TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu... DEM Partili Türkoğlu: “Ev işçiliği, İş Kanunu kapsamına alınmalıdır”

Haber: Batuhan DÜKEL

(TBMM) - DEM Parti Diyarbakır Milletvekili Halide Türkoğlu, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının 2027 yılı bütçe görüşmelerinde, "Hayatta kalabilmek için kayıt dışı işlerde çalışan kadınları bir kez daha Bakanlığınızın bütçesinde görmezden geldiniz" dedi. Türkoğlu, ev işçiliğinin İş Kanunu kapsamına alınmasını, ev işçilerinin sigorta ve sağlık güvencesi giderlerinin genel bütçeden karşılanmasını istedi.

AK Parti Samsun Milletvekili Mehmet Muş başkanlığında toplanan TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın 2027 yılı bütçesini görüşmeleri devam ediyor. Komisyonda DEM Parti Grubu adına söz alan Diyarbakır Milletvekili Halide Türkoğlu, konuşmasına 8 Kasım 2025'te Kocaeli'nin Dilovası ilçesinde Ravive Kozmetik'e ait parfüm dolum tesisinde çıkan yangında yaşamını yitiren yedi işçiyi anarak başladı.

Dilovası'ndaki yangına ilişkin davanın duruşmasıyla bütçe görüşmelerinin aynı güne denk geldiğine dikkati çeken Türkoğlu, Bakanlığın denetim politikasının ve işçilerin yaşam hakkını koruma sorumluluğunun komisyonda sorgulanması gerektiğini söyledi. Türkoğlu, "Çünkü bugün burada konuştuğumuz Bakanlığımızın bütçesinin karşısında alınmayan önlemler, yapılmayan denetimler ve geri getirilemeyecek hayatlar var" dedi.

"KAYIT DIŞI İŞLERDE ÇALIŞAN KADINLARI BİR KEZ DAHA BAKANLIĞINIZIN BÜTÇESİNDE GÖRMEZDEN GELDİNİZ"

Kadınların ekonomik özgürlüğünün önündeki engellerden birinin nitelikli ve kalıcı iş olanaklarının yaratılmaması olduğunu belirten Türkoğlu, kısa süreli girişimcilik ve beceri programlarının ötesinde hangi adımların atıldığını sordu. Türkoğlu, Evlerde temizliğe giden, çocuk ve yaşlı bakımı üstlenen kadınların çalıştıkları yerlerde taciz, şiddet ve iş kazası riskiyle karşı karşıya kaldığını söyledi.

Türkoğlu, Bakan Vedat Işıkhan'a, "Hayatta kalabilmek için kayıt dışı işlerde çalışan kadınları bir kez daha Bakanlığınızın bütçesinde görmezden geldiniz" sözleriyle seslendi. Ev işçilerinin sendikal örgütlenmesinin engellendiğini söyleyen Türkoğlu, çalıştıkları evlerde uğradıkları taciz ve hak ihlallerine karşı başvurabilecekleri bir mekanizma oluşturulmadığını kaydetti.

Kadınların yoğun olarak çalıştığı iş kollarında sendikalaşma oranlarının düşük olduğunu ifade eden Türkoğlu, Bakanlık verilerine göre dokuma, hazır giyim ve deri iş kolunda işçi sayısı artarken sendikalı işçi sayısının 4 bin 862 azaldığını dile getirdi. Türkoğlu, bu iş kolunda çalışan kadınların yüzde 5,91'inin, iletişim iş kolunda çalışan kadınların ise yüzde 5,54'ünün sendikalı olduğunu belirtti.

"SİZİN BÜTÇENİZDE GÖRMEDİĞİMİZ TAM DA BU KADINLARIN EMEĞİDİR"

Malatya, Adıyaman ve Hatay'ın sigortalı çalışan sayısındaki düşüşün en yüksek olduğu iller arasında yer aldığını bildiren Türkoğlu, Adıyaman'da bir araya geldiği tütün işçisi kadınların anlattıklarını komisyona aktardı. Türkoğlu, kadınların artan mazot, gübre, su ve elektrik giderlerini karşılamakta zorlandıklarını, ürettikleri tütün ellerinde kalsa da başka geçim kaynakları olmadığı için üretimi sürdürdüklerini söyledi.

Tütün dışında bir iş yapmak isteyen bir kadının başvurularından yalnızca arıcılık için olumlu yanıt aldığını, ancak kendilerine gönderilen arıların bir yıl bile yaşamadığını anlattığını aktaran Türkoğlu, "Sizin bütçenizde görmediğimiz tam da bu kadınların emeğidir" dedi. Türkoğlu, depremde geçim kaynaklarını kaybeden kadınlar için hangi istihdam politikalarının geliştirildiğini, tarımda çalışan kadınların sosyal güvenceye ve emeklilik hakkına erişimi için bütçede ne öngörüldüğünü sordu.

Ankara'nın Polatlı ilçesinde 22 Ekim'de pancar hasadı sırasında pancar sökme makinesine sıkışarak yaşamını yitiren Türkan Keskin'i de anan Türkoğlu, Bakanlığın iş sağlığı ve güvenliği programının tarımda çalışan kadınlara ulaşmadığını söyledi.

"BU BÜTÇEDE ONLARIN DA HAKKI, EMEĞİ VE YAŞAM GÜVENCESİ OLMAK ZORUNDADIR"

Göçmen kadınların sınır dışı edilme korkusuyla uğradıkları hak ihlallerini dile getiremediklerini belirten Türkoğlu, düşük ücretle ve uzun saatler boyunca çalıştırılan bu kadınların şiddete ve sömürüye maruz kaldıklarını kaydetti. Göçmen kadınların güvenceli işlere erişimini sağlama ve çalışma koşullarını denetleme sorumluluğunun Bakanlığa ait olduğunu vurgulayan Türkoğlu, "Bu bütçede onların da hakkı, emeği ve yaşam güvencesi olmak zorundadır" dedi.

"EV İÇİ ÜCRETSİZ EMEK TANINMALIDIR VE SOSYAL GÜVENCE İLE İLİŞKİLENDİRİLMELİDİR"

İŞKUR aracılığıyla yürütülen projelerde işe alımlarda yaş sınırı uygulanmasını eleştiren Türkoğlu, "Ev işçiliği İş Kanunu kapsamına alınmalıdır. Ev işçileri sigortalı olarak görünmeli, sigorta ve sağlık güvencesi giderleri genel bütçeden karşılanmalıdır. Belli bir yaştan sonra kadınların iş bulmasını engelleyen yaş sınırlaması uygulamaları ortadan kaldırılmalıdır. Ev içi ücretsiz emek tanınmalıdır ve sosyal güvence ile ilişkilendirilmelidir" diye konuştu.

Türkoğlu, babalık izni dahil olmak üzere hak kaybı yaratmayan ve ebeveynler arasında devredilemeyen izinlerin kanunla düzenlenmesini de istedi. İş sağlığı ve güvenliği politikalarında kadınların çalışma koşullarının ayrıca ele alınması gerektiğini belirten Türkoğlu, "İş cinayetleri davalarında cezasızlık politikalarına son verilmelidir" dedi.