Ülkemizde emeklilik için işe başlangıç tarihine göre belirlenen yıl, yaş ve prim şartlarını tamamlamak gerekiyor. Ancak bazı koşullarda emeklilik erkene çekilebiliyor.
Eksik primi tamamlamanın başlıca yolunu ise hizmet borçlanması ve ihya oluşturuyor. Ocak ayında asgari ücret zammıyla hizmet borçlanması ve ihyata en düşük ve en yüksek tutarlar artacak.
Bu nedenle pek çok kişi daha az ödemeyle prim kazanma telaşına düştü. Prim kazanmak için tek yol da doğum ve askerlik borçlanması değil. İşte 5510 sayılı Kanun'a göre borçlanma imkanı sağlanan durumlar ile ihyadan yararlanabilecek kişiler:
Emeklilikte eksik primleri tamamlamak için hizmet borçlanması ve ihya seçenekleri öne çıkıyor. (Fotoğraflar: Takvim Foto Arşivi)
- Kanunları gereği verilen ücretsiz doğum ya da analık izni süreleri ile 4/a, 4/b ve 4/c statüsünde çalışan kadınların doğumdan sonra prim ödemeden geçirdikleri en çok 2 yıllık süre. En çok 3 çocuk için, her çocuk için 2 yıl borçlanma yapılabilir.
- Er veya erbaş olarak silah altında veya yedek subay okulunda geçen süreler.
- 4/C statüsündeki kamu çalışanlarının personel mevzuatına göre aylıksız izin süreleri.
Borçlanma tutarlarının ocak ayında artması beklenirken vatandaşlar başvuru koşullarını araştırıyor.
- Sigortalı olmaksızın doktora öğrenimi veya tıpta uzmanlık için geçirilen normal doktora veya uzmanlık öğrenim süreleri.
- Sigortalı olmaksızın avukatlık stajını yapanların normal staj süreleri.
- Sigortalı iken herhangi bir suçtan tutuklanan veya gözaltına alınanlardan bu suçtan dolayı beraat edenlerin tutuklulukta veya gözaltında geçen süreleri.
- Grev ve lokavtta geçen süreler.
- Hekimlerin fahri asistanlıkta geçen süreleri.
-Seçim kanunları gereğince görevlerinden istifa edenlerin, istifa ettikleri tarih ile seçimin yapıldığı tarihi takip eden ay başına kadar açıkta geçirdikleri süreleri.
- Kısmi süreli iş sözleşmesi ile çalışan sigortalıların, kısmi süreli çalıştıkları aylara ait eksik süreleri (25/2/2011'den sonraki).
- 1416 sayılı Kanun uyarınca yurt dışında geçen öğrenim süreleri (18 yaşının tamamlanmasından sonraki dönem).
Hizmet borçlanması, emeklilik için prim gününü artırma imkânı sunuyor.
- Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı her derece ve türdeki örgün ve yaygın eğitim kurumlarında ek ders ücreti karşılığında ilgili mevzuatı çerçevesinde uzman ve usta öğretici olarak çalıştırılanların, 25/02/2011 tarihinden önceki bu çalışmalarından dolayı ay içinde 30 günden eksik kalan süreleri.
- Yurt dışında ev kadını olarak geçen süreler veya sigortalı çalışarak geçirilen süreler.
- Ayrıca 1402 sayılı Sıkıyönetim Kanunu uyarınca kurulan sıkıyönetim mahkemelerinin görev alanına giren suçlar nedeniyle yakalanan veya tutuklananlardan beraat edenlerin tutukluluk ve gözaltında geçen süreleri kendileri ya da hak sahipleri tarafından borçlanılabiliyor.
- Erken emeklilik için tek yol borçlanma değil. Bağ-Kur'lulardan 2008, 2015, 2018 ve 2021'deki düzenlemelerle dondurulan hizmet süreleri bulunanlar, bunları ihya ile hizmet sürelerine ekletebiliyor.
NE YAPMAK GEREKİYOR Öncelikle hakkınız olup olmadığını belirleyin. SGK'ya başvurun. Borçlanılacak ya da ihya edilecek süreyi belirleyin. Borçlanma tercihine göre parayı ödeyin.
Borçlanma maliyetleri, asgari ücretteki artışla birlikte değişecek.
Todo: süreleri ödemek şart mı?
Sigortalılar ya da hak sahipleri tarafından borçlanılan sürelerin tamamı ödenebileceği gibi bir kısmı da ödenebiliyor. İhyada ise tüm süreler için ödeme yapmak şart.
1 ay için en düşük tutar doğum borçlanması yapacaklar için brüt asgari ücretin yüzde 32'si, diğer borçlanmalar ve ihya için yüzde 45'i üzerinden hesaplanıyor. En çok da bunların 9 katı tutarında ödeme yapılabiliyor. Kısmi süreli çalışanlar eksik sürelerinin GSS primleri ödenmiş ise borçlanma tutarı yüzde 39 oranı üzerinden hesaplanıyor.
Vazgeçilirse tutar iade alınabilir mi?
Aylık bağlanmamış olması şartıyla borçlanma tutarının tamamı sigortalının talebi halinde herhangi bir sınırlama olmaksızın iade ediliyor. Yeniden borçlanma yapılmak istenmesi halinde yeni talep alınarak ödeme tutarı hesaplanıyor. İhyada ise uygulama tamamen farklı. Eğer ihya işlemi gerçekleşmiş ve ödeme yapılmışsa, sonrasında bundan vazgeçilemiyor, ödenen prim tutarı iade alınamıyor
Fuente: Calendario
