Emekli maaşlarına düzenleme hazırlığı… Aziz Çelik: “Müjdeden söz edilecekse 'bütün emekli aylıklarına ocak ayından itibaren 15 bin lira zam yapıyoruz' demeliler”

(ANKARA) - Önümüzdeki yıl emeklilerin durumunun iyileştirilmesine yönelik düzenleme yapılacağı açıklamaları değerlendiren Sosyal Politika Uzmanı Prof. Dr. Aziz Çelik, "Bütün emeklileri kapsayacak anlamlı bir artış, emekli aylıklarında bir baştan düzenleme, köklü bir değişiklik, toplam olarak emeklilerin refahını artıracak yeni bir düzenleme yok pakette. Müjdeden söz edilecekse mesela 'bütün emekli aylıklarına Ocak ayından itibaren 15 bin lira zam yapıyoruz' demeliler. ya da 'emekli aylıkları arasındaki dengesizliği gideriyoruz' demeliler" dedi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın 2027 bütçesinde emeklilerin durumunun iyileştirilmesine yönelik düzenleme yapılacağı açıklamasının ardından, AK Parti Grubu'ndan emekli maaşlarına normal yıllık zammın yanı sıra "refah payı" veya "seyyanen zam" seçeneklerinin değerlendirildiği belirtildi. AK Parti kaynaklarına göre, emekli maaşlarına yapılacak iyileştirmenin miktarında ise emeklinin çalışmaya devam edip etmediği, ev sahibi olup olmadığı, emekli maaşı dışında ek gelirinin bulunup bulunmadığı ve haneye giren toplam gelir gibi kriterlerin esas alınabileceği ifade edildi.

Buna göre, yıl sonuna kadar yapılması planlanan düzenlemede emeklilere normal yıllık zammın yanı sıra "refah payı" veya "seyyanen zam" verilmesi seçenekleri masada bulunuyor. Bu kapsamda 65 yaş ve üzerindeki emeklilere daha fazla destek verilmesi seçeneğinin de üzerinde durulduğu belirtiliyor.

"DİŞE DOKUNUR BİR ARTIŞ VE BİR MÜJDE OLMAYACAK"

Sosyal Politika Uzmanı Prof. Dr. Aziz Çelik, ANKA Actu Ajansı'na yaptığı değerlendirmede, yapılacak düzenlemenin emeklilerin ekonomik durumunda kapsamlı bir iyileşme yaratacağı konusunda iyimser olmadığını belirterek, "Baştan söyleyeyim, dişe dokunur bir artış ve bir müjde olmayacak. Zaten bunun bütçe sınırları içerisinde olduğunu Cumhurbaşkanı da söyledi. Zorlayarak olduğunu da söyledi. 'Biraz daha iyileştireceğiz' dedi. Dün de Cumhurbaşkanı Yardımcısı benzer şeyleri söyleyerek 'bütçeyi buna göre yaptık' dedi" ifadelerini kullandı.

Bütçeye bakıldığında ciddi bir artışa imkan verecek herhangi bir unsur görmediğini belirten Çelik, "Planlanan artış bence emeklilere sosyal güvenlik sisteminden düzenli emekli aylığı vermek yerine, emeklilere bir tür sosyal yardımla takviye etmek. Yani emeklilik sistemini parçalayıp emekli aylıklarını biraz sosyal yardıma dönüştürmek istiyorlar" dedi.

"ORTADA EMEKLİLERİN REFAHINI ARTIRACAK BİR PAKET GÖZÜKMÜYOR"

Özellikle 65 yaş üzerindeki emekliler açısından gelir kriterlerinin belirleyici olabileceğini ifade eden Çelik, "Özellikle 65 yaş üstü emeklilere, kendilerince daha yoksul olarak tanımlanan emeklilere şu anda yapılan sosyal yardımların bir kısmını yeniden düzenleyecekler. Yani ortada toplam olarak emeklilerin refahını artıracak yeni bir paket gözükmüyor. Bütçe teklifine baktığımızda da bunu görüyoruz" diye konuştu.

Çelik, yapılacak düzenlemeye ilişkin tahminini ise şöyle anlattı:

"Ocak ayında bütün emeklilere enflasyon kadar bir zam yapılacak. Üzerine birkaç puanlık iyileştirme yapılacak. Ne kadar olduğunu kestirmek zor. Enflasyonun yüzde 12 olması durumunda, buna ek olarak yüzde 5 civarında bir refah payı verilmesi halinde yapılacak iyileştirme 3 bin liranın altında kalıyor. Bunun dışında da bazı emeklilere sosyal yardım verilebilir.

Kirada oturan, 65 yaş üstünde olan, ek geliri olmayan emeklilere böylece sosyal yardım sistemiyle emeklilik sistemini bir araya getirip emekli aylıklarını biraz sosyal yardıma dönüştürürler. Yapılacak olan bu. Yoksa bütün emekli aylıklarında anlamlı bir artış, bütün emeklileri kapsayacak anlamlı bir artış, emekli aylıklarında bir baştan düzenleme, köklü bir değişiklik bence yok pakette."

"OCAK AYINDA İYİMSER TAHMİNLE EMEKLİ AYLIKLARINDAKİ ARTIŞ YÜZDE 16-17 CİVARINDA OLUR"

"Refah payı" ve "seyyanen zam" seçenekleri arasındaki farka ilişkin değerlendirmede bulunan Çelik, mevcut bilgiler ışığında iki seçeneğin de benzer bir uygulamaya işaret ettiğini söyledi. Çelik, "Henüz ayrıntılar olmadığı için tamamen tahmini konuşuyoruz. Bir ihtimal şu; zaten yasal olarak ocak ayında bütün emeklilere enflasyon oranında bir zam yapılacak. Bu ne olur, bunu bilmek mümkün değil. Yüzde 11 de olur, 10 da olur, 12 de olur. Bunun üstüne seyyanen bir ekleme yapabilirler. Ancak ben oransal bir zam yapacaklarını düşünüyorum. Oransal olarak da benim üst tahminim yüzde 5" dedi.

Seyyanen artışın 2 bin, 3 bin veya 4 bin lira gibi belirli bir tutarda olabileceğini belirten Çelik, "Dolayısıyla ben ocak ayında en iyimser ihtimalle emekli aylıklarındaki artışın yüzde 16-17 civarında olabileceğini tahmin ediyorum, enflasyon yüzde 12 çıkarsa" değerlendirmesini yaptı.

"İYİLEŞTİRME DENİLEN MİKTARLAR BİN 200 LİRA İLE 3 BİN LİRA ARASINDA"

Enflasyon oranındaki artışın emekliler açısından gerçek anlamda bir iyileştirme olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurgulayan Çelik, "Enflasyon kadar artışı bir kenara bırakalım. çünkü o bir artış değil. İyileştirme denilen miktarlar bin 200 lirayla 3 bin lira arasında değişir" dedi.

Çelik, emeklilere yönelik düzenlemenin kapsamlı bir iyileştirme olarak sunulması halinde daha yüksek ve bütün emeklileri kapsayan bir artış yapılması gerektiğini belirterek, "Müjdeden söz edilecekse bütün emekli aylıklarına 'ocak ayından itibaren 15 bin lira zam yapıyoruz' demeliler mesela. ya da 'emekli aylıkları arasındaki dengesizliği gideriyoruz' demeliler. Yani şu anda dengesizlik var çünkü herkes dipte eşitleniyor" ifadelerini kullandı.

"YALANCI İLACA BENZETİYORUM"

Emeklilere yönelik planlanan düzenlemenin mevcut sorunları çözmeyeceğini vurgulayan Prof. Dr. Aziz Çelik, "Ben bunu yalancı ilaca benzetiyorum. Yani aslında sonuca bir etkisi yok, hastayı iyileştirmiyor, hastalığı iyileştirmiyor ama öyle bir duygu yaratıyor sizde, kamuoyunda" diye konuştu.

TEZEL'İN DEĞERLENDİRMESİ...

Sosyal Güvenlik Müşaviri Ali Tezel de ANKA Haber Ajansı'nın sorusu üzerine yapılacak zammın tüm emeklileri kapsamayacağını, sadece SSK ve Bağ-Kur'dan taban aylık, yani 23 bin 552 lira alanlara yönelik olacağını söyledi.

Tezel, emekliler için belirlenecek yaş aralıklarına göre "refah payı artışı" veya "seyyanen zam" seçeneklerini, "1976 yılından beri 2022 sayılı Kanun ile 65 yaşından büyüklere aylık verilir ama emekli olanlara verilmedi. Şimdi yeni bir yasal düzenleme ile emekli olup da 60 veya 65 yaşından büyüklere 4 bin lira ilave ödeme verilebilir ama evi, arabası olmayan emeklilere" diye değerlendirdi.