Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, İstanbul'da basın mensuplarıyla bir araya gelerek gazetecilerin sorularını yanıtladı.
Bakan Yumaklı'nın açıklamalarından öne çıkan başlıklar şöyle:
"ORMAN YANGINLARINDA YAPAY ZEKAYI AKTİF OLARAK KULLANIYORUZ" "Orman yangınlarıyla mücadelede teknolojinin tüm imkânlarını kullanıyoruz. Yapay zeka temelli Karar Destek Sistemiyle yangının seyrini tahmin edip ona göre önlem alıyoruz. Bu sistem ile riskli alanları 1 hafta önceden görüp ekiplerimizin yönlendirilmesini ve koordinasyonunu sağlıyoruz. Burada mevcut sistemleri gelişen teknolojiye entegre edip sürekli bir gelişim içindeyiz. Özetle hem yapay zekayı hem de diğer teknolojik gelişmeleri orman yangınlarında aktif olarak kullanıyoruz.
Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, 2026 yılında orman yangınlarıyla mücadele çalışmalarını ve yangın verilerini değerlendirmek üzere gazetecilerle bir araya geldi
"AĞAÇLANDIRMA ÇALIŞMALARI BİLİMSEL VERİLER IŞIĞINDA YAPILIYOR" Orman yangınları sonrasında bölgenin yeniden ağaçlandırılmasıyla ilgili bazen farklı ağaç türleriyle devam edilmesi konusunda tavsiyeler geliyor. Ancak 2023 yılının sonunda bu konuda uzmanlarla bir çalıştay gerçekleştirdik. Bu çalıştayda bizim metodolojimizin doğruluğunu destekler nitelikte bir sonuç çıktı. Yanan orman alanlarının ağaçlandırılmasında bölgenin ekosistemini dikkate alıyoruz. Karadeniz'deki ağaç türüyle Akdeniz'deki ağaç türü, Ege'deki ile İç Anadolu'daki ağaç türü ya da güneydeki ağaç türü birbirinden farklı. Biz de bölgenin ekosistemine göre ağaç dikimi yapıyoruz. Tüm bu ağaçlandırma çalışmaları bilimsel veriler ışığında yapılıyor. Milyonlarca yıllık bir ekosistemi değiştiremezsiniz. Bu Almanya'da bir dönem yapılmış. Ama daha sonra birçok biyolojik problemle karşılaşmışlar ve vazgeçmişler. Sadece ağaç olarak bakmayın. Orada bir ekosistem var, onunla birlikte milyonlarca yılda gelmiş. Yangınların büyük bir çoğunluğu orman dışı alandan başlıyor. Dolayısıyla ağacın bir suçu yok. Kızılçam ağaçlarının kozalakları, yangın esnasında kendilerini kapatır, tohumlarını saklar. Yangından sonra uygun ortam olduğunda açılır ve tohumlarını toprağa döker. Biz insanlar olarak o sistematiği değiştirmeye çalışıyoruz. Bu mümkün değil.
Yumaklı, ʺ Yanan orman alanlarının ağaçlandırılmasında bölgenin ekosistemini dikkate alıyoruzʺ dedi.
"KIŞ AYLARINDA ORMAN YANGININA HASSAS KÖYLERE VE KIRSAL MAHALLELERE TEK TEK GİDİYORUZ" Orman yangınlarını azaltmaya yönelik çok ciddi bir bilinçlendirme faaliyeti yürütüyoruz. Hem Millî Eğitim Bakanlığımız hem de Yükseköğretim Kurulumuzla. Bunun yanında orman yangınlarına hassas köylere ve kırsal mahallelere tek tek gidiyoruz. Burada ekiplerimiz bilgilendirme çalışmaları yapıyor. Şunu söylüyoruz: O riskli sezonda burada bir yangın çıktığında, 100 yaşında ağaçlar yanarsa bir daha o ağaçların aynı hâle gelmesini bu köyde görebilecek hiç kimse kalmayacak. İkincisi, yangın çıktığında eğer bu şekilde değil de o yangında alevlerle mücadele etmek üzere gelmemizi istemiyorsanız, çayınızı kahvenizi içmemizi istiyorsanız gelin hep beraber olalım. Orman köylerine özellikle son dönemlerde, onların çok acil durumlarda biz gelene kadar müdahale edebilmeleri için su tankerleri vermeye başladık. Eğitimlerini de verdik. Bu da çok önemli bir nokta.
KASITLI ORMAN YANGINI ÇIKARANLARA UYGULANAN CEZALAR Orman yangınlarının çıkış sebepleri arasında yüzde 3 kasıt var. Bunları biz tespit etmiyoruz. Kolluk güçleri tespit ediyor. Onların raporlarından çıkarıyoruz. Torpil atmıştı Kahramanmaraş'ta. Ormanda niye torpil atıyorsun? Bu kaza değil, kasıt. Bunların cezası gerçekten ağır. Biz o orman yangını ile ilgili müdahalede sarf edilen maddi tutarı da bu yangını çıkaranlara rücu ettiriyoruz. Ceza almaları için de sonuna kadar bizim hukuk birimimiz takip ediyor.
KARBON YUTAK ORMANLARI Esasen tüm ormanlar karbon tutuyor. Ancak bizim oluşturacağımız karbon yutak ormanlarında ağaç türü itibarıyla oraya dikilen fidanların ibreli ya da yapraklı olmasıyla ya da o ormana yapılacak bakım müdahaleleriyle karbon tutma kapasitesini daha artıran orman alanlarından bahsediyoruz. Bu alanlar oluşturulurken karbon emisyonuna sebep olacak, atmosfere ayrıca karbon salınmasına yol açacak ağaçlandırma çalışmalarından da uzak durulması gerekiyor. Bir taraftan salınan karbon miktarını azaltırken bir taraftan da yeni karbon yutak alanları oluşturarak emisyonu sıfırlamak ve 2053 net emisyon hedefine ulaşmak için çalışmaya devam edeceğiz.
İHA'LARIN ORMAN YANGINLARINDA KULLANILMASI Savunma sanayimizle beraber bir çalışmamız var. İnsansız hava araçlarının orman yangınlarında kullanılması konusu. Hâlihazırda tespit için kullanıyoruz ama bu kastettiğim direkt müdahale amaçlı. Bu dünyada henüz yok. Bazı Çin menşeli birtakım uygulamaları görüyoruz ama orman yangınları zor coğrafyalarda çıkıyor. O uygulamalar ise daha düz ve kolay ulaşılabilir yerlerde. Biz gerçekten hava araçlarımız kadar etkili, su atabilen araçları insansız bir şekilde oluşturabilir miyiz? Savunma sanayimizle bu çalışmamıza başladık. İnşallah benim tahminim onların tecrübesiyle çok uzun zaman almaz ve dünyada bununla ilgili Türkiye'nin ayrıca ekonomik getiri sağlayabileceği bir şey oluşturmuş oluruz.
Bu arada mevcutta tespit için kullandığımız İHA'lar ile ilgili gerçekten BAYKAR'a teşekkür ederim. Bayraktar TB2'lerle bu teknolojiyi biz de kullanıyoruz. İşin teknik boyutunda hâlâ bize destek oluyorlar. İstediğimizde, herhangi bir zor durumda kaldığımızda yanımızda oluyorlar ve kendilerinin geliştirdiği herhangi bir hususu bizlere de adapte ediyorlar.
"HOBİ BAHÇELERİ BİR İMAR PROBLEMİ" Hobi bahçeleri konusu hassas bir konu. Bu aslında bir imar problemi. Tarım alanında izinli yapılarla ilgili kimsenin bir itirazı yok. Ancak dediğim gibi bu imar konusu, benim konum değil. Biz tarım arazilerinin herhangi bir şekilde bir kaçak yapıyla bozulmasını engellemek için Meclisimizden bir yasa düzenlemesi geçirdik. Bu yasa değişikliği sonrası bir kesilme söz konusu oldu. Şimdi burada da imar yasasına takılanlar diye bir grup oluştu. Bunu gündemde tutanlar da onlar. Bu ülkede herkes kural neyse ona uymak zorunda. Dolayısıyla uymayanlarla ilgili ne olacaksa o olacak.
HAL YASASINDA DEĞİŞİKLİK Hal Yasası'na ilişkin çalışmalarda bakanlık olarak biz de vardık. Gıda Komitesinde zaten bunların hepsi konuşuldu; üretici birliklerinin ve kooperatiflerinin hallerde, pazarlarda daha fazla yer alması, hatta üretici birliklerinin hallerin dışında ürün satış noktaları oluşturabilmesi gibi konular. Şu anda AK Parti grubu en son çalışmalarını tamamladı. Sanıyorum komisyona gelecek. Daha farklı konular da var. Örneğin büyük satış noktalarının belli bir miktara kadar direkt üreticiden alabilmesini sağlayan bir sistem. Aradaki aracıları kaldıracak, daha hızlı, sözleşmeli üretimi teşvik edecek uygulamalar onun içerisinde yer almış olacak. Hep birlikte son hâlini görmüş olacağız. Ürünü tarladan son tüketici noktasına ne kadar hızlı getirebilirseniz, aradaki maliyetleri o kadar azaltmış olursunuz. Şu anda maliyetlerin büyük bir bölümü zaten taşımadan geliyor. Petrol fiyatlarındaki artış da buna bir etken.
"TMO AÇIKLANAN FİYATTAN BELİRLENEN KRİTERLERE UYAN TÜM FINDIKLARI ALIYOR" Toprak Mahsulleri Ofisi alım fiyatını açıkladı ve kendisine belirlenen kriterlere uyan tüm fındıkları alıyor. Piyasada daha ucuza olması kaliteyle ilgili bir durum. TMO açıkladığı fiyattan almaya devam ediyor.
"GIDA GÜVENİLİRLİĞİ KIRMIZI ÇİZGİMİZ" Gıda güvenilirliği bizim her zaman kırmızı çizgimiz olmuştur. Bu konuda asla taviz yok. Hepimizin çocuğu var. Hiç kimsenin size sunmuş olduğu ürünü belirttiğinden farklı bir şekilde satması makul karşılanamaz. Böyle bir şeye hiç kimsenin hakkı yok. Şu yanlış anlaşılıyor: Niye ifşa ediyorsunuz? Gereğini yapsanıza. Biz gereğini yapıyoruz. Sonra ifşa ediyoruz. Cezasını kesiyoruz, ürününü toplatıyoruz; suçu hangi cezaya denk gelirse onu uyguluyoruz. Ondan sonra da anlık bir şekilde bunları ifşa ediyoruz. En büyük ceza da o aslında. Başladığımız gündeki gibi kararlıyız. Kimin ne olduğu benim hiçbir şekilde umurumda bile değil. Ben şunu kabul ediyorum. Bir marka oluşturmak kolay değildir. Piyasada tutunmak kolay değildir. Emek, sermaye harcıyorsun ama bunun sonucunda yaptığın taklit ve tağşiş tüketicinin problemi hiç değil. Herkes üretmiş olduğu ürünü, vadettiği şekilde üretip insanlara sunmak zorunda. Bunun tartışılacak bir tarafı yok.
"PESTİSİT KONUSUNDA AB KOMİSERİNE İSTATİSTİKLERİ GÖSTERDİM" Geçtiğimiz günlerde AB Komisyonunun Tarım ve Gıdadan Sorumlu üyesi Christophe Hansen ile görüştük. Orada zirai ilaç kalıntısı da gündeme geldi. Son 3 yılda RASFF bildirimlerindeki düşüşümüz yüzde 74. Biyolojik ve biyoteknik mücadele yapıyoruz. Bu konudaki uygulamalarımızı onlarla paylaşacağız. Türkiye'de çok yoğun pestisit kullanıldığıyla ilgili algı vardı onların kafasında da. Ancak Avrupa Birliği'nde hektar başına kullanılan pestisit oranı 3,2 kilogram, Türkiye'de 2,3 kilogram. Sonucunda da bu konuda iş birliğimizi daha da geliştirmek üzere anlaştık. Toplumumuzdaki zirai ilaç kullanımı konusundaki algının yüksek olmasını ben şahsen çok olumlu ve iyi bir durum olarak nitelendiriyorum. Bu şekilde olmalı bence. Biz de bu hassasiyeti gözeterek en aza indirmek için çalışmalar yapıyoruz.
"İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİN ZARARLILARA ETKİSİ BÜYÜK" İklim değişikliğinin başka bir etkisiyle çok enteresan zararlılar ortaya çıkmaya başladı. Mesela Karadeniz Bölgesi'nde kestane ağaçlarında iki sene öncesiydi, gal arısı diye bir zararlı geldi. Kestane ağaçlarının hepsini mahvetti. Ama ormanlara zarar vermeyen karşıt bir böcek var, arkadaşlar onun çalışmasını yaptılar. O bölgelere gittiğimizde sonucun alındığını ve herkesin memnun olduğunu görüyoruz. Sadece zirai ilacı atarak değil, aynı zamanda tabiatın kendi içerisindeki mücadele metodolojisini de bizim uygulayabiliyor olmamız lazım. Hangi çiftçi ister ki 3 ay, 5 ay, 8 ay, 10 ay ürününü eksin, zararlıyla mücadele için zirai ilaç kullansın, sonra da pazara götürdüğünde ya bahçesinde ya paketleme yerinde ya da pazarda, markette tespit edilip çöpe atılsın, zarar görsün? Bunu kim ister ki? Burada bir metodoloji sorunu var. Bunların her birine gerçekten arkadaşlarım kuyumcu titizliğiyle bakıyor.
MEYVEDEKİ ARZ FAZLASI VE İHRACATININ ÖNÜNDEKİ ENGELLER Üretim planlamasıyla 2023'ten itibaren dünyadaki bütün konjonktürel zorluklara karşı, fırtınaya karşı, tarım gibi gıda arz güvenliği açısından son derece önemli bir başlıkta yapısal bir dönüşümü başlattık. Bu düzenlemeyle 2023 yılında %6 eğimin altındaki yerlerde uzun yıllık bitkilerin yani meyve ağaçlarının dikilmesini yasakladık. Bunun yanında önce stratejik ürünlerden başlayarak üretim planlamasını devreye aldık. Bütün ürünlere yaymak için gayret ediyoruz. Bu hemen olacak bir şey değil, biliyoruz. Ama yapısal değişimin son derece önemli olduğunu söylemek istiyorum.
Diğer yandan meyve ihracatı konusunda, Karadeniz'de seyrüsefer problemi maalesef şu anda bizim de en büyük sorunlarımızdan biri. İhracatçılar ürünlerin ihraç edilememesi, seyrüsefer güvenliğinin olmaması sebebiyle bir zorluk yaşıyorlar. Ticaret Bakanlığımızla birlikte nasıl işlerini kolaylaştırabiliriz diye bir çalışmamız var. İnşallah o da devreye girerek problemi hafifletmiş olacağız. Bu yıl çok şükür bütün ürünlerde hakikaten çok iyi hasat verileri elde etmiş olduk. Ancak ürününüzü satamadığınızda bunun bir sürü geriye doğru komplikasyonu oluyor. Ben de bunun için bütün ülkelerle bire bir görüşmeler yapıyorum. Rusya'ya gittik mesela. Karadeniz kapanınca tırlarla Rusya'ya ürün gönderilmeye başlandı. Ama onlar da biz gittiğimizde gümrükte birtakım problemlerden dolayı bizim ürünlerin geçişini kapatmışlardı. Ama görüştük, anlaştık, el sıkıştık. Daha biz ayrılmadan gümrüğü açtılar. Sonra onlarla bir konuda daha anlaşmıştık. Bizim her iki tırımızdan bir tanesini analize alıyorlardı. Bu da birikmelere sebep oluyordu. Ürünlerde problemlere sebep oluyordu. Onda da belli grup ürünlerde %20'ye, belli grup ürünlerde %10'a kadar indirdik analiz sıklığını. Her ülke için tek tek çalışıyoruz. Bu anlamda çok yoğun bir tarım diplomasisi süreci yürütüyoruz.
"BU YIL ORTALAMANIN YÜZDE 30, GEÇEN YILIN YÜZDE 76 ÜZERİNDE YAĞIŞ ALDIK" Geçtiğimiz su yılında son 66 yılın en çok yağışını aldık. 2025'te kuraklıktan kırılıyorduk. İklim değişikliğinin en önemli etkisi bu. Daha da devam edecek. Bizim yapacağımız husus, taşkınları nasıl engelleyebileceğimize bakmak ve gıda arz güvenliği için kuraklığa uyumlu tohumlar üretmektir. 1 Ekim 2025'ten 30 Eylül 2026'ya kadar Türkiye genelindeki ortalama yağış 741,6 mm oldu. Bu miktar uzun yıllar ortalaması 573,4. Bunun %30 üzerinde. Geçen yıla göre ise %76 arttı. Tersinden bakarsak geçen yıl %76 daha az yağış olmuş. Sel ile alakalı Taşkın Önleme Sistemimiz var. 72 saat öncesinde su debilerini ölçerek oraya gelmeden uyarılar yapılıyor. Hakikaten iklim değişikliği bundan sonra karşımıza bilinen ya da bilinmeyen, öngörülen ya da öngörülmeyen birçok şeyi çıkarmış olacak.
HAYVANCILIKTA VERİM ARTIŞI Biz 2024 yılının Şubat ayında açıklamış olduğumuz Hayvancılık Yol Haritası'ndaki bütün başlıkları tek tek uyguluyoruz. Bütün bunlardan sonra da hayvan sayımızda bir artış oldu ama biz daha çok niceliğe değil niteliğe dönüp sürü yenileme konusuna odaklanmış durumdayız. İki hayvan var, ikisine de aşağı yukarı benzer bir besleme yapıyorsunuz. Birinden daha fazla verim alıyorsunuz, birinden daha az. Bir anda olabilecek şey değil. Ancak hayvancılıkta sonuçlarını aldığımızı söyleyebilirim.
HAYVAN HASTALIKLARIYLA MÜCADELE Hayvan hastalıklarıyla mücadelede 2025'te şap konusunda Avrupa Birliği Komiseri başarımızı tebrik etti. 4 ay içerisinde o ağır vakayı bu ülke atlattı. Kabiliyetlerimiz sebebiyle oldu bu. Yenisinin olmaması için gayret ediyoruz. Hayvan hastalıkları konusunda ciddi bir çabamız var.
ARİ ÇİFTLİKLER KONUSUNDA TARAMA BAŞLATTIK Ari çiftlikler konusunda bütün Türkiye'de bir tarama başlattık. Ari çiftlik, hastalıklarla ilgili bütün tedbirlerini almış, kurallar neyse onu uygulamış olan çiftlik demektir. Biz diyoruz ki arilikle ilgili şartları biz kolaylaştırdık ama burada hiçbir toleransımız olmayacak. Sen de bunun kurallarına uy; uymayanların tamamının ariliklerini iptal ettik. Çünkü ben ona dört kat daha fazla destek veriyorum. Arilik olsun diye, hayvan hastalığı olmasın diye."
