Çin'den COP31 öncesi Türkiye'ye ortaklık teklifi: Birlikte geliştirebiliriz

Çin'in Ankara Büyükelçisi Ciang Şüebin, Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da düzenlenecek Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Taraflar Konferansı'nın (COP31) Türkiye'yi iklim diplomasisinin odağı haline getirdiğini belirterek, Çin'in Türkiye ile yeşil enerji alanındaki işbirliğini derinleştirmeye hazır olduğunu bildirdi.

Büyükelçi Ciang, Türkiye'nin ev sahipliğinde 9-20 Kasım 2026 tarihlerinde Antalya'da gerçekleştirilecek 31. Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Taraflar Konferansı (COP31) ve Çin-Türkiye enerji işbirliğine ilişkin AA muhabirinin sorularını yanıtladı.

Dünyada ekolojik uygarlığın inşasının insanlığın geleceğiyle doğrudan bağlantılı olduğuna işaret eden Ciang, iklim konferanslarının dünyanın dikkatini çeken önemli çok taraflı diplomatik süreçler arasında yer aldığını belirtti.

Ciang, Türkiye'nin COP31'i "Uygulama COP"u olarak tanımlamasına ve iklim taahhütlerinin hayata geçirilmesine odaklanan eylem gündemine ilişkin şunları söyledi:

"Antalya'da düzenlenecek COP31, Türkiye'yi bu yıl iklim diplomasisinin odağı haline getiriyor. Bu vesileyle Türkiye'yi içtenlikle tebrik etmek isterim. Ev sahibi ve dönem başkanı olarak Türkiye, COP31'i 'Uygulama COP'u' olarak tanımlamış ve iklim taahhütlerinin hayata geçirilmesine odaklanan COP31 Eylem Gündemi'ni açıklamıştır. Türkiye'nin taraflar arasındaki diyaloğun derinleştirilmesine, ortak anlayışın güçlendirilmesine ve ortak hareket edilmesine ivme kazandırabileceğine inanıyoruz. Küresel iklim yönetişimine aktif biçimde katılan ve katkı sağlayan Çin ile Türkiye, iklim değişikliğiyle mücadele konusunda birçok ortak görüşe sahip olup geniş bir iş birliği potansiyeli taşımaktadır."

Enerji ve iklim değişikliğinin COP31'in önemli gündem maddeleri arasında yer alacağını vurgulayan Ciang, Çin ve Türkiye'nin ortak çabalarının küresel iklim yönetişimine katkı sağlayabileceğini belirtti.

Ciang, "Çin ve Türkiye'nin ortak çabalarıyla, COP31'de tüm tarafların daha güçlü bir siyasi irade etrafında birleşebileceğine, küresel iklim yönetişimi iş birliğine daha fazla olumlu katkı sağlanabileceğine, dünyanın çok taraflı süreçlere olan güveninin güçlendirilebileceğine ve tüm ülkelerin Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi ile Paris Anlaşması'na bağlı kalmalarının ve bu anlaşmaları etkili biçimde uygulamalarının teşvik edilebileceğine inanıyoruz." ifadelerini kullandı.

ÇİN VE TÜRKİYE'NİN YEŞİL KALKINMA YAKLAŞIMLARI ÖRTÜŞÜYOR

Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in yeşil kalkınma yaklaşımı ile Türkiye'nin "Sıfır Atık" anlayışı arasında ortak noktalar bulunduğunu belirten Ciang, iki ülkenin düşük karbonlu ekonomik dönüşümü desteklediğini söyledi.

Ciang, konuya ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:

"Çin Devlet Başkan Şi Cinping'in Ekolojik Uygarlık Düşüncesi, yeşil, düşük karbonlu ve döngüsel bir ekonomik sistem kurulmasını, yeşil kalkınma biçimleri ve yaşam tarzlarının şekillendirmesini teşvik etmeyi vurgulamaktadır. Bu yaklaşım, Türkiye'nin savunduğu 'Sıfır Atık' anlayışıyla örtüşmektedir. Her iki ülke de karbon emisyonlarının zirveye ulaşmasını ve karbon nötrlüğünün sağlanmasını hedeflemekte, sanayi yapısının yeşil ve düşük karbonlu dönüşümünü teşvik etmekte ve Paris Anlaşması'nda belirlenen küresel sıcaklık artışını sınırlama hedefine ulaşılması için çaba göstermektedir. Her iki ülke de 'ortak fakat farklılaştırılmış sorumluluklar' ilkesine bağlı kalmakta ve gelişmekte olan ülkelerin meşru hak ve çıkarlarını korumaktadır."

Çin'in COP31 süresince konferansın somut sonuçlar elde etmesine katkıda bulunmak amacıyla müzakere ve istişare süreçlerine aktif biçimde katılacağını kaydeden Ciang, "Ayrıca konferans alanında büyük bir "Çin Köşesi" kurulacak. Çin ile Türkiye arasındaki iş birliği olanaklarını değerlendirmek üzere Türk toplumunun tüm kesimlerini davet ediyoruz." dedi.

"YENİLENEBİLİR ENERJİDE İŞ BİRLİĞİ GELİŞTİRMELİYİZ"

Çin'in son yıllarda yeşil ve yenilenebilir enerji sektörlerinde kapasitesini geliştirdiğine dikkati çeken Ciang, ülkesinin temiz elektrik tedariki ve yenilenebilir enerji sanayisinde önemli bir konumda bulunduğunu ifade etti.

Ciang, "Çin, dünyanın en büyük ve entegre temiz elektrik tedarik sistemine ve yenilenebilir enerji endüstri zincirine sahiptir. Çin genelinde elektrik tüketiminin her 10 kilovatsaatinden yaklaşık 4'ü yeşil enerji kaynaklarından sağlanmaktadır." ifadelerini kullandı.

Çin ile Türkiye arasındaki enerji işbirliğinin geleceğine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Ciang, Türkiye'nin enerji dönüşümü hedeflerinin önemli bir pazar potansiyeli oluşturduğunu söyledi.

İki ülkenin avantajlarını değerlendirerek ortak projelere yönelmesi gerektiğini belirten Ciang, şu ifadeleri kullandı:

"Güneş ve rüzgar enerjisi projelerinin ortaklaşa geliştirilmesini güçlendirmeli, büyük ölçekli güneş enerjisi santrali, kara tipi rüzgar enerjisi ve güneş enerjisi ile enerji depolamanın entegre edildiği projelerin yapımını aktif biçimde ilerletmeli ve temiz enerji tedarik kapasitesini artırmalıyız. Yeni enerji sektörünün sanayi zincirinde iş birliğini derinleştirmeli, iki ülke şirketlerinin güneş ve rüzgar enerjisi ekipmanları alanında teknolojik iş birliği yapmalarını ve yerel üretimi desteklemeli, Türkiye'nin yeni enerji sektörünün rekabet gücünü artırmalıyız. Türkiye'nin coğrafi konum avantajından ve Çin'in sanayi kapasitesinden yararlanarak üçüncü ülke pazarlarında iş birliğini aktif biçimde geliştirmeliyiz."

Çin'de yenilenebilir enerji kapasitesinin artmasıyla enerji depolama sistemleri ve elektrik şebekelerinin modernizasyonunun enerji dönüşümünün önemli unsurları haline geldiğini dile getiren Ciang, Çin'in bu alanlarda kapsamlı bir sanayi zinciri oluşturduğunu ve büyük ölçekli projelerle deneyim kazandığını belirtti.

"TÜRKİYE'Yİ DESTEKLEMEYE HAZIRIZ"

Ciang, "Çin, elektrikli araç bataryaları, enerji depolama sistemleri ve akıllı elektrik şebekesi alanlarında eksiksiz bir endüstri zinciri oluşturmuş, büyük ölçekli projeleri hayata geçirerek zengin tecrübe edinmiştir. Kuşak ve Yol girişimi çerçevesinde Türkiye ile yeşil enerji alanındaki pratik işbirliğimizi derinleştirmeye ve Türkiye'nin enerji dönüşümünü güçlü şekilde desteklemeye hazırız." dedi.

Türkiye'nin rüzgar ve güneş enerjisi alanlarında önemli bir potansiyele sahip olduğuna işaret eden Ciang, Çin'in teknik bilgi paylaşımı ve proje işbirliğiyle bu potansiyelin değerlendirilmesine katkı sunabileceğini ifade etti.

Ciang, "Çin, Türkiye ile teknik bilgi alışverişini ve proje iş birliğini güçlendirmeye, mühendislik alanındaki deneyimlerini paylaşmaya hazırdır. Gelecekte, farklı boyutlarda somut iş birliklerini birlikte hayata geçirebiliriz." ifadelerini kullandı.

"TÜRKİYE İLE ÜÇÜNCÜ ÜLKE PAZARLARINI BİRLİKTE GELİŞTİREBİLİRİZ"

Çin ve Türkiye'nin enerji depolama ve batarya üretimi gibi alanlarda ortak yatırımlar geliştirebileceğini belirten Ciang, bu projelerin yenilenebilir kaynaklardan üretilen elektriğin depolanması ve dengelenmesine katkı sağlayabileceğini kaydetti.

Ciang, iki ülkenin altyapı ve pazar geliştirme alanlarında da işbirliği yapabileceğini belirterek, "Altyapı alanında Çin, Türkiye'nin elektrik şebekesi altyapısının dijitalleşme ve akıllı sistemlere geçiş kapsamında kapsamlı biçimde modernize edilmesine katkı sağlayabilir. Daha geniş pazar açılımı kapsamında ise Türkiye'nin Avrupa, Asya ve Afrika'yı birbirine bağlayan eşsiz coğrafi konum avantajından yararlanarak çevre ülkelerdeki üçüncü ülke pazarlarını birlikte geliştirebilir ve gerçek anlamda karşılıklı fayda ve kazanım sağlayabiliriz." dedi.

Türkiye'nin son yıllarda enerji dönüşümünü hızlandırdığını ve elektrik kurulu gücünde yenilenebilir enerjinin payını önemli ölçüde artırdığını vurgulayan Ciang, ülkenin yenilenebilir ve temiz enerji pazarının gelişme potansiyelinin büyüdüğünü aktardı.

ORTAK PROJELERE BANKA VE SİGORTA ŞİRKETLERİNDEN FİNANSMAN DESTEĞİ

Büyükelçi Ciang, Çin ve Türkiye'nin merkez bankalarının geçen yıl 35 milyar RMB (189 milyar lira) tutarındaki ikili yerel para takas anlaşmasını (SWAP) yenilediğini anımsattı.

ICBC Türkiye RMB Takas Bankasının faaliyete geçtiğini belirten Ciang, söz konusu mekanizmanın ikili ticaret, finansman ve sınır ötesi ödemeleri kolaylaştırdığını ifade etti.

Ciang, sözlerini şöyle tamamladı:

"ICBC Türkiye RMB Takas Bankası resmen faaliyete geçmiştir. Böylelikle ikili ticaret ve finansman ile sınır ötesi ödemeler için daha fazla kolaylık sağlamıştır. Türk şirketlerinin SWAP mekanizmasından yararlanarak ticaret yapmasını, aynı zamanda Çinli finans kuruluşlarıyla finansman koşullarını görüşmesini ve Çin-Türkiye yatırım işbirliğini ilerletmesini umuyoruz. Bunun yanı sıra, Çin'deki bazı kamu bankaları ve sigorta şirketleri de Çin-Türkiye yenilenebilir enerji projelerinin finansmanına katkı sağlayacaktır."