İlaç tedarikinde Türkiye, Orta Asya'da öne çıkıyor

Türkiye'nin ilaç ihracatı 2025 yılında yaklaşık 2,46 milyar dolara ulaşırken, Türkmenistan'a gerçekleştirilen ilaç ve eczacılık ürünleri ihracatı 15,6 milyon dolar olarak kaydedildi. Küresel ölçekte ilaç tedarik zincirlerinin güvenilirliği giderek daha fazla önem kazanırken, Orta Asya'daki eczanelerin uluslararası üretici ve distribütörlerle kurduğu ilişkiler de gündeme geliyor. Türkmenistan'da faaliyet gösteren Sapaly Zaman Pharmacy'nin yöneticisi Maysa Meredova, ilaç tedarikinde sürdürülebilirliğin yalnızca ürün teminine değil, etkili stok yönetimine, uluslararası iş birliklerine ve güçlü bir operasyonel yapıya bağlı olduğunu değerlendiriyor.

İlaç sektöründe üretim kapasitesi kadar ürünlerin hastalara zamanında ve güvenli biçimde ulaştırılması da önem taşıyor. OECD'nin Eylül 2026'da yayımladığı Strengthening the EU's Medical Supply Chains raporu, küresel ilaç tedarikinde üretim bağımlılıkları, arz kesintileri ve yetersiz veri paylaşımının oluşturduğu risklere dikkat çekiyor. Türkiye ise gelişen ilaç üretim kapasitesi ve ihracat ağıyla bölgesel tedarik ilişkilerinde rol üstleniyor. Dünya Bankası'nın WITS veri tabanında yer alan 2025 yılı dış ticaret verilerine göre Türkiye'nin ilaç ve eczacılık ürünleri ihracatı yaklaşık 2,46 milyar dolar düzeyinde gerçekleşti.

Uluslararası ilaç ticaretindeki bu hareketlilik, eczane işletmeciliğinde tedarik planlaması, stok kontrolü ve hasta memnuniyetinin birlikte yönetilmesini gerekli kılıyor. Türkmenistan'daki Sapaly Zaman Pharmacy'nin yöneticisi Maysa Meredova, ilaçların kesintisiz temin edilmesinde üreticiler, distribütörler, hekimler ve eczaneler arasındaki koordinasyonun belirleyici olduğunu ifade ediyor. Meredova'nın yöneticilik deneyimi, bu süreçlerin ticari performans ve hizmet kalitesi üzerindeki etkisine somut bir örnek oluşturuyor.

Eczane Yönetiminde Operasyonel Verimlilik Öne Çıkıyor

Geleneksel eczane işletmeciliğinde ürün temini ve satış süreçleri ön plandayken, günümüzde finansal performansın izlenmesi, personel organizasyonu, hasta ilişkileri ve stok planlaması daha bütünleşik bir yönetim anlayışı gerektiriyor. Özellikle farklı ülkelerden ilaç tedarik eden işletmelerde ürünlerin son kullanma tarihlerinin takip edilmesi, stok seviyelerinin doğru belirlenmesi ve tedarikçilerle düzenli iletişim kurulması operasyonel süreklilik açısından önem taşıyor.

2021 yılından bu yana eczane yönetiminde görev alan Maysa Meredova'nın çalışmalarında da bu alanlar öne çıkıyor. Günlük operasyonların, personel görev dağılımının ve iş akışının yönetimini üstlenen Meredova, satış performansı ile finansal sonuçların düzenli takibine dayanan bir işletme yaklaşımı benimsiyor. Stratejik pazarlama faaliyetleri ve hekimlerle geliştirilen mesleki iş birlikleri sonucunda, yönettiği eczanenin günlük cirosunun 6 bin dolardan 34 bin dolara yükseldi. Yaklaşık yüzde 467'lik bu artış, işletmenin ticari gelişimini ortaya koyan önemli göstergeler arasında yer alıyor.

Uluslararası İlaç Tedarikinde Güvenilir İş Birlikleri

İlaç tedarik zincirinde farklı ülkelerden üreticilerle çalışılması, ürün çeşitliliği açısından fırsatlar sunarken kalite güvencesi, teslimat planlaması ve mevzuata uyum bakımından dikkatli bir koordinasyon gerektiriyor. Avrupa Birliği'nin kritik ilaçlara ilişkin çalışmalarında da tedarikçi çeşitliliğinin artırılması ve uluslararası ortaklıkların güçlendirilmesi, arz güvenliğini destekleyen başlıca yaklaşımlar arasında gösteriliyor.

Türkmenistan'ın önde gelen ilaç distribütörlerinden biriyle yürütülen iş birliğinin koordinasyonunda görev alan Maysa Meredova, uluslararası tedarikçi ilişkilerinin yönetiminde de sorumluluk üstleniyor. Berlin-Chemie, KRKA ve Hindistan merkezli Oxford Laboratories Pvt. Ltd. gibi ilaç şirketleriyle eczane adına sürdürülen ticari ilişkiler, bu çalışmaların uluslararası boyutunu oluşturuyor. Tedarik süreçlerinde ürün bulunabilirliğinin takip edilmesi, satın alma planlaması ve stok yönetimi, Meredova'nın sorumluluk alanlarının önemli bir bölümünü kapsıyor.

İlaç tedarikinde uluslararası iş birliklerinin önemine dikkat çeken Meredova, değerlendirmesini şu sözlerle tamamladı: “Tedarik zincirinin her halkası, hastaya ulaşan ürünün güvenliğini doğrudan etkiliyor. Bu nedenle stok yönetimini ve tedarikçi ilişkilerini şeffaf, planlı ve düzenli biçimde yürütmeye özen gösteriyoruz. Bölgedeki sağlık hizmetlerinin kalitesi, uluslararası tedarik zincirlerinin güçlü kalması ile doğru orantılı ilerliyor”.