İspanya'da konut krizi protestoları büyüdü, Başbakan Sanchez erken seçim kararı aldı

Haber : Nilgün Hande ÖZTÜRK

(ANKARA) - İspanya'da son yıllarda konut fiyatlarının ve kiraların ücretlerden daha hızlı yükselmesi, özellikle gençler, öğrenciler ve düşük gelirli çalışanların barınma sorununu derinleştirdi. Ülke genelinde konut krizine karşı protestolar düzenlenirken, Madrid'de yaşayan Violeta Linde, ANKA Haber Ajansı'na yaptığı açıklamada, özellikle Madrid gibi büyük kentlerde barınma maliyetlerinin çalışanların gelirlerini aştığını belirtti. Madrid'de üç odalı bir evin tek odasına 450 avro kira ödediğini söyleyen Linde, "Bir kişi normal bir evde yalnız yaşamak istese, asgari ücretle bunu kesinlikle karşılayamaz. Ev satın almak neredeyse imkansız. Madrid'de, 50'li veya 60'lı yaşlarında olan insanların bile ev arkadaşıyla yaşadığını görebilirsiniz" dedi.

İspanya'nın Madrid, Barselona, Valencia ve Bilbao gibi büyük kentlerinde konut maliyetlerindeki artış, hükümetin ekonomi ve sosyal politikalarına yönelik tepkileri artırdı. Turistik konaklama faaliyetlerinin yaygınlaşması, konut arzının yetersizliği ve büyük yatırım şirketlerinin emlak piyasasındaki etkisi tartışmalara neden olurken, gıda, ulaşım ve temel ihtiyaç giderlerindeki artış da protestoların gündeminde yer aldı.

Başkent Madrid'de 87 yaşındaki Maricarmen Abascal'ın 23 Eylül'de uzun yıllardır yaşadığı evden tahliye edilmesi, konut krizine yönelik tepkilerin büyümesinde etkili oldu. Tahliyenin ardından Madrid'in Puerta del Sol Meydanı'nda başlayan çadır eylemleri, ülkenin farklı kentlerine yayıldı. Başbakan Pedro Sanchez hükümetinin tahliyeleri sınırlandırmayı ve kiracıların haklarını güçlendirmeyi amaçlayan iki düzenlemesi 2 Ekim'de parlamentoda muhalefet partilerinin oylarıyla reddedildi. Düzenlemelerin kabul edilmemesi üzerine konut krizine karşı gösteriler büyüdü.

50'DEN FAZLA KENTTE KİTLESEL PROTESTOLAR DÜZENLENDİ

İspanya genelinde 3 Ekim'de 50'den fazla kentte kitlesel protestolar düzenlendi. Madrid'deki gösterilere hükümetin verilerine göre yaklaşık 70 bin kişi katılırken, organizatörler katılımcı sayısının 500 bin olduğunu açıkladı. Gösterilerin büyük bölümü barışçıl geçerken, Valencia'da polis ile protestocular arasında çatışmalar yaşandı. Protestocular, kira fiyatlarının düşürülmesini, tahliyelerin durdurulmasını, sosyal konutların artırılmasını ve konutların büyük yatırım fonları tarafından satın alınmasının sınırlandırılmasını talep etti.

SANCHEZ, KONUT KRİZİ PROTESTOLARININ ARDINDAN ERKEN SEÇİM KARARI ALDI

Sanchez, Madrid'deki Başbakanlık Konutu Moncloa'da yaptığı açıklamada, konut krizine yönelik düzenlemelerin parlamentoda reddedilmesi ve ülke genelinde protestoların büyümesinin ardından 5 Ekim'de erken genel seçim kararı aldığını duyurdu. Sanchez, Kral VI. Felipe'yi bilgilendirdiğini, parlamentonun feshedilmesi ve 29 Kasım'da erken genel seçime gidilmesi için olağanüstü Bakanlar Kurulu toplantısı düzenleme kararı aldığını belirtti. Sanchez, parlamentodaki siyasi tıkanıklığa dikkati çekerek İspanyol halkının ülkenin geleceğine ilişkin karar vermesi gerektiğini ifade etti.

SENDİKALAR 11 KASIM'DA GENEL GREVE HAZIRLANIYOR

Konut krizine karşı düzenlenen protestolar, İspanya'da siyasi tartışmaları da beraberinde getirdi. Sanchez hükümetinin kiracıları korumaya yönelik düzenlemelerinin parlamentodan geçmemesi üzerine kiracı örgütleri, hükümete ve muhalefet partilerine tepki gösterdi. Protestoların genel greve dönüştürülmesi çağrılarının ardından İspanya'nın iki büyük sendika konfederasyonu UGT ve CCOO, konut maliyetleri ve ücretlere ilişkin talepler doğrultusunda 11 Kasım'da 24 saatlik genel grev düzenleme kararı aldı.

LINDE: "İSPANYA'DA BİRÇOK İNSAN ASGARİ ÜCRETLE GEÇİNİYOR"

Madrid'de yaşayan Violeta Linde, ANKA Haber Ajansı'na konuştu. İspanya'da konut fiyatlarının kentlere göre büyük farklılıklar gösterdiğini belirten Linde, özellikle Madrid, Malaga, Barselona ve Bask Bölgesi'ndeki kentlerde yaşamanın giderek zorlaştığını söyledi. Aslen Malagalı olduğunu ve dokuz yıldır Madrid'de yaşadığını belirten Linde, ülkedeki ücretler ile kira fiyatları arasındaki dengesizliğe dikkati çekerek, şöyle konuştu:

"İspanya'da kira fiyatlarının veya ev maliyetlerinin ne kadar olduğu hakkında genel olarak konuşmanın kolay olduğunu düşünmüyorum çünkü şehirden şehre çok fazla değişiklik gösteriyor. Asgari ücret, ülkenin tamamında aynıdır ve yaklaşık olarak ayda 1400 avro civarındadır. Mesele şu ki, İspanya'daki birçok insan asgari ücret kazanıyor, bu da sorunun bir parçasını oluşturuyor. Çünkü İspanya'daki işçi sınıfının yaklaşık yüzde 40'ı, yani çok fazla insan asgari ücret alıyor."

"50 VEYA 60 YAŞLARINDAKİ İNSANLARIN BİLE EV ARKADAŞIYLA YAŞADIĞINI"

Madrid'in merkezden uzak semtlerinde bile kiraların yüksek olduğunu belirten Linde, kendi yaşadığı ev üzerinden barınma maliyetlerini şöyle anlattı:

"Madrid'deki normal bir kira bu miktarda bir para olabilir. Örneğin, ben Madrid'in hiç de merkezinde olmayan, oldukça normal bir semt olan Usera'da yaşıyorum. Üç yatak odalı bir evde bir yatak odası için 450 euro ödüyorum. Bu, asgari ücretin neredeyse üçte birine denk geliyor. Dolayısıyla, bunun çok pahalı olduğunu düşünüyorum. Bir kişi, normal bir evde yalnız yaşamak istese, asgari ücretle bunu kesinlikle karşılayamaz. İşte bu yüzden, Madrid'de veya bahsettiğim şehirlerde pek çok insan daireleri paylaşıyor ve ev arkadaşları ediniyor. Örneğin Madrid'de, 50'li veya 60'lı yaşlarında olan insanların bile ev arkadaşıyla yaşadığını görebilirsiniz. Bekar biriyseniz kendinize ait bir ev bulmak da biraz zor. Yani, ev arkadaşınızla birlikte yaşasanız bile, iki kişilik bir ev çok pahalı olabilir çünkü Madrid'de temel şartlara sahip çok normal bir ev bile 1000 eurodan az olmayacaktır, hatta şu anda bu bile ucuz sayılır."

"BİRKAÇ YIL ÖNCE 250 AVRO OLAN ODA KİRASI ŞİMDİ 450 AVRO"

Madrid'deki kira artışının son yıllarda hızlandığını ve geçmişte yüksek kabul edilen fiyatların bugün normalleştiğini belirten Linde, ev sahiplerinin kiracılardan daha fazla güvence ve peşin ödeme talep ettiğini anlattı. Linde, şöyle konuştu:

"Birkaç yıl önce benimki gibi bir mahallede bir odaya 250 avro kira ödemek normaldi. Yani birkaç yıl önce benim mahallemde 450 avro ödemek son derece tuhaf karşılanırdı, şimdi ise neredeyse ucuz gibi. Dolayısıyla enflasyonun etkisinin her şeyde hissedildiğini düşünüyorum ancak bu durum özellikle kiralarda çok belirgin. Madrid'de ev satın almak artık yapılması son derece zor bir şey haline geldi. Ayrıca ev sahipleri, bir daireyi kiralamaya başlamadan önce çok daha fazla şey talep ediyorlar. Bu yüzden onlara kendiniz hakkında çok fazla bilgi vermeniz ve bazen daireye taşınmadan birkaç ay öncesinden ödeme yapmanız gerekiyor. Dolayısıyla yeni bir eve taşınma masrafı da çok zor olabiliyor. Bazı insanlar için yeni bir kiralık ev bulma iznini almak bile özellikle zor, aynı zamanda ev satın almak ise neredeyse imkansız."

Artan kira fiyatları nedeniyle insanların kent merkezlerinden uzaklaşmak zorunda kaldığını ancak çevre yerleşimlerde de fiyatların yükseldiğini belirten Linde, "Şehirlerde yaşanan bir diğer zorluk da insanların gitgide daha uzaklara taşınması. Fakat artık Madrid'e bağlı olmayıp yakın olan ancak arabayla belki yarım saat veya 40 dakika mesafedeki şehirler bile şimdiden neredeyse aynı derecede pahalı hale geliyor" dedi.

"MARKET ALIŞVERİŞİNİN MALİYETİ SON DÖRT YILDA NEREDEYSE İKİ KATINA ÇIKTI"

Konut krizinin yanı sıra hayat pahalılığının da İspanya'da yaşayanların günlük yaşamını olumsuz etkilediğini söyleyen Linde, özellikle temel gıda ürünleri ve dışarıda yeme içme maliyetlerindeki artışa dikkati çekti. Linde, şunları kaydetti:

"Tabii ki enflasyon şu anda çok yüksek; bu durum market alışverişlerinde, özellikle meyve ve sebze fiyatlarında, kısacası en temel gıda ürünlerinin fiyatlarında oldukça belirgin hale geldi. Ayrıca bir eğlence mekanına gitmek, dışarıda yemek yemek de çok daha pahalı hale geldi. İnsanlar daha fazla evde kalmaya zorlanıyorlar. Sanırım son dört yılda market alışverişine harcadığınız miktar neredeyse iki katına çıktı; bu da uçuk bir enflasyonun sonucu.

Bunun özellikle birkaç yıl önce ne kadar hızlı yükseldiği çok dikkat çekiciydi. Birkaç yıl önce bir barda küçük bir alkollü içeceğin ortalama fiyatı belki 1,60 avro civarındaydı. Şimdi ise belki iki katına çıktı. Aynı şey kahve için de geçerli. Mesela birkaç yıl önce Madrid'de bir kafede içilen bir kahve 1,20 aro gibi bir fiyattı ve şimdi neredeyse iki katına çıktı. Dışarıda kahvaltı yapmanın fiyatı ve market alışverişi de neredeyse iki katına çıktı. Yakıt hakkında konuşamam çünkü araba kullanmıyorum ama her şeyin çok fazla arttığını söyleyebilirim."