YENİ Partili vekiller, MEB'in 2027 bütçesini fırsat eşitsizliği nedeniyle eleştirdi

(TBMM) - YENİ Parti İzmir Milletvekili Yüksel Taşkın, yükseköğretimde YÖK'ün merkeziyetçi yapısını, rektör atamalarını ve akademik özgürlükleri eleştirirken; YENİ Parti Ankara Milletvekili Aliye Timisi Ersever, eğitimde fırsat eşitsizliğine ve öğretmenlerin çalışma koşullarına tepki gösterdi. Ersever, Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin'e yönelik, "Bu koltuklar kimseye baki değil. Hükümetler gelir geçer, bakanlar değişir ama bu ülkenin çocuklarının kaybettiği yıllar geri gelmez. Sayın Bakan, görev süreniz boyunca taş üstünde taş bırakmadınız" dedi.

AK Parti Samsun Milletvekili Mehmet Muş başkanlığında toplanan TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda Milli Eğitim Bakanlığı'nın 2027 yılı bütçe görüşmeleri sürüyor.

YENİ Parti İzmir Milletvekili Yüksel Taşkın, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda Milli Eğitim Bakanlığı'nın 2027 yılı bütçesi kapsamında yükseköğretime ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Yükseköğretimde stratejik planlama eksikliği, siyasi müdahaleler, kayırmacılık, akademik özgürlüklerin gerilemesi, akademisyenlerin çalışma koşulları ve öğrencilerin barınma sorunları bulunduğunu belirten Taşkın, Yükseköğretim Kurulu'nun (YÖK) "ultra merkeziyetçi, bürokratik ve hantal bir yapıya dönüştüğünü söyledi.

Taşkın, 2027 yılı merkezi yönetim bütçesinde YÖK ve yükseköğretim kurumları için 872 milyar lira ödenek öngörüldüğünü belirterek, bu bütçenin gayrisafi yurt içi hasılaya oranının 2002 yılında yüzde 0,69 iken 2027 yılında yüzde 0,78'e yükseldiğini kaydetti. Aynı dönemde üniversite sayısının 76'dan 208'e, öğretim üyesi sayısının 200 bine, öğrenci sayısının ise 6 milyon 300 bine ulaştığını ifade eden Taşkın, bütçedeki artışın yeterli olmadığını savundu.

"YÖK ÜNİVERSİTELERİN İŞİNE FAZLA MÜDAHİL OLUYOR"

YÖK'ün mevcut yapısının üniversitelerin özerkliğini ve gelişimini olumsuz etkilediğini belirten Taşkın, üniversitelerin kendi bölgesel dinamikleriyle gelişmesine imkan tanınması gerektiğini söyledi. Taşkın, şöyle konuştu:

"YÖK bugünkü haliyle binaların metrekare hesabından derslerin içeriğine kadar çok fazla alana karışmaya başlamıştır. Bu olmaz. Acilen ademimerkeziyetçi adımlar atarak tek tipleştirici anlayışı aşarak üniversitelerde çeşitliliğe, yaratıcılığa alan açılmalıdır."

Rektör atamalarına da tepki gösteren Taşkın, 2024 yılında Anayasa Mahkemesi'ne başvurduklarını ve rektör atamalarındaki uygulamaların hukuka aykırı olduğunu savunduklarını belirtti. Taşkın, Anayasa Mahkemesi kararının gerekçesinde, rektör atama yetkisinin yalnızca Cumhurbaşkanı'na verilmesinin ve herhangi bir nitelik şartı aranmamasının liyakat esasını ortadan kaldırdığına, keyfi atamalara yol açtığına ve üniversitelerin özerkliğini zedelediğine ilişkin değerlendirmeler bulunduğunu söyledi.

Meclis'ten geçen düzenlemede rektör seçim boyutunun ihmal edildiğini savunan Taşkın, konuyu Anayasa Mahkemesi'ne taşıdıklarını belirterek, "Türkiye üniversitelerde rektörlerin doğrudan Cumhurbaşkanı tarafından atandığı Avrupa'daki tek ülke olmanın acısını taşımamalıdır diye düşünüyorum" dedi.

Boğaziçi Üniversitesi'ndeki uygulamaları da eleştiren Taşkın, üniversiteye yönelik müdahalelerin akademik çeşitliliğe ve niteliğe zarar verdiğini savundu. Taşkın, üniversitede kadro bekleyen akademisyenlerin liyakat yerine siyasi veya ideolojik yaklaşımlarla değerlendirildiğini öne sürerek, "Bu insanlar yurt dışında herhangi bir kuruluşta rahatlıkla iş bulabilecekken Türkiye'de bir kamu üniversitesinde çalışma tercihi bulunmuşlar. Bu insanlara 'Bizden değiller' diye sahip çıkmamanızı asla ama asla kabul etmiyorum" diye konuştu.

"10 YILIMI BU DAVAYLA YEDİNİZ"

Barış Bildirisi imzacısı olduğunu belirten Taşkın, hakkında 10 yılı aşkın süredir devam eden yargı sürecine tepki gösterdi. Aynı fiille ilgili farklı mahkemelerin farklı kararlar vermesini "hukuki garabet" olarak nitelendiren Taşkın, Danıştay'ın bu konuda standartlaştırıcı bir karar vermesi gerektiğini söyledi. Taşkın, "Benim ortalama akademik ömrüm diyelim ki 30 yıl. Yani 30 yıl çalışabilirim. 10 yılını bu davayla yediniz. Böyle bir hakkınız yok" dedi.

"ÖĞRENCİ, VELİ, ÖĞRETMEN KAYGILI"

"En sonda söyleyeceğimi en başta ifade edeyim. Bu koltuklar kimseye baki değil. Hükümetler gelir geçer, bakanlar değişir ama bu ülkenin çocuklarının kaybettiği yıllar geri gelmez. Sayın Bakan, görev süreniz boyunca taş üstünde taş bırakmadınız" diyen YENİ Parti Ankara Milletvekili Aliye Timisi Ersever ise şunları kaydetti:

"Laik, çağdaş ve bilimsel eğitimi yok etmek için elinizden ne geliyorsa yaptınız ve yapıyorsunuz. Devlet politikası olması gereken eğitimi iktidarınızın arka bahçesine çevirdiniz. Oysa göreviniz belli: Her çocuğa eşit, nitelikli ve yaşama koşullarına uygun eğitim sağlamak. Şimdi iktidar sıralarına soruyorum: Hanginiz bu ülkede çocukların, gençlerin eşit eğitim imkanlarına sahip olduğunu söyleyebiliyor? Bir çocuk özel derslerle sınava hazırlanıyor, diğeri okuldan çıkıp çalışmaya gidiyor. Bunlar aynı ülkenin çocukları. Böyle bir eğitim sistemi olur mu? Öğrenci kaygılı, veli kaygılı, öğretmen kaygılı. Eğitimin yükünü öğretmenler çekiyor. Öğretmenlik mesleğine sizin kadar kimse zarar vermedi. Aynı okul, aynı ders, aynı sorumluluk. Ama farklı maaş, farklı sosyal güvenlik… Ücretli öğretmenleri açlık sınırının altında, güvencesiz koşullarda çalıştırmak."

"SİZ BUNA MESLEKİ EĞİTİM DİYORSUNUZ, ASLINDA BU DEVLET ELİYLE ÇOCUK İŞÇİLİĞİ TEŞVİK ETMEK"

YENİ Parti Isparta Milletvekili Yalım Halıcı ise MESEM'lerde yaşamını yitiren ve kaza geçiren öğrencileri gündeme getirdi. Gaziantep'te MESEM kapsamında çalıştığı şantiyede altıncı kattan düşerek yaşamını yitiren Halil İbrahim Yağız'ı hatırlatan Halıcı, şöyle konuştu:

"Bugün sık sık dile getirdi Sayın Bakan. Halil İbrahim Yağız. 17 yaşında, Gaziantep'te meslek lisesi 11. sınıf öğrencisi, tesisat ustasının yanında çalışsın diye bir şantiyeye gönderildi. İlk günüydü. Hatta ilk saatleriydi. 6. kattan düştü ve hayatını kaybetti. Ailesi anlatıyor: Şantiyede file yoktu, başında baret yoktu, diyor. Kağıt üzerinde sizin öğrenciniz Sayın Bakan. Rakamı siz verdiniz. Eylül ayında Meclis'e yazdığınız yanıta göre 9 bin 950 MESEM öğrencisi iş kazası geçirmiş. Bunların 37'si hayatını kaybetmiş maalesef. Siz buna mesleki eğitim diyorsunuz. Aslında bu, devlet eliyle çocuk işçiliğini teşvik etmektir. Buradan bütçeye gelelim. 2016'da merkezi bütçenin yüzde 19'u eğitime ayrılıyormuş. Bugün yüzde 13,7'ye düşmüş. Genel bütçe büyürken eğitimin payı küçülmüş. Bu bütçenin hiç görmediği öğretmenler var. Kim o öğretmenler mesela? Özel okul öğretmenleri. Özel okul öğretmenleri herhangi bir ayrıcalık istemiyor. İnsanca yaşayabildikleri bir taban maaş istiyorlar. Bu hak onlara 1965'te verildi. 2014'te ellerinden alındı. O gün bakanlığın müsteşarı kimdi? Bugün karşımızda oturan Sayın Bakan Yusuf Tekin. Bunu Genel Kurul'da üç kez sordum. Bugün yine soruyorum: Özel sektör öğretmenlerimizden aldığınız hakkı ne zaman geri vereceksiniz?"

"SİZİN DERDİNİZ ATAMA DEĞİL"

YENİ Parti Çanakkale Milletvekili İsmet Güneşhan, Milli Eğitim Bakanlığı'nın eğitim alanında çok sayıda sorunla karşı karşıya olduğunu öne sürerek, bu sorunların çözümüne yönelik eleştirilerini dile getirdi. Güneşhan, okullarda spor faaliyetlerinin yetersizliğinin öğrencilerin sağlığı, bağımlılıkla mücadele ve fiziksel okuryazarlık açısından olumsuz sonuçlar doğurabileceğini belirtti. Fiziksel okuryazarlığın çocukluk döneminde kazandırılmasının bireylerin yaşam boyu fiziksel aktiviteye katılımını desteklediğini ifade etti. Güneşhan, "Okullarımızdaki beden eğitimi dersleri süresi oldukça yetersizdir. Üstelik yetersiz olduğu gibi de verimsiz kullanılıyor" dedi.

Yaklaşık 27 bin beden eğitimi öğretmeninin atama beklediğini söyleyen Güneşhan, okullardaki spor salonları ve alanlarının daha etkin kullanılmasının öğrencilerin spor faaliyetlerine katılımını artırabileceğini ifade ederek, "Ama tabii sizin derdiniz bu değil. Sizin derdiniz öğretmenin önlük giymesi. Eğer derdiniz çocuklarımızın olsaydı en azından spor liselerini düzeltirdik" diye konuştu.

"SİZE KÖTÜ BİR HABERİM VAR"

YENİ Parti Trabzon Milletvekili Sibel Suiçmez ise "Size kötü bir haberim var. Anayasayı ihlal, hukuka aykırı uygulamalar, Meclis ve milletvekilliğine yönelik davranışlar konusunda artık Adalet Bakanı Akın Gürlek gibi bir rakibimiz var. Aranızdaki rekabette başarılar diliyorum.  Bir AK Parti milletvekili de sizin sadece bir Milli Eğitim Bakanı olmadığınızı belirtti. Biz bunu çok iyi biliyoruz zaten. Eğitim sistemini bilimsel, laik ve kamusal eğitimden hızla uzaklaştırma konusunda özel bir misyon üstlendiğinizi görmekteyiz. Siz uygulamalarınız ve söylemlerinizle kendinizi Milli Eğitim Bakanı'ndan ziyade bazen Diyanet İşleri, bazen İçişleri, bazen de Dışişleri Bakanı olarak gördüğünüzü ortaya koyuyorsunuz. Sayın Bakan, başarı olarak sunduğunuz rakamlara biz de inanmak isteriz. Ama maalesef gerçekler çok başka. Çeyrek asırlık iktidarınızda çocuklar ve gençler derin bir yoksullukla mücadele edip geleceklerinden umutsuz bir duruma gelmişlerdir. Bazen başarı yapılanlarla değil, yapılmayanlarla ölçülür" değerlendirmesinde bulundu.