Başkan Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde Türkiye, uluslararası diplomasinin önemli buluşmalarından birine daha ev sahipliği yapacak. Temmuz ayında NATO Zirvesi'ni ağırlayan Ankara, bu kez Türk dünyasının liderlerini bir araya getirecek.
Türk Devletleri Teşkilatı'nın (TDT) 13. Zirvesi, 29-30 Ekim tarihlerinde Beştepe'de gerçekleştirilecek. İki gün sürecek zirvede Türk devletleri arasındaki siyasi, ekonomik ve stratejik işbirliğinin geliştirilmesine yönelik önemli kararların alınması bekleniyor.
Zirve, Başkan Erdoğan'ın "Türk Dünyası Yüzyılı" vizyonu ve İsmail Bey Gaspıralı'nın birlik anlayışından ilhamla belirlenen "Türk Yüzyılı: Dilde, Fikirde, İşte Birlik" temasıyla düzenlenecek.
İLK TOPLANTI HAKAN FİDAN'IN EV SAHİPLİĞİNDE
Zirvenin ilk gününde diplomasi trafiği Dışişleri Bakanları Konseyi Toplantısı ile başlayacak. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, 29 Ekim'de TDT üyesi ülkelerin dışişleri bakanlarını Ankara'da ağırlayacak.
Bu toplantıyla birlikte TDT dışişleri bakanları, biri olağan, dördü gayriresmi olmak üzere 2026 yılında beşinci kez bir araya gelmiş olacak.
Görüşmelerde teşkilat bünyesindeki işbirliği alanları, kurumsallaşma çalışmaları ve ortak hareket etme kapasitesinin geliştirilmesi ele alınacak. Toplantının sonunda TDT'nin işleyişine ilişkin bazı idari ve mali belgelerin onaylanması bekleniyor.
Bakan Fidan'ın ayrıca mevkidaşlarıyla ikili görüşmeler gerçekleştirmesi planlanıyor.
TÜRKİYE DÖNEM BAŞKANLIĞINI AZERBAYCAN'DAN DEVRALACAK
Zirvenin en önemli gündem maddelerinden biri TDT Dönem Başkanlığı olacak. Türkiye, iki günlük toplantıların ardından dönem başkanlığını Azerbaycan'dan devralacak.
Ankara'nın dönem başkanlığı süresince teşkilatın kurumsal kapasitesinin artırılması, sekretaryanın insan kaynağı ve mali imkanlarının geliştirilmesi ile Türk işbirliği kuruluşları arasındaki koordinasyonun güçlendirilmesi hedefleniyor.
Liderlerin, Türk devletleri arasındaki dayanışmayı pekiştirecek ve ortak projelerin hayata geçirilmesini hızlandıracak çeşitli kararları kabul etmesi bekleniyor.
Zirvenin sonunda Türk dünyasının gelecek dönem yol haritasına ilişkin Ankara Bildirisi'nin yayımlanması öngörülüyor.
SAVUNMA SANAYİSİNDEN ENERJİYE STRATEJİK İŞBİRLİĞİ
Zirvede Türk devletleri arasındaki işbirliğinin yalnızca siyasi ve kültürel alanlarla sınırlı kalmaması, ekonomik ve stratejik ortaklıkların da güçlendirilmesi amaçlanıyor.
Bu kapsamda savunma sanayisi, enerji, ticaret, yatırımlar ve dijital dönüşüm alanlarında yürütülen çalışmalar değerlendirilecek.
Görüşmelerde ayrıca Türk Dünyası 2040 Vizyonu doğrultusunda belirlenen hedeflere ulaşılması ve üye ülkelerin uluslararası alanda ortak hareket etme kabiliyetinin artırılması ele alınacak.
ORTA KORİDOR İÇİN KRİTİK ADIMLAR
Zirvenin ekonomik gündeminde Hazar Geçişli Orta Koridor önemli yer tutacak.
Asya ile Avrupa arasındaki ticaret bağlantılarını güçlendiren güzergahın daha etkin kullanılması için ulaştırma altyapısı, sınır geçişleri, gümrük işlemleri ve lojistik maliyetler değerlendirilecek.
Bakü-Tiflis-Kars Demir Yolu Hattı, Türkiye ile Azerbaycan arasındaki ulaştırma işbirliğinin önemli unsurlarından biri olarak gündemde olacak.
Zirve kapsamında Türk iş dünyasının temsilcileri de çeşitli etkinliklerde bir araya gelecek.
DİJİTAL EKONOMİDE ORTAK PAZAR HEDEFİ
Türk devletleri arasındaki ekonomik ilişkilerin dijital alanda geliştirilmesi de zirvenin gündeminde bulunuyor.
TDT üyeleri arasında hazırlanan dijital ekonomi ortaklık anlaşmasıyla e-ticaret, dijital hizmetler ve sınır ötesi veri temelli ekonomik faaliyetlerin önündeki engellerin azaltılması amaçlanıyor.
Türkiye, söz konusu anlaşmayı haziran ayında onaylayarak Azerbaycan ve Özbekistan'ın ardından iç onay sürecini tamamlayan üçüncü ülke olmuştu.
Anlaşmanın, Türk devletleri arasındaki dijital ticaretin kolaylaştırılmasına ve yeni yatırım fırsatlarının oluşturulmasına katkı sağlaması bekleniyor.
TARIMDA ORTAK VERİ PLATFORMU, UZAYDA İŞBİRLİĞİ
Türk dünyasının ortak projeleri arasında tarım teknolojileri ve uzay çalışmaları da yer alıyor.
Üye ülkeler arasında tarımsal verilerin paylaşılması ve akıllı tarım uygulamalarının geliştirilmesi amacıyla "TDT Dijital Tarım Veri Platformu" oluşturulması hedefleniyor.
Uzay teknolojileri alanında ise ortak küp uydu projesi kapsamında yürütülen çalışmaların geliştirilmesi planlanıyor.
77. Uluslararası Uzay Kongresi'nde (IAC 2026), TDT koordinasyonunda sürdürülen ortak küp uydu projesindeki işbirliğinin devamına yönelik çerçeve anlaşma imzalanmıştı.
Bu çalışmalarla Türk devletlerinin bilimsel ve teknolojik alanlardaki ortak kapasitesinin artırılması amaçlanıyor.
AFGANİSTAN'DAKİ GELİŞMELER DE MASADA
Zirvenin güvenlik gündeminde bölgesel gelişmeler de bulunacak.
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın Afganistan'daki gelişmelerin bölgesel güvenlik, istikrar ve ulaştırma bağlantıları üzerindeki etkilerine değinmesi bekleniyor.
Fidan'ın, TDT üyesi ve gözlemci ülkeler arasında Afganistan konusunda istişare ve koordinasyonun artırılması gerektiğini vurgulaması öngörülüyor.
TÜRK DEVLETLERİ TEŞKİLATI: 5 ÜYE, 4 GÖZLEMCİ
Türk Devletleri Teşkilatı'nın temelleri, 3 Ekim 2009'da Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan ve Kırgızistan arasında imzalanan Nahçıvan Anlaşması ile atıldı.
Başlangıçta "Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi" adıyla kurulan yapı, 2021 yılında İstanbul'da düzenlenen zirvede alınan kararla Türk Devletleri Teşkilatı adını aldı.
Sekretaryası İstanbul'da bulunan teşkilatın beş üyesi Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Özbekistan'dan oluşuyor.
Macaristan, Türkmenistan, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) ve Ekonomik İşbirliği Teşkilatı (EİT) ise gözlemci statüsünde yer alıyor.
Türk devletleri arasında siyasi dayanışmayı güçlendirmeyi, ekonomik ve teknik işbirliğini geliştirmeyi ve ortak kültürel mirası korumayı amaçlayan TDT, Ankara Zirvesi ile işbirliğini daha ileri bir aşamaya taşımayı hedefliyor.
Source : Calendrier
