladık. En başarılısı da uzay kapasite artırımıydı. Her yıl, her üye, genç öğrencileri Türkiye'nin Bursa ve İzmir şehirlerinde uzay kamplarına gönderiyor."

Diğer bir dönüm noktasının ve başarılı ve büyük projenin de tüm ülkelerin katılımıyla geliştirilen "CubeSat" projesi olduğunu anımsatan Badirkhanov, imzalanan yeni anlaşmanın da bu işbirliğinin yasal çerçevesinin belirlenmesine ve gelecekte bu işbirliğinin genişlemesine olanak sağladığını dile getirdi.

Türkiye'nin son yıllarda uzay alanındaki gelişimi

Badirkhanov, Türkiye'nin bu kongreye ev sahipliği yapmasının şaşırtıcı olmadığına işaret ederek, son yıllarda uzay faaliyetleri ve kabiliyetleri açısından telekomünikasyon, yeryüzü gözlemi, kapasite inşası ve özellikle uzay altyapısı ve uzay keşfi dahil Türkiye'nin büyük bir atılım gerçekleştirdiğini söyledi.

Azerbaycan'ın da her alanda uzay faaliyetlerini geliştirdiğine dikkati çeken Badirkhanov, her proje için Türkiye'deki ortaklarla işbirliği içerisinde olduklarını belirtti.

Badirkhanov, telekomünikasyon, yeryüzü gözlemi, kapasite inşası gibi alanlarda ortaklıkları bulunduğuna değinerek, Azerbaycanlı öğrencilerin Türkiye'deki uzay kamplarına her yıl katıldığını ve bu kongre kapsamında da Uzay Akademisinin Türkiye'deki öğretmenlere özel bir atölye çalışması düzenlediğini anlattı.

Bunun iki ülke arasındaki güçlü ortaklığı gösterdiğinin altını çizen Badirkhanov, "Uzay faaliyetlerimiz gelişirken, hem Türkiye'de hem Azerbaycan'da daha fazla işbirliği fırsatları ve işbirliğimizin başarı hikayeleri olacak." dedi.