İstanbul mesajları

İstanbul’da, İtalya’nın da katılımıyla R4 (Türkiye, Mısır, Pakistan, Suudi Arabistan) +E3 (İngiltere, Almanya, Fransa) Dışişleri Bakanları Toplantısı düzenlendi. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, toplantının ardından basın açıklaması yaptı.

İstanbul’da diplomasiye ev sahipliği yaptıklarını belirten Fidan, önce Türkiye, Mısır, Pakistan ve Suudi Arabistan’ın katılımıyla bölgesel bir toplantı gerçekleştirdiklerini söyledi. Bu formatta yapılan toplantının yedincisini düzenlediklerini belirten Fidan, “Bölgemizin sorunlarını, çözüm metotlarını, bugüne kadar yapılan işlemleri, alınan tedbirleri, sorunların geldiği noktayı, çözümlerin ilerlediği aşamayı en detaylı şekilde masaya yatırma imkânımız oldu. Bölgemizdeki sorunlar arasında Hürmüz Boğazı’nın kapalılığı, İran’a muhtemel bir saldırı, Husilerin Suudi Arabistan’a yaptığı saldırı ve bu çatışmaların nasıl sonlandırılabileceği vardı” dedi. Fidan, İsrail’in bölgedeki rolü, Filistin, Lübnan ve Suriye’deki gelişmelerin de ele alındığını belirtti.

Körfez’den Karadeniz’e

Avrupa ülkeleri ile belli başlı İslam ülkelerinin bölgesel ve küresel konuları birlikte ele almasının, sürekli görüş alışverişinde bulunmasının önemine işaret eden Fidan, toplantıda Orta Doğu ve Karadeniz’deki gelişmelerin de değerlendirildiğini söyledi.

Fidan, “Körfez’deki savaş sebebiyle Hürmüz Boğazı’nın kapalı olması, Babülmendep’te yaşananlar, zaman zaman oradaki gemilerin hedef hâline gelmesi ve diğer taraftan Karadeniz’de seyrüsefer güvenliğinin hemen hemen ortadan kalkmış olması; dünyanın enerji ve gıda ihtiyacını, serbest ticaret rejimini inanılmaz şekilde etkilemektedir” dedi.

Sorumlu devletlerin bu sorunlara barışçıl çözüm araması gerektiğini belirten Fidan, tün bunların ayrıntılı biçimde masaya yatırıldığını kaydetti.

‘Tek yol diplomasi’

Fidan, “Masanın etrafındaki bütün ülkeler daha fazla savaşın yaygınlaşmasını istemiyor. Hem Körfez’de hem Ukrayna’daki savaşların bir an önce durulmasını ve ateşkes olmasını istiyorlar. Bütün ülkeler diplomasinin ve diyaloğun tek yol olduğu konusunda hemfikir” dedi. 

Bakan Fidan, sözlerini şöyle sürdürdü: “İran’a yönelik yeniden yapılacak bir saldırının bölgedeki savaş ve çatışmayı tekrar yaygınlaştıracağı konusunda hepimiz hemfikiriz. Bunun yerine diyaloğu ve diplomasiyi tercih etmenin en doğru yol olduğu konusunda fikir birliği sağladık. Şu anda İran’a yönelik yeni bir saldırıyı hiç kimse onaylamıyor.”

‘İstisna getirilsin’

Rusya-Ukrayna Savaşı’na ilişkin de Fidan, katılımcıların mümkün olan en kısa sürede anlaşmaya varılmasını istediğini, anlaşma sağlanamaması hâlinde yeni adımlar atılması yönünde talep bulunduğunu söyledi.

Fidan, “Türkiye olarak diyoruz ki, ‘Ya savaş dursun, durmuyorsa enerji ve tahıl konusunda taraflarca bir istisna getirilsin” dedi. 

Cumhurbaşkanı kabul etti

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, dışişleri bakanlarını kabul etti. Kabulde, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan (sağda), Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul (sağ 2), Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noel Barrot (sol 3), İtalya Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Antonio Tajani (solda), Pakistan Dışişleri Bakanı Muhammad Ishaq Dar (sol 4), Mısır Dışişleri Bakanı Bedir Abdulati (sol 2) ve Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Faysal bin Ferhan (sağ 3) yer aldı.

‘İyi haber vereceğiz’

Libya’nın doğusu ile batısının kalıcı biçimde birleşmesi için olgun bir zamana gelindiğini de ifade eden Fidan, bu yönde hem uluslararası toplumdaki bazı aktörlerin hem de Türkiye’nin çalışmalar yürüttüğünü söyledi. Çalışmaların siyasi bütünlüğün sağlanmasının yanı sıra, iki tarafın ayrı ayrı kontrol ettiği askeri unsurların bir araya getirilmesini de kapsadığını belirten Fidan, “İnşallah yakında Türkiye olarak buna çok iyi bir haber vereceğimizi duyacaksınız” ifadelerini kullandı. 

‘Mısır’ın endişeleri konuşulur’

Bakan Fidan, Türkiye ile Libya arasında 2019’da imzalanan mutabakat zaptıyla ilgili olarak da “Yedi yıl sonra, hukuken yürürlükte olan bir anlaşmanın Libya Temsilciler Meclisi tarafından da kabul edilmesinin bu şekilde büyük bir siyasi gürültü malzemesi haline getirilmesini yadırgıyoruz” dedi.

Mısır’ın anlaşmaya ilişkin bazı çekinceleri bulunduğunu ve Türkiye’nin bu konuyu Mısır’la birkaç yıldır görüştüğünü kaydeden Fidan, Türkiye’nin yapıcı bir tutum içinde olduğunu belirterek şöyle devam etti:

“Türkiye, İtalya ve Mısır bir araya gelerek Mısır’ın endişe ettiği konuların, Libya’nın endişe ettiği konuların neler olduğunu konuşabilir. Bu konularda görüşmeler yapılabilir, olumlu ve yapıcı yaklaşımlar ortaya konabilir. Konmalı da. Bu konuda bizim hiçbir sıkıntımız yok. Bunu Mısırlı meslektaşıma da ifade ettim. Cumhurbaşkanımızın durduğu yer de burası.”

R4 ve E3 formatları

R4 mekanizması, bölgesel sahiplenme temelinde kalıcı istikrarı desteklemek ve diyaloğu güçlendirmek hedefiyle kuruldu. Avrupa 3’lüsü (E3) ise 2003’ten beri İran’ın nükleer programına yönelik üçlü diplomatik işbirliği çerçevesinde faaliyet yürütüyor. Yapı zaman içinde bölgesel ve uluslararası dosyalarda ortak girişimler üstlendi.

Mısırlı Bakan’la Libya görüşmesi

Mısır Dışişleri Bakanı Badr Abdelatty, Bakan Fidan ile yaptığı görüşmede, Libya Temsilciler Meclisi’nin Türkiye deniz yetki alanlarına ilişkin mutabakat zabtını onaylamasını gündeme getirdiğini belirtti. Abdelatty sosyal medya hesabından Fidan ile görüşmesine ilişkin yaptığı paylaşımda, “Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile bir araya gelerek, Mısır’ın, Fayez el-Serrac ile Türkiye arasında 2019 yılında imzalanan mutabakat zaptının Libya Temsilciler Meclisi tarafından onaylanmasını kesin bir dille reddettiğini yineledim. Bakan Fidan, endişelerimizi anladığını ifade etti ve bu endişeleri ele almak için istişarelerin sürdürülmesi gerektiğini vurguladı” ifadelerine yer verdi.  ● ANKARA Milliyet