Witkoff, Ukrayna savaşını bitirme önerilerini Putin'e sunmak için Rusya'ya gitti

ABD özel temsilcisi Steve Witkoff, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile görüşmek üzere Rusya'ya gitti. İki lider, Rusya'nın Ukrayna ile yıllardır süren çatışmasını sona erdirmeye yönelik önerileri görüşecek. Görüşmeler, Witkoff'un Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile Oslo'da yaptığı ve bir ABD yetkilisinin "yapıcı" olarak nitelendirdiği görüşmeden bir gün sonra gerçekleşti.Kiev daha önce ABD'yi önemli istihbaratı saklamakla suçlamıştı, bu iddia Washington tarafından "skandal" olarak nitelendirilmişti, ancak Zelenskiy 20 Ekim'de, Rus füze saldırılarıyla ilgili ABD ile istihbarat paylaşımının "artık işe yaradığını" söyledi.Zelenskiy ve Avrupalı müttefikleri, Witkoff'un St. Petersburg'da Putin ile görüşmesinde Oslo'da kararlaştırılan önerilere yanıt verilmesinin artık Rusya'ya bağlı olduğunu söylediler.Oslo görüşmelerine katılan Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb, barışa ulaşmaya yönelik önerilerde "gerçek ilerleme" kaydedildiğini söyledi ancak ayrıntı vermedi ve sabırlı olunması gerektiği konusunda uyardı.Witkoff, 20 Ekim Salı günü Norveç'in başkentinde yapılan görüşmelerin ardından düzenlenen ortak basın toplantısında hazır bulunmadı. Trump'ın damadı ve bir diğer önemli temsilci Jared Kushner ise toplantıya video bağlantısı aracılığıyla katıldı.Daha sonra bir ABD yetkilisi görüşmeleri "çok verimli ve yapıcı" olarak nitelendirerek, ABD, Ukrayna ve Avrupa arasında "sonraki adımlar" konusunda "çalışma düzeyinde güçlü bir uyum" olduğunu söyledi. Putin son gelişmelerle ilgili henüz kamuoyuna açık bir yorum yapmadı, ancak Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov daha önce Kremlin'in Wiktoff'un sunacaklarını dinleyeceğini ve "herhangi bir siyasi tavizi" reddedeceğini söylemişti.Ukrayna ve ABD arasındaki ilişkiler son haftalarda o kadar kötüleşti ki, Trump Ukrayna'nın yeni bir devlet başkanına ihtiyacı olduğunu ve en son olarak da "Ukrayna adına müzakereleri başka birinin yürütmesi gerektiğini" söyledi.Önümüzdeki ay yapılacak ara seçimler öncesinde Trump, ABD öncülüğündeki İran savaşının başlamasından bu yana yükselen yakıt fiyatlarından Ukrayna'nın Rus petrol rafinerilerine yönelik saldırılarını da sorumlu tutmaya çalıştı.Oslo'da Zelenskiy'nin basın toplantısının ardından Beyaz Saray'da gazetecilere konuşan Trump, Kiev'in "bir anlaşma yapmasını" istediğini yineledi. Rusya'nın "bu işi bitirmek" istediğini ve "Ukrayna'nın bu savaşı bitirme zamanının geldiğini" söyledi.Putin 2022'de Ukrayna'ya topyekün bir işgal başlattı ve Moskova şu anda Ukrayna topraklarının yaklaşık %20'sini kontrol ediyor.Rus insansız hava aracı saldırıları bu hafta da devam etti. Ukraynalı yetkililer Salı günü en az 10 kişinin öldüğünü açıkladı; bunlardan dördü Kiev ve başkent bölgesinde, dördü doğudaki Donetsk bölgesinde ve ikisi de merkezdeki Dinyeper şehrinde hayatını kaybetti. 21 Ekim Çarşamba gecesi ise ülkenin ikinci büyük şehri olan Harkiv yakınlarında iki kişi daha öldü.

Zelenskiy, Salı günkü görüşmelerin ardından ABD istihbarat paylaşımı konusuna değinerek, "İstihbaratın artık işe yaradığı için minnettarım" dedi.Ukrayna Cumhurbaşkanı, "Erken uyarıdan bahsetmek gerekirse, bu halkımız, çocuklarımız, yetişkinlerimiz, sivillerimiz için çok önemli çünkü balistik füzelerin geldiğini duyabiliyoruz - bu yüzden Amerikan tarafına minnettarız, şimdi çalışıyor, harika," dedi.Ukrayna ordusunun son günlerde Kiev'in Rusya'ya karşı insansız hava aracı saldırıları düzenlemek için kullandığı ABD platformunda hız sınırlamaları olduğunu bildirmesinin ardından, SpaceX'in Starlink uydusuna erişim konusunda da iyi bir sonuç umduğunu söyledi.Oslo görüşmelerinden önce Zelensky, Rubio ile ABD'nin erken uyarı sistemlerine, füze önleyicilerine ve Starlink'e duyduğu ihtiyaç konusunda "yapıcı bir görüşme" yaptığını söylemişti.Geçtiğimiz hafta, ABD'li senatörlerden oluşan iki partili bir grup, Ukrayna'daki Starlink ağındaki hız sınırlamalarına ilişkin acil bir soruşturma başlatılması çağrısında bulundu. Zelensky ayrıca Ukrayna'nın savaşı sona erdirmek için "müzakerelere hazır" olduğunu da yineledi. "Elbette bu savaşı kaybetmiyoruz, ancak Rusya'nın saldırıları nedeniyle insan kaybediyoruz," dedi.Ukrayna lideri, Oslo'da Ukrayna için "güçlü" güvenlik garantilerinin yanı sıra enerji alanında ateşkes önerilerinin de görüşüldüğünü sözlerine ekledi.Görüşmelere katılan Norveç Başbakanı Jonas Gahr Støre, Rusya-Ukrayna savaşını sona erdirme konusunda yapılacak her türlü görüşmede Avrupa'nın "masada olması gerektiğini" vurguladı.Salı günü erken saatlerde çıkan doğrulanmamış haberlerde, Rus balistik füzelerini düşürmede etkili tek silah olan ABD yapımı Patriot füze önleme füzelerinin daha fazlasının transferinin henüz onaylanmadığı belirtilmişti.Şu anda Hindistan'ı ziyaret eden Rubio, gazetecilere Patriot füze savunma sistemlerinin henüz Ukrayna'ya ulaşmamış olabileceğini kabul etti, ancak Kiev'den kasıtlı olarak hiçbir şeyin gizlenmediğini vurguladı.Bu arada Avrupalı liderler, ABD'nin Rusya'ya yönelik son açıklamalarından duydukları endişeyi dile getirdiler.Pazartesi günü Almanya Başbakanı Friedrich Merz, savaşla ilgili "karmaşık görüntüler ve mesajlar" olduğunu belirterek, Amerikan hükümetini "bunun birlikte çözmemiz gereken bir şey olduğuna" ikna etmeye çalıştığını sözlerine ekledi.Alman lider Bloomberg TV'ye verdiği demeçte, "Bu, bütçelerimiz için gerçekten büyük bir çaba, Avrupa Birliği için de gerçekten büyük bir olay, ancak bunu yapıyoruz ve bu korkunç savaş sona erene kadar yapmaya devam etmeye çalışıyoruz" dedi.Pazartesi günü bir röportajda Ukrayna'yı ABD'nin müttefiki olarak görüp görmediği sorulduğunda, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Kiev'in "bazı açılardan kesinlikle bir ortak olduğunu, ancak zaman zaman bazı farklı çıkarlarımızın olduğunu, örneğin... Rus enerji santrallerini bombalamayı bırakmaları gerektiğini düşünüyorum" dedi."Bildiğim kadarıyla Ukrayna ile resmi bir ittifakımız yok. NATO üyesi değiller, bence olmamalılar da... Bazı konularda birlikte çalışacağız, ama bazı konularda da karşıt görüşlerde olacağız," dedi.Orijinali İngilizce olan bu makalenin çevirisinde yapay zekadan yararlandık. Yayınlanmadan önce çeviriyi bir BBC gazetecisi kontrol etti. .