İstanbul’un nefesi kesildi | Megakentte kirli hava alarmı

İstanbul Teknik Üniversitesi’nin raporuna göre kentte hava kirliliği eylül ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 3 arttı. Partikül madde (PM10) konsantrasyonu ortalaması metreküp başına 28.38 mikrogramdan 29.33’e çıktı. Kağıthane ilk, Sultangazi 2 istasyon kirliliğin yüksek olduğu noktalar arasında yer aldı.İTÜ’den Prof. Dr. Hüseyin Toros, okulların açılmasıyla artan trafik yoğunluğunun hava kalitesini olumsuz etkilediğini belirtti.

Yüksek basınç etkisi

CNN Türk Meteoroloji Danışmanı Prof. Dr. Orhan Şen, İstanbul’da hava kirliliğinin şu anda orta seviyede olduğunu belirterek meteorolojik koşulların kirleticilerin kent üzerindeki etkisini artırabildiğini söyledi. Yüksek basınçla görülen sıcaklık terselmesinin, kirleticilerin yere yakın seviyelerde birikmesine neden olabildiğini ifade eden Şen “İstanbul’da şu anda azot dioksitler araçlardan çıkar. İstanbul’da bir inversiyon durumu var, o yüzden inversiyon tabakası biraz altta gözüküyor, bunun nedeni yerden çıkan toz toprak ve araçlardan çıkan kirlilik” dedi. Şen, hava kirliliğinin 3 temel kaynağını ulaşım, konutların ısınması ve sanayi olarak sıraladı. Deniz, hava ve kara yolu trafiğinin kirleticileri artırdığını belirten Şen, Boğaz’dan geçen tankerlerden havalimanlarındaki uçaklara, ana arterlerdeki TIR ve kamyonlardan yayılan emisyonlara kadar pek çok etkenin hava kalitesini etkilediğini söyledi.

Gökdelenler kesiyor

Çarpık kentleşmenin hava kirliliğini artırdığını söyleyen Şen, gökdelenlerin rüzgârın hareketini engellediğini belirtti. Şen, “İstanbul’un gökdelenleri kuzeydoğu yönünde kurulmuş, Levent, Maslak ve Ayazağa’da. Gelen havayı kesiyor, hava kirliliği oluşturuyor. Kuzeyden gelen rüzgâr gökdelene çarpıyor, arka tarafında havayı yere basıyor ve bütün kirleticileri de aşağı indiriyor. Çarpık kentleşme olduğu için rüzgâr kanal bulamaz” dedi. Şen, New York’un Manhattan bölgesinde yolların rüzgâr koridorları oluşturacak biçimde düzenlendiğini, İstanbul’da ise böyle bir yaklaşımın olmadığını söyledi.

Astım bronşit hastalarına maske

Prof. Dr. Onhan Şen, vatandaşların Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın Ulusal Hava Kalitesi İzleme Merkezi üzerinden hava kirliliği seviyelerini takip edebileceğini belirtti. Özellikle astım ve bronşit hastalarının kirliliğin yoğun olduğu dönemlerde dikkatli olması gerektiğini söyleyen Şen, şu uyarıda bulundu:

“Astımı, bronşiti olanların sabah ve akşam saatlerinde maske takmaları lazım. N95 maskesi kullanmalılar fakat bunu bulamazlarsa da pandemide günlük kullandığımız maskeleri kullanabilirler.”