MİA raporuna göre İsrail yayılmacılığı Gazze'de soykırıma dönüşen yeni aşamaya geçti

Milli İstihbarat Akademisi, ' İsrail Yayılmacılığının Anatomisi' başlıklı raporunu yayımladı. İsrail'in çevresindeki aktörlerin zayıf, parçalı ve müdahaleye açık kalması üzerinden güvenlik politikasını şekillendirdiği belirtilen raporda, 7 Ekim sonrasında İsrail'in uzun süredir devam eden yayılmacılık stratejisinde önemli bir kırılma yaşandığı ve söz konusu stratejinin Gazze'de soykırıma dönüşen yeni bir aşamaya geçtiği kaydedildi.

Milli İstihbarat Akademisi, İsrail'in yayılmacılık politikalarının tarihi, ideolojik, siyasi ve askeri temelleri ile bu politikaların bölgesel güvenlik üzerindeki etkilerinin ele alındığı ' İsrail Yayılmacılığının Anatomisi' başlıklı bir rapor yayımladı. Çalışmada İsrail'in bölgesel hegemonya arayışı, ABD desteğinin rolü ve Türkiye açısından ortaya çıkan riskler ile izlenebilecek stratejiler değerlendirildi.

Milli İstihbarat Akademisi Başkanı Prof. Dr. Talha Köse, raporun ön sözünde İsrail'in Gazze'de soykırıma ulaşan eylemlerinin, Batı Şeria'da idari ilhaka dönüşen işgalinin ve Lübnan ile Suriye'deki yayılmacılığının küresel ölçekte istikrarsızlığa yol açtığına dikkati çekti. İsrail'in Suriye'den Doğu Akdeniz'e, Kızıldeniz'den Afrika Boynuzu'na uzanan genişleme arayışının ve saldırganlığının bölgede kalıcı barışın anahtarı olan iki devletli çözümü fiilen çıkmaza sürüklediğini ifade eden Köse, Türkiye'nin kendi güvenlik anlayışının bölge devletlerinin egemenliğinin, toprak bütünlüğünün ve kurumsal kapasitesinin güçlenmesine dayandığını, İsrail'in ise çevresindeki aktörlerin zayıf, parçalı ve müdahaleye açık kalması üzerinden güvenlik politikasını şekillendirdiğini belirtti.

"İsrail yayılmacılığı Gazze'de soykırıma dönüşen bir aşamada"

Raporda İsrail'in teolojik hak iddialarıyla bahse konu yayılmacılığı meşrulaştırmaya çalıştığı aktarıldı. Siyonist ve radikal sağ aktörlerin siyasal ve bürokratik yapılarda güç kazanmasıyla yayılmacı taleplerin devlet politikasına dönüştüğü; askeri ve istihbari kapasitenin ise bu politikaların uygulanmasını sağladığı kaydedilerek, sahada ortaya çıkan yeni fiili durumların çatışmaları ve güvenlik kaygılarını artırarak aynı mekanizmayı yeniden beslediği belirtildi. Raporda İsrail'in yayılmacılık politikalarının yalnızca askeri işgallerle sınırlı olmadığı; toprak temelli, hukuki-idari ve demografik uygulamaların birbirini tamamladığı belirtildi. 7 Ekim sonrasında İsrail'in uzun süredir devam eden yayılmacılık stratejisinde önemli bir kırılma yaşandığı ve söz konusu stratejinin Gazze'de soykırıma dönüşen yeni bir aşamaya geçtiği değerlendirmesi de yapıldı.

İsrail'in yayılmacı politikalarının yalnızca mevcut hükümetle sınırlı olmadığı, bu politikaların devlet kurumları ve yasal düzenlemeler aracılığıyla kalıcı hale getirildiği; hükümet değişikliğinin bu politikaları sona erdirmek için tek başına yeterli olmayabileceği vurgulandı. Raporda daha önce siyasal sistemin çeperinde bulunan radikal sağın İsrail siyasetinin merkezine yerleştiği belirtildi. Sözde yerleşimci hareketlerin devletin karar alma ve uygulama mekanizmalarının parçası haline geldiği, bu çevrelerden gelen kadroların bakanlık ve bürokraside görev üstlendiği ifade edildi.

"ABD desteği İsrail'in askeri kapasitesinde belirleyici"

İsrail'in askeri ve teknolojik kapasitesinin uzak coğrafyalarda operasyon yürütmesine imkan tanıdığı ancak uzun süreli ve yüksek yoğunluklu bir savaşı tek başına sürdürebilecek yeterlilikte olmadığı ifade edildi. ABD/İsrail-İran Savaşı'nın İsrail'in askeri kapasitesinin sürdürülebilirliği bakımından ABD'ye olan yapısal bağımlılığını ortaya koyduğu kaydedildi. Bununla birlikte Gazze'deki soykırımın özellikle ABD'deki genç kuşaklarda oluşturduğu tepkilerin İsrail'e verilen desteğin geleceği açısından belirsizlik oluşturduğuna dikkat çekildi.

"İsrail'in kazanımları kısa vadeli"

İsrail'in askeri üstünlüğünün çevre ülkelerde kısa vadeli avantajlar sağlayabildiği ancak kalıcı bir bölgesel üstünlüğe dönüştürülemediği vurgulanan raporda, İsrail'in yayılmacı politikalarının kısa vadede askeri hareket alanını genişletirken, uzun vadede çevresindeki aktörleri alternatif güvenlik arayışlarına yönelteceği aktarıldı.

"Terörsüz bölge hedefi İsrail yayılmacılığına karşı stratejik dayanıklılık unsuru"

Çalışmada, İsrail'in bölgesel müdahale kapasitesinin askeri varlığıyla birlikte bölgedeki toplumsal ve kimlik temelli kırılganlıklardan da beslendiği belirtilerek, bu kapsamda 'Terörsüz Türkiye ve terörsüz bölge' sürecinin Türk, Kürt ve Arap toplumları arasındaki bağları güçlendiren stratejik bir dayanıklılık unsuru olarak değerlendirilmesi gerektiği vurgulandı. Sürecin dış aktörlerin etnik farklılıkları müdahale aracına dönüştürmesini zorlaştıracağı ifade edildi. Raporda Türkiye'nin bölgesel stratejisinde devletlerin kapasitelerinin güçlendirilmesi, egemenlik boşluklarının azaltılması ve bölgesel dayanıklılığın artırılmasının öncelikli olduğu vurgulandı. Terörsüz Türkiye ve terörsüz bölge süreçlerinin dış aktörlerin etnik ve toplumsal kırılganlıkları müdahale alanına dönüştürmesini zorlaştırdığı belirtildi.