Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde (KKTC) 30 Ağustos'ta meydana gelen Filo Jet faciasına ilişkin soruşturmada, geminin kara kutusu olarak bilinen VDR cihazındaki ses kayıtlarının incelenmesi sürüyor. Girne Kaza Mahkemesi'nde görülen duruşmada, facia öncesinde gemide dile getirilen teknik arızalar, yolcu güvenliğine ilişkin uygulamalar ve şirketin sorumlulukları ele alındı.
Mahkemede tanık sıfatıyla ifade veren tahkikat polisi Mehmet Mannaş, cihazda bulunan 68 günlük ses kaydının 42 günlük bölümünün incelendiğini açıkladı. Kayıtlara yansıyan konuşmalarda can kurtarma ekipmanlarının teknik durumu, kapıların kilitlenmesi, yolcuların bilgilendirilmesi ve olumsuz hava şartlarında sefer yapılmasına ilişkin değerlendirmelerin bulunduğu belirtildi.
Duruşmada şirket direktörü Ali Özdülger, birinci kaptan Mustafa Öz, ikinci kaptan Merve Nur Seraslan, baş makinist Zeki Öz, ikinci makinist Metin Gül ile mürettebat üyeleri Sertan Erol, Qadir Kuliyev, Vale Huvucadar ve Raşat İbrahimov hazır bulundu. Dokuz zanlı hakkında "Tedbirsizlik ve dikkatsizlik sonucu ölüme sebebiyet verme" suçlaması kapsamında yürütülen soruşturmanın devam ettiği bildirildi.
Filo Jet faciasının kara kutusunda çarpıcı konuşma: “Kapı neden kilitli”
CAN SALLARIYLA İLGİLİ ARIZA FACİA ÖNCESİNDE KONUŞULMUŞ
Mahkemede aktarılan bulgular arasında, can sallarını denize indirmek için kullanılan motorlara ilişkin konuşmalar öne çıktı. Temmuz ayına ait VDR kayıtlarında, söz konusu motorlarda arıza bulunduğunun dile getirildiği belirtildi.
Böylece can sallarıyla ilgili teknik sorunların, facianın yaşandığı 30 Ağustos'tan önce gemide gündeme geldiği mahkemeye aktarıldı. Kayıtlarda, gemideki arızaların şirket tarafından giderilmesi gerektiğine ilişkin ifadelerin de bulunduğu kaydedildi.
Polis, arızaların niteliğinin ve sefer güvenliği üzerindeki etkisinin bilirkişi değerlendirmeleriyle araştırıldığını bildirdi. Teknik sorunların ne zaman ortaya çıktığı, kimlere bildirildiği ve giderilmeleri için gerekli önlemlerin alınıp alınmadığı da soruşturma kapsamında inceleniyor.
KAPTANIN SORUSU KAYITLARDA: "KAPI NEDEN KİLİTLİ"
VDR kayıtlarında, yolcu salonları arasındaki kapıların kilitlenmesine ilişkin konuşmalar da yer aldı.
Mahkemede, birinci kaptan zanlı Mustafa Öz'ün "Kapı neden kilitli" diye sorduğu, ikinci makinist zanlı Metin Gül'ün ise kötü hava şartlarında yolcuların yerlerinde duramadığını ve bu nedenle kapıların kilitlendiğini söylediği aktarıldı.
Mürettebat üyesi zanlı Sertan Erol'un da olumsuz hava nedeniyle yolcuların yerlerinde duramadığı yönünde konuştuğu belirtildi. İkinci kaptan zanlı Merve Nur Seraslan'ın, gemiye biniş bölümündeki kapıların uygun olmadığına ilişkin değerlendirmesinin de kayıtlarda bulunduğu ifade edildi.
Kapıların hangi şartlarda ve neden kilitlendiği ile bu uygulamanın muhtemel bir acil durumda yolcuların tahliyesini nasıl etkileyebileceği araştırılıyor.
GÜVENLİK BİLGİLENDİRMESİ YETERSİZ, İSTENEN VİDEO GÖNDERİLMEMİŞ
Mahkemede, yolcuların gemiye bindikten sonra can yeleklerinin kullanımı ve acil durum tahliyesi konusunda bilgilendirilmesine ilişkin konuşmalar da değerlendirildi.
Mannaş, yolculara can yeleklerinin nasıl giyileceği ve acil durumda nasıl hareket edilmesi gerektiği konusunda yeterli bilgilendirme yapılmadığına ilişkin ifadelerin soruşturma kapsamında incelendiğini söyledi.
Geminin güvenli şekilde terk edilmesini, can yeleklerinin kullanımını ve tahliye prosedürlerini anlatan görüntülerin bulunması gerektiği belirtilirken, şirketten talep edilen tahliye videosunun gönderilmediği aktarıldı.
İkinci kaptan zanlı Merve Nur Seraslan'ın, görsel videonun gönderilmemesine ilişkin konuşmasının da VDR kayıtlarında yer aldığı bildirildi. Şirketten istenen görüntülerin soruşturma dosyasına ulaştırılmamasının yanı sıra yolculara verilmesi gereken güvenlik bilgilendirmelerinin yapılıp yapılmadığı da araştırılıyor.
KÖTÜ HAVA UYARISI ŞİRKETE İLETİLDİ Mİ?
Sefer kararının hangi şartlarda alındığı, soruşturmanın üzerinde durduğu bir diğer başlık oldu.
Mahkemede, VDR kayıtlarında hava şartlarının kötü olması nedeniyle sefere çıkılmaması yönündeki değerlendirmelerin şirket yetkililerine iletildiğine ilişkin ifadeler bulunduğu belirtildi.
Personelin hava şartları, yolcuların güvenliği ve teknik arızalar hakkında yaptığı konuşmaların incelenmesine devam edildiği kaydedildi. Uyarıların ne zaman yapıldığı, şirket yetkililerine hangi bilgilerin aktarıldığı ve buna karşılık sefer kararının nasıl alındığı araştırılıyor.
MÜRETTEBATIN TAHLİYE EĞİTİMİNE İLİŞKİN BİLGİ EKSİKLİĞİ
Duruşmada, mürettebatın acil durumlara ne ölçüde hazırlıklı olduğu da gündeme geldi. Mannaş, personelin acil tahliye ve can yeleklerinin kullanımı konusunda aldığı eğitimlere ilişkin henüz yeterli bilgi bulunmadığını belirtti.
Mürettebatın acil durum prosedürleri, yolcuların tahliyesi ve can kurtarma ekipmanlarının kullanımı konusundaki eğitim durumu inceleniyor. Personelin görev ve sorumlulukları ile yolcu güvenliğini sağlamak amacıyla gemide yürütülen uygulamalar da soruşturma kapsamında değerlendiriliyor.
SEFERDEN ALIKOYMA YETKİSİ VARDI, GEMİ ALIKONULMADI
Geminin teknik durumunun denetlenmesi ve sefer güvenliğinin sağlanması konusunda Limanlar Dairesi'nin yetkileri de mahkemede ele alındı.
Mannaş, dairenin gemileri teftiş etme ve gerekli durumlarda seferden alıkoyma yetkisine sahip olduğunu söyledi. Buna rağmen Filo Jet'in, söz konusu arızalar nedeniyle Limanlar Dairesi tarafından alıkonulmadığı aktarıldı.
Dairenin gemide hangi denetimleri yaptığı, teknik arızaların ilgili makamlara bildirilip bildirilmediği ve denetim yetkilerinin nasıl kullanıldığı araştırılıyor. Mahkemede ayrıca Limanlar Dairesi'nin bazı belgeleri muhafaza etme zorunluluğu bulunmadığına ilişkin ifadeler de aktarıldı.
GÜVENLİK DONANIMLARI SOLAS KAPSAMINDA İNCELENİYOR
Geminin uluslararası deniz güvenliği kurallarına uygunluğuna ilişkin bilirkişi çalışmaları da sürüyor.
Uluslararası Denizde Can Emniyeti Sözleşmesi (SOLAS) kapsamında güvenlik donanımları, can kurtarma ekipmanları, yolcu tahliyesi ve sefer şartları değerlendiriliyor. Deniz hukuku ve uluslararası sözleşmelere ilişkin incelemelerin yanı sıra geminin uzun ve hızlı seyahat şartlarına yönelik teknik değerlendirmelerin de raporda ele alındığı belirtildi.
Soruşturma için bir üniversiteden öğretim görevlisinin görevlendirildiği ve polis eşliğinde gemi parçaları üzerinde incelemeler yapıldığı bildirildi.
FACİA GÜNÜ AYAK SESLERİNİN ARDINDAN VDR KAPATILMIŞ
Mannaş, 30 Ağustos tarihli kayıtlarda gemiden gelen ayak seslerinin ardından VDR cihazının kapatıldığına ilişkin bulgular bulunduğunu açıkladı.
Toplam 68 günlük kaydın incelenen 42 günlük bölümünde; geminin teknik durumu, mürettebat arasındaki konuşmalar, yolcu güvenliği ve tahliye hazırlıklarına ilişkin önemli bilgiler bulunduğu kaydedildi.
Polis, kalan kayıtların incelenmesine ve teknik delillerin değerlendirilmesine devam edildiğini belirtti.
EKİPLER 25 DAKİKADA ULAŞTI, KÜÇÜK ANNİ ASEL HALA ARANIYOR
Mahkemede arama kurtarma çalışmalarına ilişkin bilgiler de paylaşıldı. Sahil Güvenlik ve Kıyı Emniyeti ekiplerinin olay yerine yaklaşık 25 dakikada ulaştığı bildirildi.
Olay günü denizdeki kişilerin kurtarılması için çalışmalar yürütüldüğü, Sahil Güvenlik ekiplerinin anlık fotoğraf ve video kayıtları aldığı aktarıldı. Kıyı Emniyeti'nin de geniş çaplı arama çalışmaları gerçekleştirdiği kaydedildi.
Faciada 28 kişinin hayatını kaybettiği, 27 kişinin cansız bedenine ulaşıldığı ve üç yaşındaki Anni Asel Hilaloğlu'nu arama çalışmalarının sürdüğü belirtildi.
ŞİRKETİN UYARILAR KARŞISINDAKİ TUTUMU ARAŞTIRILIYOR
Soruşturmada, teknik arızaların giderilmesi, sefer öncesi hazırlıkların tamamlanması ve yolcuların güvenliğinin sağlanması bakımından şirketin sorumlulukları da değerlendiriliyor.
Can sallarını indiren motorlardaki arızalara ilişkin konuşmalar, kötü hava nedeniyle sefere çıkılmaması yönündeki değerlendirmelerin şirkete iletildiğine dair ifadeler ve talep edilen tahliye videosunun gönderilmemesi bu kapsamda ele alınıyor.
Yolcuların can yelekleri konusunda yeterince bilgilendirilmediği yönündeki ifadeler ile mürettebatın eğitim durumuna ilişkin eksiklikler de dosyada inceleniyor. Polis, sorunlardan kimlerin ne zaman haberdar olduğunun ve gerekli önlemlerin alınıp alınmadığının belirlenmesine yönelik çalışmaların sürdüğünü bildirdi.
DOKUZ ZANLININ TUTUKLULUĞU YEDİŞER GÜN UZATILDI
Tahkikat polisi Mehmet Mannaş, VDR kayıtlarının incelenmesinin sürdüğünü, teknik bilirkişi raporlarının henüz tamamlanmadığını ve alınması gereken ifadeler ile araştırılması gereken hususlar bulunduğunu belirterek dokuz zanlı için yedi gün ek tutukluluk talep etti.
Mahkeme, teknik incelemeler ve delil toplama işlemlerinin tamamlanmadığını dikkate alarak dokuz zanlının da yedişer gün daha tutuklu kalmasına karar verdi.
Kaynak: Takvim
