Fon krizinde kritik karar! İlk 5 madde Meclis'ten geçti

• TBMM Genel Kurulu'nda tasfiyesine karar verilen yatırım fonlarına ilişkin kanun teklifinin ilk 5 maddesi kabul edildi.
• Düzenlemeye göre net yatırım tutarı 1 milyon liranın altında olan yatırımcılara bu tutar kadar, 1 milyon lira ve üzerinde olanlara en fazla 1 milyon lira ara ödeme yapılabilecek.
• A1, Bulls ve Pardus portföy yönetim şirketlerinin yönettiği 66 fonda 45 binden fazla yatırımcıya yönelik yaklaşık 40,8 milyar liralık tasfiye işlemi tamamlandı ve tasfiye sürecindeki fon sayısı 131'den 65'e geriledi.

TBMM Genel Kurulu'nda, tasfiyesine karar verilen yatırım fonlarına ilişkin hazırlanan kanun teklifinin görüşmeleri sürüyor. Fon yatırımcılarının zararlarının karşılanması, hukuka aykırı şekilde çıkarılan varlıkların geri kazanılması ve sorumlulardan tahsilat yapılmasını öngören teklifin ilk 5 maddesi kabul edildi. Düzenlemeye göre, belirlenen şartları taşıyan yatırımcılara 1 milyon liraya kadar ara ödeme yapılabilecek. Öte yandan tasfiye sürecinde 45 binden fazla yatırımcıya yönelik yaklaşık 40,8 milyar liralık işlem tamamlandı.

MECLİS'TE İLK 5 MADDE KABUL EDİLDİ

TBMM Genel Kurulu'nda, Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun Teklifi'nin görüşmelerine devam edildi. Teklifin birinci bölümünde yer alan 5 madde, milletvekillerinin görüşmelerinin ardından kabul edildi.

Düzenlemeyle tasfiyesine karar verilen yatırım fonlarının adil, şeffaf ve etkin şekilde tasfiye edilmesi, fonların malvarlığından hukuka aykırı olarak çıkarılan değerlerin geri kazanılması ve oluşan zararların sorumlulardan tahsil edilmesi amaçlanıyor.

Geri kazanılan değerlerin fon pay sahiplerine ödenmesine ilişkin usul ve esaslar da teklifle düzenleniyor.

Teklifin hükümleri, kapsam dışında kalan diğer yatırım fonları için genel veya sürekli bir tasfiye ve sorumluluk rejimi oluşturmayacak.

TASFİYE SÜRECİNDE SPK YETKİLİ OLACAK

Kabul edilen maddelere göre fonların tasfiyesi, Sermaye Piyasası Kurulunun (SPK) gözetim ve denetiminde, tasfiye ile görevlendirilen kuruluşlar tarafından yürütülecek.

SPK; tasfiye sürecinin aşamalarını, fon varlıklarının belirlenmesini, nakde çevrilmesini, değerleme esaslarını, fon pay sahipliğinin tespitini, ara ve nihai ödemeleri, dağıtım sırasını ve diğer işlemlere ilişkin usulleri belirleyebilecek.

Tasfiyeyle görevli kuruluşlar, yatırımcıların menfaatlerini, piyasa koşullarını, fon portföylerinin yapısını ve fon varlıklarının korunmasını dikkate alarak mümkün olan en yüksek ekonomik değerin elde edilmesi için gerekli özeni gösterecek.

Borsada oluşan fiyatın ilgili varlığın gerçek değerini yansıtmadığı veya tasfiye sürecini geciktireceği durumlarda farklı satış yöntemleri kullanılabilecek.

Bu kapsamda geri alım, hakim ortağa satma hakkı, toptan satış, özel işlem bildirimi ve geçici olarak farklı fiyat marjı uygulanması gibi yöntemlere SPK tarafından karar verilebilecek.

FON VARLIKLARI BORSA DIŞINDA DA SATILABİLECEK

SPK, tasfiye ile görevli kuruluşların talebi üzerine ilgili varlıkların Borsa dışında satılmasına izin verebilecek.

Bu satışlarda, Kurulun yatırım fonlarına ilişkin düzenlemelerinde bulunan bazı kısıtlamalar uygulanmayacak.

SPK ayrıca Borsada veya Borsa dışında yapılan satışlarda varlıkları satın alan yatırımcıların, bu varlıkları belirli bir süre Borsada satmasını ya da satış sonucunu doğuracak işlemler gerçekleştirmesini engelleyebilecek.

Tasfiye sürecinde tahsil edilen tutarlar, fonun yönetimi ve tasfiyesi için yapılan zorunlu giderler düşüldükten sonra tasfiye malvarlığına dahil edilecek.

Tasfiyenin tamamlanmasının ardından tahsil edilen tutarlar ise mükerrer ödemeye neden olmayacak şekilde geri kazanım hesabına aktarılacak.

KURUMLAR BİLGİ VERMEKLE YÜKÜMLÜ OLACAK

Düzenlemeye göre Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK), Takasbank, Borsa İstanbul, Türkiye Bankalar Birliği, portföy yönetim şirketleri, portföy saklama kuruluşları ve ilgili kamu kurumları, uygulama için gerekli bilgi ve belgeleri talep üzerine SPK, Yatırımcı Tazmin Merkezi (YTM) veya Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna (TMSF) gecikmeksizin iletecek.

Söz konusu kurum ve kuruluşlar, özel mevzuatlarında yer alan gizlilik ve sır saklama hükümlerini gerekçe göstererek bilgi vermekten kaçınamayacak.

Fon pay sahipliği ise tasfiye ile görevli kuruluşlar tarafından MKK kayıtlarıyla karşılaştırılarak fon ve hesap bazında belirlenecek.

BLOKE EDİLEN FON PAYLARI DA KAPSAMA ALINDI

Genel Kurulda kabul edilen önergeyle, Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu (TEFAS) üzerinden işlem yapmak isteyen ancak fonların temerrüde düşmesi veya fiyat açıklamaması nedeniyle işlemleri gerçekleştirilemeyen yatırımcıların durumu da düzenlendi.

Buna göre 17 Eylül 2026 ve öncesinde TEFAS'a iletilen ancak ilgili fonun temerrüdü veya katılma payı fiyatının açıklanmaması nedeniyle gerçekleştirilemeyen talimatlar kapsamında payları TEFAS İşlem Blokaj Alt Hesabı'nda tutulan yatırımcılar da fon pay sahibi olarak kabul edilecek.

Bu kişiler de tasfiye hükümlerinden yararlanabilecek.

BİLGİ SUİSTİMALİ YAPANLARA ÖDEME YAPILMAYACAK

Düzenlemeye göre piyasa bozucu eylemler, bilgi suistimali ve piyasa dolandırıcılığı kapsamında değerlendirilen fiilleri işlediği veya bu fiilleri gerçekleştiren fonlarla birlikte hareket ettiği SPK tarafından tespit edilen kişi ve kuruluşlara ödeme yapılmayacak.

Bu kapsamda, Kurulun 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla tasfiyesine karar verilen fonların tasfiye ve geri kazanım hesaplarından söz konusu kişi ve kurumlara herhangi bir ödeme gerçekleştirilmeyecek.

NET YATIRIM TUTARI NASIL HESAPLANACAK?

Teklifte, yatırımcılara yapılacak ödemelerde esas alınacak net yatırım tutarının hesaplanma yöntemi de belirlendi.

Tasfiye sonucu elde edilen dağıtılabilir nakdin, tasfiye kararından bir önceki gün sonu itibarıyla geçerli fon birim pay fiyatı ve ödemeye esas katılma payı adetleri üzerinden hesaplanan toplam tutarı karşılamaması halinde farklı bir hesaplama yöntemi uygulanacak.

Bu durumda yatırımcının fona yaptığı nakit girişleri ve fondan gerçekleştirdiği nakit çıkışları dikkate alınacak.

Her bir nakit giriş ve çıkışı, tasfiye tarihine kadar Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan tüketici fiyat endeksi ile yurt içi üretici fiyat endeksindeki değişim oranlarının aritmetik ortalaması kullanılarak, geçen süreye göre güncellenecek.

Fon pay sahibinin net yatırım tutarı, güncellenmiş nakit girişlerinden çıkışların ilk giren ilk çıkar yöntemiyle düşülmesi sonucunda MKK tarafından hesaplanacak.

Piyasa bozucu eylemler, bilgi suistimali ve piyasa dolandırıcılığına ilişkin hükümler ise saklı tutulacak.

YATIRIMCILARA 1 MİLYON LİRAYA KADAR ARA ÖDEME

Kabul edilen maddelerle yatırımcılara yapılabilecek ara ödemelerin sınırları da belirlendi.

Buna göre SPK tarafından belirlenen fonlarda, net yatırım tutarı 1 milyon liranın altında olan yatırımcılara bu tutar kadar, net yatırım tutarı 1 milyon lira ve üzerinde olan yatırımcılara ise en fazla 1 milyon lira ara ödeme yapılabilecek.

Ara ödemeler, yatırımcıların tasfiye bakiyesinden alacakları tutarlardan mahsup edilecek.

Ödeme tutarı, net yatırımın endeksleme uygulanmadan hesaplanan kısmını geçemeyecek.

Para piyasası niteliğindeki fonlar hariç olmak üzere ara ödeme, hesaplama tarihinden bir önceki gün sonu itibarıyla yatırımcının hesabında bulunan fon katılma paylarının toplam değerini de aşamayacak.

Fonun önceki gün sonu fiyatı, tasfiye ile görevli kuruluşlardan alınacak bilgiler doğrultusunda Takasbank tarafından hesaplanacak.

FONDAN HUKUKA AYKIRI ÇIKARILAN PARALAR GERİ ALINACAK

Teklifle fon malvarlığından hukuka aykırı şekilde çıkarılan değerlerin kapsamı ve oluşan zarardan kimlerin sorumlu tutulacağı da düzenleniyor.

Buna göre fon malvarlığından mevzuata aykırı şekilde çıkarılan değerler, fon zararı veya kaybı olarak kabul edilecek.

Ayrıca mevzuata şeklen uygun görünmesine rağmen fonun menfaatine hizmet eden gerçek bir ekonomik amacı bulunmayan işlemlerle çıkarılan değerler de aynı kapsamda değerlendirilecek.

Ortaya çıkan zarar veya kayıptan öncelikle fonun kurucusu veya yöneticisi olan portföy yönetim şirketi sorumlu olacak.

Fonun zarara uğratılmasında sorumluluğu SPK tarafından belirlenen gerçek ve tüzel kişiler ile bu kişilerle birlikte hareket ettiği tespit edilenler de şahsen sorumlu tutulacak.

Sorumlu kişilerin görevlerinden ayrılmış olması, görev yaptıkları veya yönetim ve kontrolü ellerinde bulundurdukları dönemdeki işlem ve kararlardan kaynaklanan sorumluluklarını ortadan kaldırmayacak.

TAHSİLAT İÇİN TMSF DEVREYE GİRECEK

Elkonulan ve müsadere edilen malvarlığı değerleri ile geri kazanım hesabına ilişkin hükmün kapsamı dışında kalan durumlarda SPK, her bir fonun zarar veya kayıp tutarını belirleyecek.

Kurul, zarardan sorumlu gerçek ve tüzel kişiler ile bu kişilerin sorumlu oldukları tutarları tespit ederek TMSF'ye bildirecek.

SPK'nin bildiriminin ardından sorumluların malvarlığından tahsilat yapılabilmesi amacıyla TMSF tarafından Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kapsamında takip ve tahsil işlemleri başlatılacak.

TMSF, ilgili kanun hükümlerini uygulama yetkisine sahip olacak.

GÖRÜŞMELERE ARA VERİLDİ

TBMM Genel Kurulunda teklifin 5. maddesinin kabul edilmesinin ardından birleşime ara verildi.

TBMM Başkanvekili Tekin Bingöl, aranın ardından komisyonun yerini almaması üzerine birleşimi saat 14.00'te yeniden toplanmak üzere kapattı.

45 BİNDEN FAZLA YATIRIMCIYA 40,8 MİLYAR LİRALIK TASFİYE

Öte yandan fonların tasfiye sürecine ilişkin son veriler de açıklandı.

A1 Portföy Yönetim Şirketi AŞ, Bulls Portföy Yönetim Şirketi AŞ ve Pardus Portföy Yönetim Şirketi AŞ yönetimindeki 66 ayrı yatırım fonunda bulunan 45 binden fazla yatırımcıya yönelik yaklaşık 40,8 milyar liralık ayni ve nakdi tasfiye işlemleri Ziraat Bankası tarafından tamamlandı.

Bu işlemlerin ardından tasfiye sürecindeki fon sayısı 131'den 65'e geriledi.

FON KRİZİNDEN 455 BİNDEN FAZLA YATIRIMCI ETKİLENDİ

Tasfiye sürecinin başlangıcında 131 fon bulunurken, son işlemlerle bu sayı 65'e düştü.

Ziraat Bankasının tasfiyesinden sorumlu olduğu fonlarda 151 bin 247 tekil yatırımcı, İş Bankasının tasfiyesinden sorumlu olduğu 6 fonda ise 388 bin 718 tekil yatırımcı bulunuyor.

Fon krizinden etkilenen toplam yatırımcı sayısının 455 bin 578 olduğu belirtiliyor.

Bu yatırımcıların yaklaşık 350 bininin fonlarda 1 milyon liranın altında yatırımı bulunuyor.

85 KİŞİ TUTUKLANDI, MALVARLIKLARINA EL KONULDU

Fon soruşturması kapsamında 7 Ekim 2026 itibarıyla, sorunlu fon şirketlerinin yöneticilerinin de aralarında bulunduğu 220 kişi hakkında işlem yapıldı.

Soruşturma kapsamında 85 kişi tutuklanırken, 23 şüpheli hakkında yakalama kararı çıkarıldı. Ayrıca 81 kişiye yurt dışına çıkış yasağı uygulandı.

Suç gelirlerinin kaçırılmasını önlemek amacıyla 63 gerçek ve 12 tüzel kişiye ait taşınır ve taşınmazlar üzerinde 21 el koyma kararı verildi.

Bunun yanı sıra 67 kişi ve şirketin banka hesapları, kripto varlıkları ve kiralık kasalarındaki değerlere el konuldu.

Erdem Aksoy

Haberler.com