Taiz'de ikmal yollarının kapanması diyaliz seanslarını 2,5 saate indirdi

MUHAMMED ER-RUMEYM - Yemen'in güneybatısındaki yoğun nüfuslu Taiz kentinde İran destekli Husilerin ikmal yollarını kapatması ve çevresindeki çatışmaların yoğunlaşması, insani ve ekonomik koşulları ağırlaştırıyor.

Yakıt ve mutfak tüpü fiyatlarındaki keskin artış, gıda tedarikinde yaşanan aksamalar ve hastanelerdeki ilaç, tıbbi malzeme ve yakıt sıkıntısı, kentte yaşayan sivillerin temel ihtiyaçlara erişimini zorlaştırıyor.

Yıllardır savaşın ve ulaşım kısıtlamalarının etkisi altındaki Taiz'de, ekim ayında ana ikmal yollarının kapanmasıyla insani krizin daha da derinleşmesinden endişe ediliyor. Kentteki hastaneler, özellikle düzenli tedaviye ihtiyaç duyan hastalara hizmet vermekte zorlanırken gıda ve temel tüketim ürünlerinin fiyatlarındaki artış da dar gelirli ailelerin yükünü artırıyor.

İkmal yollarının kapanması yalnızca ticari ürünlerin kente ulaşmasını değil, hastaların sağlık kuruluşlarına erişimini, su teminini ve insani yardım faaliyetlerini de etkiliyor.

Yakıt ve mutfak tüpü fiyatlarındaki artış yaşamı zorlaştırıyor

Taiz'de petrol ürünlerinin tedarikinde yaşanan sıkıntı, ulaşımın yanı sıra günlük yaşamın birçok alanını etkiliyor. İkmal yollarının kapanmasının ardından benzin fiyatlarının kuşatma öncesine kıyasla yüzde 135'ten fazla, mutfak tüpü fiyatlarının ise yaklaşık yüzde 300 arttığı belirtiliyor.

Özellikle mutfak tüpü fiyatlarındaki yükseliş, yemek hazırlamak gibi temel ihtiyaçları karşılamayı güçleştiriyor. Geliri sınırlı aileler, artan maliyetler nedeniyle tüketimlerini azaltmak veya daha pahalı ya da güvenli olmayan alternatiflere yönelmek zorunda kalabiliyor.

Yakıt sıkıntısı, alternatif güzergahlar üzerinden taşınan ürünlerin nakliye maliyetlerini de artırıyor. Bu durum, pazarlara ulaşan gıda ve diğer temel ihtiyaç maddelerinin fiyatlarına yansırken yoksul mahallelerde yaşayan ve düzenli geliri bulunmayan aileleri daha fazla etkiliyor.

Yemen Sağlık ve Nüfus Bakanlığı, 10 Ekim'de yaptığı açıklamada, Taiz'deki sağlık kuruluşlarında ilaç, damar içi tedavi solüsyonları, tıbbi malzemeler ve yakıt stoklarının tükenmek üzere olduğu uyarısında bulundu. Bakanlık, sıkıntının sürmesi halinde acil servisler, ameliyathaneler, yoğun bakım üniteleri, diyaliz merkezleri ve yenidoğan bakım hizmetlerinin tehlikeye girebileceğine dikkati çekti.

Bu durum, düzenli tedaviye ihtiyaç duyan böbrek yetmezliği hastalarının yanı sıra kronik hastalıkları bulunan kişiler, yaralılar, hamile kadınlar ve yenidoğanlar açısından da risk oluşturuyor.

Hastanelerde diyaliz seansları kısaltıldı

Taiz'deki Cumhuriyet Hastanesi Böbrek Diyaliz Bölümü Başkanı Dr. İsam Mahyub Dahhan, AA muhabrine yaptığı açıklamada, Aden vilayetinden gönderilen temel malzemelerin yolların kapanması nedeniyle hastaneye ulaşamadığını belirtti.

Bölümün iki temel sorunla karşı karşıya olduğunu aktaran Dahhan, diyaliz için gerekli malzemelerin temin edilememesi ve yakıt sıkıntısının sağlık hizmetlerini aksattığını söyledi.

Malzeme ve yakıt sıkıntısı nedeniyle hastaların diyaliz seanslarının süresini kısaltmak zorunda kaldıklarını belirten Dahhan, "Hastaların diyaliz seanslarının süresini 3,5 ila 4 saatten 2,5 saate indirmek zorunda kaldık." ifadelerini kullandı.

Dahhan, mevcut koşulların böbrek yetmezliği hastalarına gerekli bakımın sağlanmasını ciddi biçimde zorlaştırdığına işaret ederek yetkililere ve çatışan taraflara çağrıda bulundu.

"Hastaneler, tıbbi malzemeler ve diyaliz malzemeleri çatışmalardan uzak tutulmalı. Bu malzemeler doğrudan hastaların yaşamıyla bağlantılı ve bunların gecikmesi ya da kesintiye uğraması kabul edilemez." diyen Dahhan, gerekli malzemelerin ve yakıtın hastanelere ulaştırılmasının önemini vurguladı.

Yakıtın hastanelere ulaştırılamaması yalnızca ambulansların hareketini değil, elektrik jeneratörlerinin çalışmasını, tıbbi cihazların kullanılmasını ve ilaçların uygun koşullarda muhafaza edilmesini de etkiliyor. Bu nedenle ikmal yollarının kapalı kalması, sağlık hizmetlerinin sürekliliği ve hastaların yaşamı açısından doğrudan risk oluşturuyor.

Gıda stokları ve insani yardım erişimi tehlikede

Taiz'de ikmal yollarının kapanması, gıda tedarikinde de endişelere yol açıyor. Hükümet kontrolündeki bölgelerdeki buğday ve un stoklarının yaklaşık 25 günlük tüketime yetecek düzeyde olduğu belirtiliyor.

Yolların kapalı kalması ve mevcut stokların yenilenememesi halinde kentte gıda güvensizliğinin artmasından endişe ediliyor. Temel ürünlerin fiyatlarındaki yükseliş, aileleri gıda, tedavi, ulaşım ve diğer günlük ihtiyaçlar arasında seçim yapmak zorunda bırakıyor.

Tedarik sorunları yerel pazarları da etkiliyor. Stokları azalan işletmelerin ürünlerini yenilemesi zorlaşırken alternatif güzergahlardaki nakliye maliyetleri ve güvenlik riskleri, arz ile talep arasındaki dengesizliği artırıyor.

Birleşmiş Milletler Dünya Gıda Programı (WFP), 14 Ekim'de yaptığı açıklamada, çatışmaların yoğunlaşması, yolların kapanması ve güvenlik sorunlarının Yemen'de yaklaşık 800 bin kişiye hayat kurtarıcı insani yardım ulaştırılmasını engellediği uyarısında bulundu. Taiz'in de erişim sorunlarından etkilenen bölgeler arasında yer aldığı belirtildi.

Taiz'deki insani krizin etkileri gıda ve sağlık hizmetleriyle sınırlı kalmıyor. Kentin bazı bölgelerinde su temininde yaşanan sorunlar, halkın günlük yaşamını daha da zorlaştırıyor.

Avukat ve insan hakları savunucusu Yasir el-Meliki, Taiz'deki ikmal yollarının kapatılmasının insani ve ekonomik koşulları ağırlaştırdığını belirterek Husileri kente yönelik kuşatmadan ve temel ihtiyaç maddelerinin ulaşımının engellenmesinden sorumlu tuttu.

Meliki, "Taiz'de gıda, su ve petrol ürünlerinin temininde sıkıntılar yaşanıyor. Yakıt tedarikinin kesilmesi halkın günlük yaşamını, hastanelerin çalışmasını ve ticari faaliyetleri etkiliyor." dedi.

Husilerin kontrolündeki bölgelerde bulunan ed-Dıbbab havzasından su tedarikinin kesildiğini de öne süren Meliki, kentte gıda, ilaç ve temel ihtiyaç maddelerinin düzenli biçimde ulaştırılmasına ihtiyaç duyulduğunu kaydetti.

Kırsal bölgelerdeki çatışmalardan kaçarak Taiz'e sığınan ailelerin de yerel kaynaklar üzerindeki baskıyı artırdığını belirten Meliki, ikmal kısıtlamalarının yerel ve uluslararası insani yardım kuruluşlarının faaliyetlerini zorlaştırdığını ifade etti.

Meliki, "Gıda, ilaç, su ve yakıtın bölgeye ulaştırılması için acil adımlar atılmalı ve insani yardımların ihtiyaç sahiplerine engelsiz biçimde ulaşması sağlanmalı." çağrısında bulundu.

Yıllardır süren kuşatma endişesi yeniden gündemde

Taiz, Yemen'de savaşın başladığı yıllardan bu yana ana ulaşım yollarının kapanması ve hareket kısıtlamaları nedeniyle ağır koşullarla karşı karşıya kaldı. Ekim ayında askeri gerilimin yeniden yükselmesi ve stratejik güzergahların kapanması, kentte geçmişte yaşanan insani krizin tekrarlanabileceği endişesini artırdı.

Yemenli yetkililer, kuşatmadan ve ikmalin engellenmesinden Husileri sorumlu tutuyor. Sahadaki gelişmelere ilişkin raporlar da cephe hatlarındaki değişiklikler ve ana yolların kapanmasının ticari sevkiyatları ve insani yardım erişimini aksattığına işaret ediyor.

Kentteki ihtiyaçların karşılanabilmesi için sivillerin güvenli geçişinin sağlanması, gıda, yakıt, mutfak tüpü, ilaç ve tıbbi malzemelerin ulaştırılması, ambulansların ve insani yardım ekiplerinin hareketinin engellenmemesi gerekiyor. Hastaneler ve su tesisleri için gerekli yakıtın temini de acil öncelikler arasında bulunuyor.

Taiz'de yolların kapanmasının etkileri, ürünlerin fiyatlarındaki artışın ötesine geçiyor. Ailelerin günlük yemeklerini hazırlayabilmesi, hastaların tedaviye erişmesi ve hastanelerin hizmetlerini sürdürebilmesi, kente temel ihtiyaç malzemelerinin ulaştırılmasına bağlı. İkmal kesintileri sürdükçe kentteki insani ihtiyaçların daha da ağırlaşması riski bulunuyor.

Yemen, Eylül 2014'te Husilerin başkent Sana'yı ve birçok vilayeti ele geçirmesinden bu yana iç savaşa sahne oluyor. Suudi Arabistan liderliğindeki Arap Koalisyonu ise Mart 2015'ten bu yana Yemen hükümetine destek veriyor.