YENİ Parti'li Taşcıer, HABAŞ'ta 17 işçinin öldüğü patlama için önerge verdi

(ANKARA) - YENİ Parti Ankara Milletvekili Gamze Taşcıer, İzmir Aliağa'daki HABAŞ Demir Çelik Fabrikası'nda 17 işçinin yaşamını yitirdiği patlamanın bütün yönleriyle araştırılması için TBMM Başkanlığı'na araştırma önergesi verdi. Taşcıer, "Çeliği üreten işçiler ölürken fabrikanın üretim kapasitesinin, satışlarının ve karının büyümesi başarı olarak sunulamaz. İşçinin yaşamı, patronun üretim hedefinden de karından da değerlidir. İşçilerin can güvenliğini maliyet hesabına kurban eden bu düzenin hesabını sormaya devam edeceğiz" dedi.

YENİ Parti Ankara Milletvekili Gamze Taşcıer, İzmir Aliağa'daki HABAŞ Demir Çelik Fabrikası'nda 17 işçinin yaşamını yitirdiği patlamanın bütün yönleriyle araştırılması için TBMM Başkanlığı'na araştırması önergesi verdi. Taşcıer, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, şunları kaydetti:

"17 işçi yaşamını yitirdi. 17 aileye ateş düştü. Bu facianın neden yaşandığını, işverenin hangi önlemleri almadığını, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın denetim görevini nasıl yerine getirdiğini bütün açıklığıyla ortaya çıkarmak zorundayız. Faciadan altı gün önce, 3 Kasım'da, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan Mecliste 11 bin 39 teftiş gerçekleştirdiklerini, tespit edilen uygunsuzlukların yüzde 90'ını giderdiklerini anlatıyordu. Altı gün sonra HABAŞ'ta 17 işçi yaşamını yitirdi. Üstelik Sayın Bakan, patlamanın ardından işletmede daha önce ciddi bir sıkıntı belirlenmediğini açıkladı. Sayın Bakan'a soruyoruz; sizin ciddi bir sorun görmediğiniz fabrikada 17 işçi öldü! O halde neyi denetlediniz? Hangi tehlikeleri ortadan kaldırdınız?

"BAKANLIK TÜM BUNLARI NASIL GÖRMEMİŞ?"

HABAŞ'ın 2025 Sürdürülebilirlik Raporunu inceledik. Bakanlığın görmediği tehlikeler şirketin kendi açıkladığı rakamlarda duruyor. 2024 yılında 147 olan kayıp günlü iş kazası sayısı, 2025 yılında 229'a yükselmiş. Bir yılda yüzde 55,8 artış! Taşeron işçilerin geçirdiği kazalar ise 38'den 83'e çıkmış. Artış yüzde 118,4. Aynı fabrikada, aynı üretim zincirinde çalışan taşeron işçilerin kaza sıklığı, doğrudan şirket çalışanlarının yaklaşık iki katına ulaşmış. Dahası var. Şirketin iş sağlığı ve güvenliği eğitim saatleri 2024 yılında 65 bin 700 iken 2025 yılında 8 bin 697'ye gerilemiş. Bir yılda iş kazaları yüzde 55,8 artarken iş güvenliği eğitim saatleri yüzde 86,8 azalmış. Bakanlık bütün bunları nasıl görmemiş? Şirketin kendi raporunda kabul ettiği tehlikeler hangi denetimde incelenmiş? Hangi önlemlerin alınması sağlanmış? İşçilerin yaşamına mal olan tehlikeler ortadan kaldırılmadan teftiş sayılarıyla övünmenin hiçbir anlamı yoktur.

"AĞIR SANAYİDE UZUN ÇALIŞMA SÜRELERİNİN İŞÇİLERİN YAŞAMI ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ GÖRMEZDEN GELİNEMEZ"

HABAŞ'ın açıkladığı çalışma süreleri de araştırılması gereken ciddi sorular ortaya çıkarıyor. Şirket, 2025 yılında 2 bin 99 doğrudan çalışan için toplam 6 milyon 635 bin 748 çalışma saati bildirmiş. Bu verileri esas alarak yaptığımız hesaplamada işçi başına yıllık yaklaşık 3 bin 161, haftalık ortalama 60,8 saatlik çalışma süresi ortaya çıkıyor. Türkiye'de yasal haftalık çalışma süresi 45 saat. O halde HABAŞ işçileri fiilen haftada kaç saat çalıştırıldı? Ne kadar fazla mesai yaptırıldı? Vardiya aralarında yeterince dinlendirildiler mi? Bu hesaplamanın dayandığı personel ve çalışma saati kayıtları açıklanmalıdır. Ağır sanayide uzun çalışma sürelerinin, yorgunluğun ve üretim baskısının işçilerin yaşamı üzerindeki etkileri görmezden gelinemez.

"16 YILDA 432 İŞÇİ ÖLDÜ, 251 BİN 767 İŞ KAZASI YAŞANDI"

HABAŞ'ta yaşanan facia, ana metal sanayiinde yıllardır devam eden iş cinayetlerinin son halkasıdır. SGK verilerini inceledik. 2010–2025 yılları arasında ana metal sanayiinde 251 bin 767 iş kazası geçiren sigortalı kaydedilmiş, 432 işçi yaşamını yitirmiş, 626 meslek hastalığı kayıtlara geçmiştir. Bu veriler, 16 yıl boyunca her gün ortalama 43 işçinin iş kazası geçirdiğini, yaklaşık her 14 günde bir işçinin çalışırken yaşamını yitirdiğini gösteriyor. Aynı dönemde iş kazaları nedeniyle 3 milyon 165 bin 664 gün geçici iş göremezlik kaydedilmiş. Bunun bedelini yaralanan, sağlığını kaybeden, aylarca çalışamayan işçiler ve aileleri ödüyor.

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ne geçilmeden önceki 2010–2017 döneminde 180 işçi yaşamını yitirmişti. 2018–2025 döneminde bu sayı 252'ye yükseldi. İki eşit dönemde işçi ölümleri yüzde 40 arttı!

2025 yılında ise iş kazası geçiren sigortalı sayısı yüzde 5,6 azalmasına rağmen ölen işçi sayısı 24'ten 31'e yükseldi. İşçi ölümleri bir yılda yüzde 29,2 arttı. Sanayi büyüyor, üretim artıyor, fabrikalar milyarlarca liralık yatırımlar yapıyor. Peki işçiler neden daha güvenli koşullarda çalışamıyor? Neden yüzlerce işçinin ölümü önlenemiyor?

"145 MİLYAR LİRALIK SATIŞ YAPAN ŞİRKET İŞÇİ GÜVENLİĞİNE NE KADAR HARCADI?"

HABAŞ'ın kendi raporuna göre şirketin 2025 yılındaki konsolide net satışları yaklaşık 145 milyar lira. Ham çelik üretimi 3,88 milyon ton. Açıklanan yatırım taahhüdü ise yaklaşık 36 milyar lira. Bu büyüklükte bir sanayi kuruluşunun işçilerin can güvenliği için ne kadar kaynak ayırdığını bilmek istiyoruz. Kaldırma ekipmanlarının güvenliği, gaz hatları, bakım-onarım faaliyetleri, koruyucu sistemler, iş güvenliği eğitimleri, çalışma ve dinlenme süreleri ile taşeron işçilerin maruz kaldığı riskler araştırılmalıdır.

Bakanlık, HABAŞ'a ilişkin geçmiş teftiş tutanaklarını, uyarıları, yaptırımları ve işverenin verdiği yanıtları Meclise sunmalıdır. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu açıktır. İşçilerin sağlık ve güvenliğini sağlamak işverenin yükümlülüğüdür. Bu yükümlülüğün yerine getirilmesini denetlemek de devletin sorumluluğudur. İşçilerin yaşamını korumak yerine denetim istatistikleriyle övünen bir anlayışın hesabını sormak zorundayız.

HABAŞ'ta 17 işçinin neden yaşamını yitirdiğinin, işverenin ve kamu otoritesinin sorumluluklarının, ana metal sanayiinde yıllardır süren iş cinayetlerinin yapısal nedenlerinin ortaya çıkarılması için Meclis araştırması istiyoruz. Çeliği üreten işçiler ölürken fabrikanın üretim kapasitesinin, satışlarının ve karının büyümesi başarı olarak sunulamaz. İşçinin yaşamı, patronun üretim hedefinden de karından da değerlidir. İşçilerin can güvenliğini maliyet hesabına kurban eden bu düzenin hesabını sormaya devam edeceğiz."