Fransa'da sokaklar alev alev! 5 kasım için kritik uyarı geldi: Kontrol edilemezse...

Fransa'da hayat pahalılığı, kamu hizmetlerinin kötüleşmesi ve eğitim sistemindeki sorunlara karşı eylül ayında başlayan protestolar, şiddetini artırarak devam ediyor. Güvenlik güçleri ile göstericiler arasında çıkan çatışmalarda çok sayıda kişi yaralanırken, gözaltına alınanların sayısı 2 bin 400'ü aştı. Göstericilerin Limoges'teki 143 yıllık tarihi belediye binasını ateşe vermesi ve Louvre Müzesi gibi önemli kültür merkezlerinin zarar görmesi krizin boyutunu gözler önüne seriyor. Yaşananlar karşısında öfke ve utanç duyduğunu ifade eden Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, önceki gün yaptığı açıklamada "Cumhuriyet'e zarar vermeye çalışanlar hesap verecek." dedi. Bölgeldeki gelişmeleri Haber7'ye değerlendiren Siyaset Bilimi Uzmanı Doç. Dr. Cantürk Caner, olayların arka planına ilişkin çarpıcı açıklamalarda bulundu.

"BU ÖFKE ŞİMDİ AVRUPA'YI YAKIYOR"

Eylül 2026'da başlayan olaylar zincirinin artık yalnızca eğitim sistemindeki aksaklıklara yönelik bir tepki olmaktan çıktığını vurgulayan Doç. Dr. Cantürk Caner, "Öfke patlaması şeklinde devam eden bir olaylar silsilesinden bahsediyoruz. Yaşananları bir gençlik isyanı olarak tanımlayanlar var ama olaylar daha karışık. Başlangıçta öğretmen eksiklikleri, bozulan fiziki koşullar, üniversiteye geçişte yaşanan eşitsizlikler ve gençlerin iş bulamaması gibi sorunlar ön plandaydı. Ancak, durum kısa zamanda geniş bir toplumsal boyuta ulaştı ve bunun sonucunda bir öfkeye dönüştü. Bu öfke şimdi Avrupa'yı yakıyor." ifadelerini kullandı.

"AVRUPA'DAKİ O REFAH DEVLETİNİN SONUNU GÖRÜYORUZ"

Fransa özelinden başlayan bu hareketin Avrupa Birliği'nin genç kuşaklara verdiği toplumsal refah vaadini yerine getirememesinden kaynaklandığına işaret eden Caner, "Bir başka deyişle Avrupa'daki o refah devletinin sonunu görüyoruz. Fransa'da yaşanan olayların Avrupa'ya yansımasının temel sebebi, Avrupa Birliği'nin ciddi anlamda ekonomik ve sosyal bir kriz içerisine girmesinden kaynaklanıyor." diye konuştu.

"EŞİTSİZLİKLER VE MALİ SIKILAŞMA ÖFKEYİ BÜYÜTTÜ"

Krizin derinleşmesinde 2018'de getirilen Parcoursup sisteminin ve ekonomik darboğazın etkili olduğuna dikkati çeken Caner, bu sistemin geçen 8 yıl içerisinde ciddi eşitsizlikleri ortaya çıkardığının altını çizdi.

Algoritmik seçme yöntemlerinin şeffaf olmadığını ve farklı sosyoekonomik koşullardaki öğrencilerin aynı ölçekte değerlendirildiğini aktaran Caner, şunları kaydetti:

"Avrupa son 15-20 yıldır, Rusya-Ukrayna Savaşı'nın da etkisiyle bir ekonomik enerji krizi yaşamaya başladı. Ekonomi artık güvence sisteminin dışında yer alıyor. Bakıldığında Avrupa Birliği kapsamında yaşamını sürdüren insanlar 10 yıl ve hatta 20 yıl sonrasını rahatlıkla planlayabiliyor, bir orta sınıf yaşamı sürebiliyorlardı. Ancak son dönemlerde hayat ve enerji pahalandı; gelecek kaygısı söz konusu. Tam da bu noktada 8 Ekim 2026 tarihinde devletin eğitim kurumlarında mali sıkılaşmaya gideceğini açıklaması büyük bir probleme sebep oldu. Savunma harcamaları ile eğitim harcamaları arasındaki dengesizlik göze çarpıyor."

"5 KASIM'DA DAHA AĞIR BİR KRİZ BEKLİYORUZ"

Olayların arkasında hem iç hem de dış dinamiklerin bulunduğuna dikkat çeken Caner, Fransa'daki sol kültür ve devrimci geleneğin yanı sıra İsrail'in Gazze'deki saldırıları ve jeopolitik rekabetin de süreci etkilediğini ifade etti.

Fransız basınında Rusya'nın olaylar üzerinde etkili olduğuna dair tartışmaların yer aldığını hatırlatan Caner, yaklaşan tehlikeye karşı şu uyarılarda bulundu:

"5 Kasım'da çok kritik bir süreç yaşanacak. Öğrencilerin sonbahar okul tatili sırasında bu eylemlerin azalacağına dair beklentiler var ancak 5 Kasım'da Fransa'da sendikal eylemler başlayacak. Eğer bu süreç bir şekilde sona erdirilmezse 5 Kasım'da daha ağır bir kriz bekliyoruz. En önemli problem Fransız hükümetinde de ortaklaşa bir fikir birliği olmaması. Bu noktada eylemlerin artarak devam edeceğinden endişe ediyorum."

"KONTROLSÜZ BİR ŞEKİLDE TÜM AVRUPA'YA YAYILMA RİSKİ VAR"

Protestoların 17 Ekim'de İtalya'nın Milano kentine ve Avrupa Birliği üyesi olmamasına rağmen Arnavutluk'a sıçradığını anımsatan uzman isim, Belçika ve Hollanda hattında da Fransa'daki öğrencilerle açık bir dayanışma olduğunu söyledi.

Krizin giderek derinleştiğini belirten Caner, "Eğer Fransa'da gösteriler kontrol altına alınamazsa ve hükümet öğrenci reformlarını somut adımlarla hayata geçirecek tedbirleri açıklamazsa, bu olayların kontrolsüz bir şekilde tüm Avrupa'ya yayılma riski var." diyerek sözlerini tamamladı.