Baba vasiyetiyle Kastamonu Küre'ye dönen Hayriye Yüce, 11 kadınla kooperatif kurdu

Babasının vasiyetini yerine getirmek için İstanbul'dan Kastamonu'nun Küre ilçesindeki köyüne taşınan Hayriye Yüce, göç veren köyünü ve ilçeyi canlandırmak için 11 kadınla birlikte kooperatif kurdu. Yöresel ürünlerle üretime başlayan kadınlar, azimleriyle örnek oluyor.

İstanbul'da yaşayan Hayriye Yüce, babasının 'topraklarınızı değerlendirin' vasiyeti üzerine yaşadığı İstanbul'dan memleketi Kastamonu'nun Küre ilçesine bağlı Afşar İmam köyüne taşınmaya karar verdi. Baba topraklarına dönen Yüce, sürekli göç veren köy ve ilçenin ayağa kaldırılması için çalışma başlattı. Yüce'nin öncülüğünde bir araya gelen kadınlar, 2024 yılının Kasım ayında Kastamonu Küre Girişimci Kadınlar Kooperatifini kurdu. 12 kadının bir araya gelerek kurduğu kooperatif çatısı altında ilçenin 1800'lü yıllara dayanan kilim geleneği yapılan çalışmalarla gün yüzüne çıkartıldı. Köyü adeta fabrikaya dönüştüren kadınlar, reçel, sirke, ekmek, mantı, su böreği ve baklava gibi ürünler de üretiyor. Kadınlar ayrıca lavanta yetiştiriciliği, süt ürünleri üretimi ve deri dokuma alanlarında çalışmalar yürütüyor.

"Azmimiz ve inancımızla bunu yendik"

Babasının vasiyeti üzerine köye yerleştiğini belirten Yüce, "Buraya baba vasiyetini yerine getirmek için geldim. Bu kooperatifi kurma amacımız, yıllar önce istihdam olmadığı için boşaltılmış köyümüzü ve ilçemizi, geri dönüşleri başlatarak canlandırmak ve yerel kalkınmayı oluşturmak. İlk başlarken 'yapamazsın, olmaz' sözleriyle vazgeçirilmeye çok uğraşıldı. Ama azmimiz ve inancımızla bunu yendik. 2024 yılının Kasım ayında kooperatifimizi kurduk. İlk olarak kilimle başladık. Kilim bizim Küre'mizin yerel üretimi ve geleneksel kültürü. Geçmişi 1800'lü yıllara uzanan Küre kiliminin yangından kurtarılmış hali elimizde. Kurulduğumuz andan itibaren Halk Eğitim Merkezi bize kapılarını açtı ve öğrencileriyle birlikte bu kültürü yaygınlaştırmaya başladık" dedi.

"Vasiyet bizim için bir hedef oldu"

Süt ürünlerini de üretmeye başlayacaklarını belirten Yüce, "Mini mandıra mantığıyla süt işleme tesisi ve kaşar peynir üretimi için faaliyete geçtik. Bu projeleri yaparken köylülerimizin, kooperatif yönetimimizin ve muhtarlarımızın desteği çok önemliydi. Süt işleme tesisi için makinelerimizi KOOP-DES destekleri kapsamında aldık. Kırsal kalkınma destekleriyle de inşaatımızı yapıp prefabrik bir atölye kurarak önümüzdeki yıldan itibaren peynir üretimine başlamış olacağız. Babam vefat etmeden önce bizi, dört kız kardeşi, bir araya topladı. 'Kızım, ben bütün gençliğimi bu köye yatırdım. Gerekli yere buradaki hizmetleri ulaştıramadık. Topraklarınızı değerlendirin. Birlik ve beraberlik için de burayı kalkındırın' diye vasiyet etti. Bu bizim için bir yol haritası, bir hedef olmuş oldu" diye konuştu.

"Lavanta köyü oluşturmayı hedefliyoruz"

Her alanda üretim yapmaya çalıştıklarını dile getiren Yüce, "Bu yolda ilerlemeye niyet ettik. Fakat o arada benim hastalık sürecim oluştu. Bu süreçte dokuz yıl kanser tedavisi gördüm. Bu vasiyeti yerine getirebilir miyiz diye düşünürken Rabbim fırsat verdi. İkinci bir fırsatta da baba vasiyetini yerine getirmek üzere buraya geldik. Köylümüzün, halkımızın da isteğiyle ve azmiyle bu kooperatifi kurduk. 'Lavanta köyü' oluşturmayı hedefliyoruz. Pilot dikimlerini geçen yıl yaptık, artık burada lavanta yetiştirebileceğimizi öğrendik. Planlı bir şekilde dikim yapıyoruz. Etkinlik alanlarının olduğu, turizme açabileceğimiz şekilde bir dikim gerçekleştiriyoruz" şeklinde konuştu.

"Deri işleme atölyemizi kurduk"

İlçeyi kalkındırmak, istihdam oluşturmak, kadınlarımıza yeni meslekler ve yeni uğraşlar kazandırmak istediklerini söyleyen Yüce, "Sekiz atölyeden oluşan Küresel Sanat Evi projemiz var. Projemiz tamamen ilçeye özel. Hem turizm açısından hem geri dönüşleri başlatması hem de istihdam alanı oluşturması açısından çok önemli. Projenin içinde bakır madeninin tarihi, bakır atölyelerinin kurulması ve Küre kiliminin coğrafi işaretinin alınması var. Deri dokuma mesleğine de ilk defa Küre'de başladık. Deri dokuma yabancı firmalar tarafından üretilen ve Türkiye'ye ithal edilen bir ürün. 'Neden bir Türk firması olmasın, milli bir firma oluşturmayalım' mantığıyla bunu Küre'mizde dört kadınımızla birlikte başardık. Kendimizi geliştirdik ve küçük bir atölyemizi de kurduk. Bir ekibimiz hamur işleriyle ilgileniyor, bir ekibimiz ekmek yapıyor, bir ekibimiz reçel ve şekerleme grubunu çalışıyor. Reçellerimizin tescillerini aldık. Sirkelerimizin tescillerini aldık. Unlu mamuller, mantı, su böreği ve baklavanın da tescillerini aldık. Sipariş üzerine çalışıyoruz. Etkinliklerde de bize sipariş veriyorlar. Mesela şu kadar kilo su böreği siparişi geliyor, biz onları burada imal ediyoruz ve gönderiyoruz" dedi.

"Bir şeylerle uğraşmak, çalışmak istiyordum"

Kooperatif üyesi Raziye Türkmez ise Hayriye Yüce'nin davetiyle çalışmalara katıldığını belirterek, "Reçel, sirke üretimlerine başladık. Çilekten, elmadan, alıçtan reçeller. Allah'ın izniyle onun pekmezini de yapacağım. Biber reçelini duydum, denedim. İnternetten değil, kendim duydum, denedim. Denemelerim bu işi başaracağım. Tabii öğreneceklerim daha çok. Öğrenmenin yaşı ve sınırı yoktur. Sarımsağı duydum, ondan denedim. Üçüncü, dördüncü denememde başarılı olmuşumdur. Işkın otu, Bitlis'te yetişen bir ot. Doğudan getirttim, onun sirkesini yaptım. Seneye inşallah reçelini yapacağım, başarabilirsem çorbasını yapacağım. Böyle bir şey istiyordum, uğraşmak, çalışmak istiyordum" diye konuştu.