Merkez Ankara'da 2 stajyer mühendisin öldüğü kazada kalıp sabitlenmemiş

Haber: Esra TOKAT

(ANKARA) - Merkez Ankara projesinin şantiyesinde 3 tonluk demir perde kalıbının devrilmesi sonucu 2 stajyer mühendisin hayatını kaybettiği, birinin yaralandığı kazaya ilişkin bilirkişi raporu dava dosyasına girdi. Ankara Valiliği'nin kazadan bir gün önce fırtına uyarısı yapmasına rağmen 3 tonluk perde kalıbın sabitlenmeden bırakıldığı, kazanın öngörülebilir ve önlenebilir olduğu belirtildi. Sanıklardan şantiye şefi İnan Yücel yüzde 50, kalıp ustası Bayram Yüksel yüzde 20, proje müdürü Sinan Kar yüzde 15 ve saha mühendisi Alpcan Ergüven yüzde 15 oranında kusurlu bulundu.

"Merkez Ankara" inşaatında 15 Ağustos 2022'de şiddetli fırtına ve sağanakta perde kalıpların devrilmesi sonucu, stajyer öğrenciler Emre Çetin ve Taha Öztürk'ün hayatını kaybettiği, Ege Kıratlı'nın yaralan yaralanmasına ilişkin Ankara 1. Ağır Ceza Mahkemesi'nde görülen davada beklenen yeni bilirkişi heyeti raporu dosyaya girdi.

25 sayfalık bilirkişi raporunda, soruşturma ve kovuşturma aşamalarında hazırlanan raporlar ile iş mahkemelerindeki hukuk dosyalarında bulunan bilirkişi değerlendirmeleri arasındaki çelişkiler incelendi.

"KAZANIN TEMEL NEDENİ: 3 TONLUK PERDE KALIBIN SABİTLENMEDEN BIRAKILMASI"

Heyet, 15 Ağustos 2022'de Yenimahalle'deki Merkez Ankara inşaatı B Blok'un 5'inci katında meydana gelen kazanın temel nedeninin, yaklaşık 3 ton ağırlığındaki demir perde kalıbının uygun şekilde sabitlenmeden bırakılması olduğunu tespit etti.

"FIRTINA UYARISI YAPILMASINA RAĞMEN, KALIP SABİTLENMEDEN BEKLETİLDİ"

Raporda, Ankara Valiliği'nin kazadan bir gün önce, 14 Ağustos 2022'de resmi internet sitesi ve basın aracılığıyla kuvvetli sağanak yağış, fırtına ve hortum riskine karşı uyarı yaptığı hatırlatıldı. Buna karşın 10 metre uzunluğunda, 3,5 metre yüksekliğinde ve yaklaşık 3 ton ağırlığındaki kalıbın, beton dökülmediği gerekçesiyle 2-3 gün boyunca zemin betonuna dübellenmeden ve arka payandaları sabitlenmeden dikey vaziyette bekletildiği belirlendi.

Meteorolojik verilere göre, kaza günü ortalama rüzgar hızının 30 kilometre/saat olduğu, kaza anında ise rüzgarın aniden 100 kilometre/saat seviyesine ulaştığı belirtilen raporda, 30 kilometre/saat rüzgar hızında kalıba gelen yatay kuvvetin 1.519 kilogram, rüzgar hızının 100 kilometre/saate çıkması halinde ise 16 bin 878 kilogram olduğu hesaplandı.

"KÜÇÜK RÜZGARDA BİLE DEVRİLMESİ MÜMKÜN"

Bilirkişi heyeti, "Panonun yüzeye sabitlenmemesi durumunda kalıbın küçük rüzgar hızlarında bile devrilmesi mümkündür. Kazanın temel nedeni, böylesine büyük ve ağır bir kalıp panosunun uygun bir şekilde sabitlenmeyip serbest bırakılmasıdır" değerlendirmesinde bulundu. Kalıbın zemin betonuna sabitlenmesi veya dikey yerine yatay olarak istiflenmesi halinde devrilme riskinin tamamen ortadan kalkacağı ifade edilen raporda, kazanın önlenebilir olduğu ve olayda kaçınılmazlık (mücbir sebep) unsurunun bulunmadığı kaydedildi.

Bilirkişi heyeti, sanıkların fiili durumları ve sorumluluklarına göre kusur oranlarını da belirledi. Ceza sorumluluğunun şahsiliği ilkesi gereğince tüzel kişiliklere ceza kusuru yüklenemeyeceği belirtilen raporda, alt işveren Bozbaşoğulları Ltd. Şti. şantiye şefi ve işveren vekili İnan Yücel yüzde 50 oranında asli kusurlu bulundu. Yücel'in kalıp panosunu günlerce sabitlemeden açıkta bırakması, Valilik uyarısına rağmen kalıbı emniyete almaması ve alana girişleri kısıtlamaması kusur gerekçeleri arasında sıralandı.

Alt işveren kalıp ustası Bayram Yüksel yüzde 20 oranında tali kusurlu bulundu. Yüksel'in kalıbın devrilme ihtimalini öngörmesi, kalıbı sabitlemesi veya güvenli eğimle yatırması ve şantiye şefini uyarması gerektiği belirtildi.

ASIL İŞVEREN PASİFİK PROJE MÜDÜRÜNE YÜZDE 15 KUSUR

Asıl işveren Pasifik-Merkez Adi Ortaklığı proje müdürü ve işveren vekili Sinan Kar yüzde 15, saha mühendisi Alpcan Ergüven ise yüzde 15 oranında tali kusurlu olarak değerlendirildi. Kar'ın alt işverenler arasındaki koordinasyonu sağlamadığı ve genel gözetim yükümlülüğünü yerine getirmediği ifade edildi.

Ergüven'in ise stajlarının ilk gününde olan öğrencileri mesajla, "kırmızı alan" olarak nitelendirilen tehlikeli çalışma ortamına davet ettiği, teknik refakatçi bulunup bulunmadığını kontrol etmediği ve rüzgar çıktığında stajyerleri zamanında tahliye etmediği kaydedildi.

İSG UZMANLARINA KUSUR ATFEDİLMEDİ

Raporda, Pasifik bünyesinde görev yapan İş Güvenliği Uzmanı Emrah Akyol ile NET Ankara İSG firmasında görevli Hüsamettin Çermikli, Gökhan Aldoğan, Abdurrahman Bozyiğit ve Murat Saçlı'nın cezai sorumluluğunun bulunmadığı ve kusursuz oldukları belirtildi. Uzmanların tespit ve öneri defterlerine rüzgar ve kalıp güvenliğine ilişkin uyarıları yazdıkları, rehberlik görevlerini yerine getirdikleri ve sahada icrai emir verme yetkilerinin bulunmadığı ifade edildi.

Raporda, stajyer öğrenciler Emre Çetin ve Taha Öztürk ile yaralanan Ege Kıratlı'nın da kusursuz olduğu mütalaa edildi. Öğrencilerin saha mühendisinin onayı ve davetiyle kata çıktıkları, kalıbın sabitlenmediğini anlama yükümlülüklerinin bulunmadığı ve kazanın meydana gelmesinde müterafik kusurlarının olmadığı belirtildi.