EPDK acil durumda lisanssız üretime uzaktan kontrol getirdi, 15 dakikada bildirilecek

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), elektrik piyasasında acil durumlarda lisanssız elektrik üretim tesislerine yönelik yük atma talimatları ve uzaktan kontrol uygulamaları başta olmak üzere çeşitli alanlarda düzenlemelere gitti.

EPDK'nin konuya ilişkin yönetmelik değişiklikleri, Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Buna göre, Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik kapsamında, elektrik dağıtım şirketleri ile dağıtım lisansı sahibi organize sanayi bölgeleri ve endüstri bölgeleri, acil durum talimatları kapsamında lisanssız elektrik üretim tesislerini uzaktan kontrol edebilecek. Acil durum kapsamında yapılan müdahalelere ilişkin üreticilere en geç 15 dakika içinde bildirim yapılacak.

Acil durum talimatlarına tabi lisanssız üreticilerin, bağlantı anlaşmalarının revizyonu için 60 gün içinde başvurması gerekecek, bağlantı anlaşmalarındaki belirli cezai şartlar ise 30 Nisan 2027'ye kadar uygulanmayacak.

Acil durum yük atma talimatlarına uymayan lisanssız üreticilere, talimatın yerine getirilmeyen kısmına karşılık gelen üretim miktarı için ise ödeme yapılmayacak. İlgili tutarlar, görevli tedarik şirketleri veya toplayıcılar tarafından üreticilerden tahsil edilecek.

Düzenlemeyle, lisanssız üretim tesislerinin iç tüketimine ilişkin faturalandırma esasları da güncellendi. İlişkili tüketim tesislerinin iletim sistemine bağlı olması halinde, iç tüketimin faturalandırılmasında iletim sistemi kullanıcılarına uygulanan perakende enerji bedeli esas alınacak.

Ayrıca, lisanssız elektrik üretim tesislerinde, tesisin elektriksel gücünü aşmamak şartıyla kapasite sınırlaması olmaksızın elektrik depolama ünitesi kurulabilecek.

Dengeleme güç piyasasında teklif ve bildirim süreçleri yeniden düzenlendi

EPDK'nin Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliği ile dengeleme güç piyasasında yük alma ve yük atma teklifleri saatlik yerine uzlaştırma dönemi bazında verilecek. Lisanssız elektrik üretim tesisleriyle ilişkilendirilen tüketim noktalarından çekilen elektriği ölçen sayaçlar da uzlaştırma kapsamında kayıt altına alınacak.

Üretim tesislerinin toplayıcı portföyüne alınabilmesi için en az bir ünitesinin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığınca kabul edilmiş ve ilgili uzlaştırma kayıtlarının devir tarihinde tamamlanmış olması gerekecek.

Gün içi piyasasında tekliflerin alt fiyat limiti doğrudan uygulanacak, üst fiyat limiti ise belirlenen limite dengesizlik katsayıları esas alınarak hesaplanan tutarın eklenmesiyle belirlenecek.

Düzenlemeyle, dağıtım sistemine bağlı lisanssız elektrik üretim tesislerini portföyünde bulunduran piyasa katılımcılarına da acil durum talimatı verilebilecek. Bu kapsamda talimatlar, 900 kilovat ve üzeri kurulu güce sahip tesislerden başlanarak uygulanacak. Toplayıcılar, portföylerindeki ilgili tesisler için uzaktan kontrol mekanizmaları kuracak.

Ayrıca, dengeleme güç piyasasında yerine getirilmeyen talimatların raporlanmasına ilişkin kriterler, EPDK Kurul Kararı ile belirlenecek.

Devredeki termik kaynaklı üretim birimlerine yük değişim eğrilerine göre talimat verilmesine ise 1 Ocak 2027'de başlanacak.

Organize sanayi ve endüstri bölgelerine yeni yükümlülükler

EPDK'nin Organize Sanayi Bölgelerinin ve Endüstri Bölgelerinin Elektrik Piyasası Faaliyetlerine İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliği ile dağıtım lisansı sahibi organize sanayi bölgeleri ve endüstri bölgelerinden sorumlu tüzel kişilere yeni yükümlülükler getirildi.

Buna göre, söz konusu tüzel kişiler, görevli tedarik şirketlerince iletilen lisanssız elektrik üretim tesislerine ilişkin acil durum yük atma talimatlarını yerine getirmekle yükümlü olacak. Talimatlara uyulmaması halinde Elektrik Piyasası Kanunu kapsamında yaptırım uygulanacak.

Ayrıca, dağıtım sistemlerine bağlı lisanssız üretim tesisleri ve yük atma talimatlarının yerine getirilmesine ilişkin bilgiler görevli tedarik şirketleriyle paylaşılacak. Acil durum önlemleri kapsamında talep edilen veriler ise süresi içinde Türkiye Elektrik İletim AŞ'ye (TEİAŞ) eksiksiz bildirilecek.

YEKDEM'de depolama kayıtları ve ödeme hesaplamaları yeniden düzenlendi

EPDK'nin Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Belgelendirilmesi ve Desteklenmesine İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliği ile Yenilenebilir Enerji Kaynaklarını Destekleme Mekanizması (YEKDEM) kapsamındaki elektrik üretim tesislerinde depolanan enerjinin kaynağının belirlenmesine yönelik sanal kayıtların tutulması ve güncellenmesine ilişkin esaslar yeniden düzenlendi.

Buna göre, depolama ünitelerinde şebekeden çekilerek veya üretim tesisinde üretilerek depolanan enerjiye ilişkin sanal kayıtların toplamı, depolama ünitesinin işletmedeki kapasitesini aşamayacak. Kapasiteye ulaşıldıktan sonra yeni enerji depolanması halinde mevcut kayıtlar, depolanacak enerji miktarı kadar oransal olarak azaltılacak.

Ayrıca, YEKDEM kapsamında YEK toplam bedeli ile lisanssız elektrik üretimine ilişkin bedelin hesaplanmasında kullanılan formüller değiştirildi. Hesaplamalarda, yerine getirilmeyen talimatlara ilişkin lisanssız üretim maliyet tutarı da dikkate alınacak.