Van Gogh Müzesi Direktörü Gordenker, İstanbul Modern'de strateji değişimini anlattı

İstanbul Modern'in 2012 yılından bu yana her yıl düzenlediği ve dünyanın önde gelen müze profesyonellerini sanatseverlerle buluşturan "Müzeler Konuşuyor" programı kapsamında Hollanda İstanbul Başkonsolosluğu işbirliğiyle Van Gogh Müzesi Direktörü Emilie Gordenker, sanatseverlerle bir araya geldi.

İstanbul Modern Oditoryumu'nda gerçekleşen etkinlikte Gordenker, "Nicelik Yerine Nitelik: Yeni Bir Stratejik Yönelim" başlıklı konuşma yaptı.

Programın açılış konuşmasını gerçekleştiren Hollanda'nın İstanbul Başkonsolosu Daan Huisinga, Van Gogh Müzesi ile kurulan köklü kültürel bağa dair, "Van Gogh'u nasıl canlı tutmalı, bir klişe haline gelmesini nasıl önlemeli, Van Gogh'u ve tabii ki onun birçok takipçisini çağdaş sanatla, çağdaş akımlarla nasıl bağdaştırmalı ama aynı zamanda bu adamın arkasındaki hikaye nedir bunlar gerçekten okunmaya değer." dedi.

"Olabildiği kadar çok insanı ağırlamak fikrinden uzaklaştık"

Van Gogh Müzesi Direktörü Emilie Gordenker ise müzenin uluslararası alandaki büyüklüğü ve ulaştığı ziyaretçi sayısı hakkında bilgi vererek, yönetim anlayışındaki değişimi şu sözlerle aktardı:

"Biz müze olarak büyüklükten, yani 'büyümeden', olabildiği kadar çok insanı ağırlamak fikrinden uzaklaştık. Bunun yerine 'Kimlere ulaşamıyoruz, kim müzeye neden gelmiyor?' sorularını sormaya başladık. Çeşitlilik ve nitelik buna değiniyor. Bu strateji oldukça radikaldir. Neredeyse her müze büyümek, daha büyük olmak, daha fazla ziyaretçi ve daha fazla para istemek istiyor. Biz de şu an yaptığımızı yapmak için yeterli para kazanmalıyız. Fakat bunu en iyi olabildiğimiz şekilde sürdüreceğiz."

Müzenin yılda yaklaşık 1,8 milyon ziyaretçi ağırladığını ve binanın boyutu göz önüne alındığında bunun büyük bir operasyonel meydan okuma oluşturduğunu belirten Gordenker, güvenli ve keyifli bir ziyaret deneyimi sunabilmek için zaman dilimi rezervasyon sistemini titizlikle uyguladıklarını ifade etti.

Jo Bonger, Vincent van Gogh'u dünyaya tanıttı

Gordenker, sunumunda Van Gogh Müzesi'nin bugünkü koleksiyonunun arkasındaki az bilinen ve kahramanca hikayeleri de katılımcılarla paylaştı.

Vincent van Gogh'un hayatını 1890'da trajik bir şekilde sonlandırmasının ardından, kardeşi ve en büyük destekçisi Theo'nun da sadece altı ay sonra hayata veda ettiğini anlatan Gordenker, hikayenin kilit figürünün Theo'nun eşi Jo Bonger olduğunu belirtti.

Jo Bonger'ın o dönemde oy hakkı bile bulunmadığını ve sanat piyasasındaki tacirlerin kendisine yukarıdan baktığını aktaran Emilie Gordenker, Jo'nun kocasının idealini gerçekleştirerek Vincent van Gogh'u dünyaya tanıtmayı hayatının misyonu haline getirdiğini, şu sözlerle anlattı:

"Jo Bonger, koleksiyondaki tabloları çok seçici bir şekilde, doğru fiyatlarla sattı. Hatta bir başka önemli koleksiyoncu olan Helene Kröller-Müller tüm koleksiyonu satın almak istediğinde ona 'Hayır' dedi. Jo, koleksiyonun dağılmasına izin vermedi. 1924'te Samuel Courtauld, 'Ayçiçekleri'nin bir versiyonunu satın alıp Londra Ulusal Galerisi'ne yerleştirdiğinde Jo, 'Artık işim bitti, Vincent dünyanın en iyi resimleri arasında asılı duruyor.' diyerek satışları durdurdu ve kısa süre sonra vefat etti."

Koleksiyonun daha sonra ünlü ressamın yeğeni mühendis Vincent Willem van Gogh tarafından bir vakıfa dönüştürüldüğünü ve Hollanda devletiyle yapılan anlaşma sayesinde kalıcı olarak kamunun erişimine açıldığı bilgisini veren Gordenker, müzenin sadece tek bir sanatçının eserlerini barındırmadığını, 1850'den 1910'a uzanan geniş bir sanat bağlamını ve çağdaş akımları da kapsadığını aktardı.

Gordenker, stratejilerinin temel taşlarından birinin de akademik mükemmeliyet ve uzmanlık olduğuna işaret ederek, yalnızca sergi sunan bir kurum olmadıklarını, kendi gelirleriyle akademisyenleri ve araştırmaları desteklediklerini söyledi.

Müzenin bütçesinin yaklaşık yüzde 20'sinin dükkanlar ve ticari kollar üzerinden sağlandığını, kalan kısmının ise bilet gelirleri ve sponsorluklarla dengelendiğini söyleyen Gordenker, temel ilkenin "nicelik değil nitelik" olduğunu, kaliteli ürün ve sunumun müzenin mesajını güçlendirdiğini kaydetti.

Etkinlik, konuşmanın ardından sanatseverlerin ve müze profesyonellerinin katıldığı soru-cevap oturumuyla devam etti.