Kaşif Kozinoğlu'nun mezarında çıkan toksik antimon nedir? Antimon zehri nedir, vücuda nasıl girer?

Eski MİT Asya Bölge Başdanışmanı Kaşif Kozinoğlu'nun 12 Kasım 2011'de Silivri Cezaevi'nde hayatını kaybetmesine ilişkin soruşturmada ortaya çıkan yeni bulgular gündeme geldi. Soruşturma kapsamında 15 yıl sonra mezarı açılan Kozinoğlu'ndan alınan saç ve tırnak örneklerinde yüksek miktarda toksik madde antimon tespit edildiği bildirildi. Peki, Kaşif Kozinoğlu'nun mezarında çıkan toksik antimon nedir? Antimon zehri nedir, vücuda nasıl girer? Detaylar...

ANTİMON ZEHRİ NEDİR?

Antimon, periyodik tabloda Sb sembolüyle gösterilen kimyasal bir elementtir. Sanayi alanında akü üretimi, lehim, alev almayan kumaşlar ve seramik gibi farklı ürünlerin üretiminde kullanılıyor.

Normal koşullarda katı halde bulunan antimonun oluşturduğu risk, maruziyet biçimine göre değişiyor. Özellikle toz ve duman haline gelmesi, solunum yoluyla vücuda alınması durumunda zehirli etkilere neden olabiliyor.

Antimonun bulunduğu ortamlarda çalışan kişiler açısından en önemli risklerden biri, maddenin havaya karışan toz ve dumanının solunması. Özellikle yeterli havalandırmanın bulunmadığı ve kişisel koruyucu ekipman kullanılmayan çalışma alanlarında maruziyet riski artabiliyor.

ANTİMON VÜCUDA NASIL GİRER?

Antimon insan vücuduna temel olarak solunum, ağız yoluyla alınan su ve gıdalar üzerinden girebiliyor. Özellikle antimon içeren toz ve dumanların solunması, önemli maruziyet yolları arasında gösteriliyor.

Fabrika, atölye ve maden gibi çalışma alanlarında antimon içeren maddelerin toz veya duman halinde havaya karışması, çalışanların bu maddeye maruz kalmasına neden olabiliyor. Yetersiz havalandırma ve koruyucu ekipman kullanılmaması ise riski artırabiliyor.

ANTİMON ZEHİRLENMESİ İKİ ŞEKİLDE GÖRÜLÜYOR

Antimon maruziyetine bağlı zehirlenme, akut ve kronik olmak üzere iki şekilde görülebiliyor. Belirtiler, vücuda alınan antimon miktarına ve maruziyet süresine göre değişiklik gösteriyor.

Akut zehirlenme: Kısa sürede yüksek miktarda antimon alınmasıyla ortaya çıkabiliyor. Ağızda metalik tat, mide bulantısı, kusma, karın ağrısı ve ishal gibi belirtiler görülebiliyor. Solunum yoluyla maruziyet durumunda nefes darlığı da ortaya çıkabiliyor.

Kronik maruziyet: Uzun süre boyunca düşük miktarda antimon alınmasıyla gelişebiliyor. Solunum yollarında tahriş, kronik bronşit, ciltte döküntü ve kaşıntı gibi sorunlar görülebiliyor. Ayrıca kalp ritminde bozulma ile karaciğer ve böbrek fonksiyonlarında olumsuz etkiler ortaya çıkabiliyor.

ANTİMON ZEHİRLENMESİNİN BELİRTİLERİ NELERDİR?

Antimon zehirlenmesinin belirtileri, maruziyetin miktarına ve süresine bağlı olarak farklılık gösteriyor. Akut zehirlenmede belirtiler kısa sürede ortaya çıkarken uzun süreli maruziyette sağlık sorunları daha yavaş gelişebiliyor.

Antimon maruziyetinde görülebilen belirtiler şöyle sıralanıyor:

Ağızda metalik tat

Mide bulantısı ve kusma

Karın ağrısı

İshal

Baş dönmesi ve baş ağrısı

Öksürük ve nefes darlığı

Solunum yollarında tahriş

Kronik bronşit

Ciltte döküntü ve kaşıntı

Kalp ritminde bozulma

Karaciğer ve böbrek fonksiyonlarında bozulma

ANTİMON KANSER RİSKİ TAŞIYOR MU?

Antimonun bazı bileşikleri kanser riski açısından da değerlendiriliyor. Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı (IARC), bazı antimon bileşiklerini Grup 2B kapsamında, yani olası kanserojen sınıfında değerlendiriyor.

Antimon zehirlenmesinin bazı klinik belirtilerinin arsenik zehirlenmesiyle benzerlik gösterebilmesi de teşhis sürecini zorlaştırabiliyor.

Uzmanlar, antimon maruziyeti riski bulunan iş alanlarında kişisel koruyucu ekipman kullanılmasının ve yeterli havalandırma sağlanmasının önemine dikkat çekiyor. Şüpheli belirtiler görülmesi halinde sağlık kuruluşlarına başvurulması gerekiyor.

KAŞİF KOZİNOĞLU'NUN ÖRNEKLERİNDE ANTİMON TESPİT EDİLDİ

Eski MİT Asya Bölge Başdanışmanı Kaşif Kozinoğlu'nun 12 Kasım 2011'de Silivri Cezaevi'nde hayatını kaybetmesine ilişkin yürütülen soruşturmada, mezarının açılmasının ardından alınan örnekler incelendi.

Otopsi ve laboratuvar incelemelerinde Kozinoğlu'nun saç ve tırnak örneklerinde yüksek miktarda toksik madde antimon tespit edildiği bildirildi. Söz konusu bulguların soruşturma kapsamında değerlendirmeye alındığı belirtildi.

Önemli not: Saç ve tırnak örneklerinde antimon tespit edilmesi, tek başına maddenin hangi yolla ve ne zaman vücuda alındığını ya da ölüm nedeni olduğunu kanıtlamaz. Bu konudaki değerlendirmelerin soruşturma ve inceleme sonuçları çerçevesinde ele alınması gerekir.