Tek bir hamleyle hazineye para akacak: 10 yılda 60 bin yeni istihdam hedefleniyor

• Kalkınma Yolu Projesi'nin 10 yılda Türkiye’ye 50 milyar dolar gelir sağlaması ve yılda 60 binden fazla ilave istihdam oluşturması öngörülüyor.
• Projenin Türkiye tarafı için 24 milyar dolarlık yatırım planlanırken, yeni kara ve demir yolu bağlantılarıyla Türk ihracatçılarının Irak ve Körfez pazarlarına erişiminin kolaylaşması hedefleniyor.
• Ovaköy bağlantısı ve gümrük sistemlerinin uyumlaştırılmasıyla Türk TIR’larının Irak’ın tamamına doğrudan ulaşabilmesinin önü açılırken, projenin uzun vadede enerji ve telekomünikasyon hatlarını da kapsayan stratejik bir koridora dönüşmesi planlanıyor.

Irak'ın güneyindeki Büyük Fav Limanı'ndan başlayarak Türkiye üzerinden Avrupa'ya ulaşması planlanan Kalkınma Yolu Projesi'ne ilişkin yeni bir rapor yayımlandı.

SETA tarafından hazırlanan "Kalkınma Yolu Projesi: Ekonomik Koridordan Stratejik Güce" başlıklı raporda, projenin Türkiye açısından ekonomik ve stratejik etkileri mercek altına alındı.

Raporda Kalkınma Yolu'nun yalnızca yeni bir ulaşım hattı olmayacağı, Türkiye-Irak ticaretinden Türk ihracatçılarının Körfez pazarlarına erişimine, lojistik sektöründen müteahhitlik hizmetlerine kadar birçok alanda etkisinin olacağı belirtildi.

10 YILDA 50 MİLYAR DOLARLIK GELİR

Raporda Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu'nun açıkladığı projeksiyona yer verildi.

Buna göre Kalkınma Yolu'nun 10 yıllık dönemde Türkiye'ye 50 milyar dolar gelir sağlaması hesaplanıyor.

Projenin ayrıca Türkiye'de yılda 60 binden fazla ilave istihdam oluşturması öngörülüyor.

Kalkınma Yolu'nun Türkiye kesimi için planlanan yatırımın ise 24 milyar dolar seviyesinde olduğu kaydedildi.

Türkiye'deki hat yaklaşık 2 bin 100 kilometreyi bulacak. Gaziantep-Şanlıurfa-Mardin-Nusaybin-Ovaköy güzergahındaki 501 kilometrelik hat projeye entegre edilecek.

Şanlıurfa-Ovaköy arasında 358 kilometrelik yeni otoyol, Nusaybin-Cizre-Ovaköy arasında ise Irak sınırına bağlantı sağlayacak 127 kilometrelik demir yolu yapılması planlanıyor.

Orta vadede Gebze-Yavuz Sultan Selim Köprüsü-Çatalca güzergahında 120 kilometrelik yeni demir yolu da öngörülüyor.

MİLYONLARCA TONLUK YENİ PAZAR

Projenin faaliyete geçmesiyle Büyük Fav Limanı'na gelen Avrupa varışlı yüklerin demir yoluyla Türkiye'ye taşınması, buradan da Avrupa'ya aktarılması hedefleniyor.

Ters yönde ise Türkiye ve Avrupa'dan çıkan ürünlerin kara ve demir yoluyla Irak üzerinden Büyük Fav Limanı'na ulaştırılması planlanıyor.

Raporda bu sistemin Türk nakliyecileri açısından milyonlarca tonluk yeni iş hacmi oluşturacağına dikkat çekildi.

Türkiye'nin böylece yalnızca doğu-batı güzergahında değil, Körfez'den Avrupa'ya uzanan kuzey-güney ticaretinde de önemli transit merkezlerden biri haline gelebileceği değerlendirildi.

10 BİNDEN FAZLA TÜRK ŞİRKETİNİ İLGİLENDİRİYOR

Kalkınma Yolu'nun önemini artıran bir başka unsur ise Türkiye ile Irak arasındaki mevcut ticaret.

Rapordaki verilere göre Irak, 2025 itibarıyla Türkiye'nin en fazla ihracat yaptığı 5'inci ülke konumunda bulunuyor. Irak aynı zamanda Türkiye'nin en fazla dış ticaret fazlası verdiği ikinci ülke.

Her yıl çoğu KOBİ niteliğinde 10 binden fazla Türk şirketi Irak'a ihracat gerçekleştiriyor.

Raporda Irak ile ticaretin özellikle Güneydoğu Anadolu ekonomisi açısından taşıdığı öneme dikkat çekiliyor.

Buna karşın Türkiye'nin Irak'a ihracatının son 10 yılda yaklaşık 3 milyar dolarlık bir bant içerisinde kaldığı ve önemli bir sıçrama gerçekleştiremediği belirtiliyor.

Kalkınma Yolu'nun hayata geçirilmesiyle lojistik ve navlun maliyetlerinin düşmesi, Türk ürünlerinin Irak'taki rekabet gücünün artması ve Körfez ülkelerine erişimin kolaylaşması bekleniyor.

TÜRK TIR'LARI KERKÜK'ÜN ÖTESİNE GEÇEMİYOR

Raporda Türkiye-Irak ticaretindeki dikkat çekici sorunlardan biri de gözler önüne serildi.

TIR Konvansiyonu kapsamında Avrupa'dan gelen araçların Irak'ı geçerek Abu Dabi'ye kadar ulaşabildiğine işaret edilirken, Türk plakalı araçların Bağdat'a yük taşırken Kerkük'ün ötesine geçemediği belirtildi.

Habur'dan Irak'a giren Türk araçlarının yüklerinin Irak plakalı araçlara aktarılması veya çekici değişimine gidilmesi gerektiği kaydedildi.

Irak Kürt Bölgesel Yönetimi ile Bağdat arasındaki farklı gümrük uygulamalarının da Türk ihracatçılarının maliyetlerini artırdığına dikkat çekildi.

Kalkınma Yolu kapsamında Ovaköy bağlantısının devreye girmesi ve gümrük sistemlerinin uyumlaştırılması halinde Türk TIR'larının Irak'ın tamamına doğrudan teslimat yapabilmesinin önü açılabilir.

Raporda bunun Türk ürünlerinin Irak pazarında İran ve Çin malları karşısında yaşadığı rekabet dezavantajının azaltılmasına katkı sağlayabileceği değerlendirildi.

SADECE YOL DEĞİL ENERJİ KORİDORU

Kalkınma Yolu'nun uzun vadede yalnızca kara ve demir yolundan oluşması planlanmıyor.

Raporda enerji nakil hatları, petrol ve doğal gaz boru hatları ile telekomünikasyon bağlantılarının da sisteme dahil edilmesi halinde Türkiye-Irak ekonomik entegrasyonunun çok daha ileri bir noktaya taşınabileceği belirtildi.

Böylece Türkiye, Asya ile Avrupa arasındaki doğu-batı ticaretindeki konumuna ek olarak Basra Körfezi'nden Avrupa'ya uzanan kuzey-güney hattında da stratejik merkez konumunu güçlendirebilecek.