Yargıtay'ın sokak hayvanı besleyen kadına mahkümiyet kararı emsal olabilir

Avukat Zeynep Sevim, Yargıtay tarafından sokak hayvanlarını besleyen bir kadın hakkında verilen kararın emsal niteliğinde olabileceğini söyleyerek, "Karardan sonra vatandaşların sokak hayvanı beslemekten çekinmesi olağan olabilir" dedi.

Yargıtay'ın sokak hayvanı besleyen bir kadın hakkında verdiği kararın tartışmaya yol açabilecek nitelikte olduğunu söyleyen Zeynep Sevim, "Yakın zamanda Yargıtay tarafından, vatandaşların sokak hayvanlarını beslemekten çekinmesine yol açabilecek nitelikte tartışmalı bir karar onanmıştır. Olayda, sokak hayvanlarını evinde kalan yemeklerle besleyen bir kadın hakkında, bölgede bir çocuğun sokak köpeklerinin saldırısı sonucu basit tıbbi müdahaleyle giderilebilir şekilde yaralanması üzerine taksirle yaralama suçundan kamu davası açılmıştır. İlk derece mahkemesi, kadının hayvanları beslediğinin sabit olduğunu ancak bu durumun tek başına hayvanlar üzerinde sahiplik veya gözetim yükümlülüğü doğurmayacağını belirterek beraat kararı vermiştir. İstinaf mahkemesi ise sanığın bölgede köpekleri besleyerek bir ekolojik ortam oluşturduğunu, saldırıyı gerçekleştiren köpekler doğrudan sanık tarafından beslenmemiş olsa bile bu ortamdan kaynaklanan zarardan sorumlu tutulması gerektiğini kabul ederek mahkümiyet hükmü kurmuştur. Yargıtay da kararı onamıştır. Ancak bu karar, ceza hukukunun temel ilkeleri bakımından ciddi tartışmalar doğurmaktadır" dedi.

"Hayvanı beslemek ve gözetim yükümlülüğü aynı değil"

Sevim, hayvanı sadece beslemeden kaynaklı sorumlu tutulmanın cezai sorumluluğun da sınırlarının genişletilmesi anlamına geldiğini söyleyerek, "Öncelikle, bir hayvanı beslemek ile o hayvan üzerinde hukuki anlamda gözetim ve denetim yükümlülüğü üstlenmek aynı şey değildir. Kişinin yalnızca hayvanları beslemesinden hareketle, kendisiyle somut bağlantısı bulunmayan diğer hayvanların eylemlerinden de sorumlu tutulması, cezai sorumluluğun sınırlarını genişletmektedir. Bu noktada kusurluluk, nedensellik bağı ve şüpheden sanık yararlanır ilkeleri önem kazanmaktadır. Saldırıyı gerçekleştiren köpeklerin sanık tarafından beslendiği dahi ortaya konulamamışken, yalnızca bölgede hayvanları besliyor olması gerekçe gösterilerek mahkümiyet kararı verilmesi hukuken sakıncalıdır. Bu yaklaşım, cezai sorumluluğun somut fiil ve kusur yerine varsayımlara dayandırılması sonucunu doğurabilir. Kararın toplumsal etkisi de göz ardı edilmemelidir. Hayvanları besleyen kişilerin, bu davranışları nedeniyle ileride meydana gelebilecek saldırılardan cezai olarak sorumlu tutulabilecekleri endişesi, sokak hayvanlarına yönelik gönüllü yardımları olumsuz etkileyebilir" ifadelerini kullandı.

"İyi niyetli davranış cezai sorumluluğun gerekçesi haline getirilemez"

Bu karardan sonra vatandaşların hayvan beslemekten çekinmesinin olağan olabileceğini söyleyen Sevim, "Elbette toplum güvenliği ve özellikle çocukların korunması esastır. Ancak bu amaç, ceza hukukunun temel güvencelerinden vazgeçilmesini haklı kılmaz. İyi niyetli bir davranış, somut bir hukuki yükümlülük ihlali ve kusur ortaya konulmadan cezai sorumluluğun gerekçesi haline getirilemez. Unutulmamalıdır ki ceza hukuku, istenmeyen bir sonuç meydana geldiğinde mutlaka bir sorumlu bulma hukuku değildir. Sorumluluk varsayımlarla değil, somut delillerle belirlenmelidir. Gönüllü olarak hayvanları besleyen vatandaşların artık bu durumdan dolayı çekinmesi olağan bir durum olabilir" dedi.